III SA/Po 1113/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-06-13
Skład orzekający: Robert Talaga – starszy referendarz sądowy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne żądanie przyznania prawa pomocy, złożone w sytuacji, gdy podobne żądanie zostało już prawomocnie rozstrzygnięte, wymaga ponownego postępowania wyjaśniającego w zakresie sytuacji majątkowej strony, jeśli strona nadal nie przedstawia rzetelnych danych?Ratio decidendi
Ponowne żądanie przyznania prawa pomocy, złożone po prawomocnym rozstrzygnięciu w tym samym zakresie, nie wymaga ponownego postępowania wyjaśniającego, jeśli strona nadal nie przedstawia rzetelnych danych o swojej sytuacji majątkowej. Brak należytej staranności w wykazaniu niemożności poniesienia kosztów postępowania uzasadnia umorzenie postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od opłat i kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na samotność, bezdomność, brak środków do życia i leczenia, ciężki stan zdrowia oraz zadłużenie. Wcześniej w tej sprawie zapadło osiem rozstrzygnięć dotyczących prawa pomocy, w tym orzeczenia referendarzy, WSA i NSA. Skarżący nie przedstawił jednak rzetelnego oświadczenia majątkowego pozwalającego na ocenę jego zdolności płatniczych.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 czerwca 2016 roku Robert Talaga – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania jednorazowej pomocy finansowej o charakterze de minimis postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
Skarżący R. P., w piśmie z dnia [...], ponownie zgłosił żądanie przyznania prawa pomocy, aktualnie strona wnosi o zwolnienie od opłat i kosztów sądowych w całości (k. 319 akt sądowych).
W uzasadnieniu zgłoszonego żądania wnioskodawca wskazał, że jest osobą samotna i bezdomną, która nie posiada środków do życia i leczenia, przez co korzysta z pomocy [...]. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie mam" lub "Nie dotyczy". Wnioskodawca powołał się na ciężki rozstrój zdrowia (zarówno fizyczny jak i psychiczny). Ponadto oświadczył, że został wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników, gdyż jest zadłużony na kwotę [...] zł, z czego [...] zł dotyczy niespłaconego kredytu.
W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym zapadło już osiem rozstrzygnięć w przedmiocie żądań R. P., którymi domagał się on przyznania mu prawa pomocy. W kwestii przyznania prawa pomocy Skarżącemu trzy razy wypowiadał się referendarz sądowych (k. 47, k. 123 oraz k. 257 akt sądowych) oraz trzy orzeczenia wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (k. 58, k. 133 oraz k. 276 akt sądowych). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny już dwa razy oddalał zażalenia Skarżącego na rozstrzygnięcia dotyczące odmowy przyznania mu prawa pomocy (k. 76 oraz k. 294 akt sądowych). Na żadnym etapie toczących się postępowań w przedmiocie przyznania prawa pomocy Skarżący nie złożył oświadczenia majątkowego o treści pozwalającej dokonać rzetelnej i rzeczowej oceny jego zdolności płatniczych.
Niezbędnym elementem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie zmiany okoliczności sprawy, co wynika z art. 165 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718), dalej jako P.p.s.a.
Skarżący powinien mieć świadomość tego, że podnoszonym przez niego dotychczas żądaniom w zakresie przyznania prawa pomocy nie towarzyszyły niezbędne elementy wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz oświadczenie osoby fizycznej o jej stanie rodzinnym.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzić żadnych wątpliwości, że wnioskodawca nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji majątkowej. Strona świadomie uchyla się od złożenia pełnego oświadczenia majątkowego. Wnioskodawca ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Wnioskodawca nie dokłada jednak należytej staranności w wykazaniu, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Kolejne ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalają jednoznacznie wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania.
Złożenie ponownego żądania przyznania prawa pomocy (w sytuacji gdy żądanie przyznania prawa pomocy o takim samym zakresie zostało już prawomocnie rozstrzygnięte), ma ten skutek, że zbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W takiej sytuacji ponowne żądanie przyznania prawa pomocy nie aktualizuje obowiązku w zakresie ponownego wzywania skarżącego do uzupełniania informacji dotyczących jego bieżącej sytuacji. Skoro strona postępowania, wbrew swoim obowiązkom prawnym, nie przedstawia informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i osobistej, to należy przyjąć, że brak jest ustaleń faktycznych, które mogłyby stanowić tło dla weryfikacji twierdzeń o pogorszeniu się sytuacji majątkowej strony postępowania.
Z tych względów, na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło