III SA/Po 1116/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-02-03
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, ale nadal ponosi koszty jej funkcjonowania i ma znaczące zobowiązania, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy spółce z o.o. w zakresie częściowym, uznając, że spółka nie wykazała braku możliwości pozyskania środków na pokrycie kosztów postępowania. Pomimo zaprzestania działalności operacyjnej i znaczących strat, spółka nie ogłosiła upadłości ani nie wdrożyła procedury likwidacji, a jej gospodarka finansowa wskazywała na priorytetowe traktowanie wybranych zobowiązań, co uniemożliwiało uznanie, że koszty sądowe stanowią rzeczywistą barierę dla skorzystania z prawa do sądu.Stan faktyczny
Spółka M. S. Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej. Spółka zaprzestała działalności gospodarczej polegającej na urządzaniu gier na automatach, ponosiła straty, a jej majątek został zajęty w ramach postępowań egzekucyjnych. Mimo to, sąd analizując dostępne dane finansowe, stwierdził, że spółka nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów sądowych, a jej gospodarka finansowa wskazywała na priorytetowe traktowanie niektórych zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy skarżącej spółce.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 03 lutego 2017 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 03 lutego 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. S. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektoria Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
M. S. Sp. z o.o. z siedzibą w P., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wystąpiła z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wpis od skargi wynosi 1.080 zł.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżąca Spółka do dnia 30 czerwca 2016 roku prowadziła działalność polegającą na urządzaniu gier na automatach do gier. Aktualnie Spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, ale toczą się z jej udziałem postępowania podatkowe i egzekucyjne. Przyczyną takiego stanu rzeczy, w ocenie skarżącej Spółki, ma być zmiana uwarunkowań prawnych prowadzonej działalności gospodarczej. Kapitał zakładowy skarżącej Spółki wynosi 5.000 zł. Wartość środków trwałych to 41.131,96 zł. Strata za rok 2015 wyniosła 150.638,62 zł. Według argumentacji wniosku na chwilę obecną skarżąca Spółka nie jest w stanie pokryć straty, bo zaprzestała prowadzenia działalności, którą było urządzanie gier na automatach.
Według złożonego oświadczenia cały majątek Spółki (automaty i znajdujące się w nich środki pieniężne) został zatrzymany w ramach czynności kontrolnych przez funkcjonariuszy służby celnej. Przedmiotem postępowań egzekucyjnych są kary pieniężne na kwotę 228.000zł, a łączna kwota kar stwierdzonych decyzjami ostatecznymi opiewa na kwotę ponad 1.000.000 zł
Według złożonego oświadczenia na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca Spółka posiadała środki pieniężne w kasie w kwocie 174,20 zł. Natomiast stan każdego z dwóch ujawnionych rachunków bankowych to 0 zł.
Dokumenty złożone do akt sądowych, dodatkowe wyjaśnienia oraz dane udostępnione w bazach internetowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Monitora Sądowego i Gospodarczego wskazują, co następuje.
M. S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] stycznia 2014 roku. Aktualnie wspólnikiem skarżącej Spółki jest podmiot V. I. L.. Funkcję prezesa zarządu skarżącej Spółki nadal pełni P. D. S., który do dnia 08 kwietnia 2014 roku był jedynym wspólnikiem skarżącej Spółki (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia [...] kwietnia 2014 roku Nr [...], poz. [...]).
W okresie od 27 stycznia 2014 roku do 30 września 2016 roku M. S. Sp. z o.o. osiągnęła przychód podatkowy w wysokości 17.144.945,93 zł. Zatem średniomiesięcznie przychód skarżącej Spółki w tym okresie wyniósł 519.543,82 zł.
Od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej skarżąca Spółka nie osiągała zysku. Wyniki prowadzenia działalności gospodarczej przedstawiają się następująco: 435.167,66 zł straty w 2014 roku, 150.638,62 zł straty w 2015 roku oraz 25.281,69 zł straty na dzień 30 września 2016 roku. W sprawozdaniu za 2014 rok oraz w sprawozdaniu za 2015 roku, jako źródło pokrycia straty wskazane zostały zyski z lat następnych. Tymczasem z dniem 30 czerwca 2016 roku Spółka zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej.
Wedle wyjaśnień złożonych przez pełnomocnika Wnioskodawczyni od dnia 01 lipca 2016 roku skarżąca Spółka nie prowadzi działalności operacyjnej, a koszty jej funkcjonowania obejmują wyłącznie wydatki obejmujące zwiezienie i magazynowanie urządzeń z poszczególnych lokali, wypłata wynagrodzeń pracowniczych, obsługa administracyjno-księgowa oraz obsługa prawna. Koszty działalności skarżącej Spółki za okres po dniu 01 lipca 2016 roku pełnomocnik Wnioskodawczyni określiła na kwotę 599.465,94 zł. Zastrzegła jednocześnie, że koszty w kwocie 386.212,12 zł to skutek dokonanej korekty w zakresie podatku VAT.
W trzecim kwartale 2016 roku skarżąca Spółka nie osiągnęła żadnego przychodu z działalności operacyjnej. Pełnomocnik skarżącej Spółki zastrzegła, że przychód ujawniony po 01 lipca 2016 roku w wysokości 531.100,41 zł pochodzi wyłącznie z dokonanej korekty w zakresie podatku VAT (korekty dokonano na kwotę 526.674,41 zł).
Uwzględniając powyższe wskazać należy, co następuje.
Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter fakultatywny i może nastąpić: w zakresie całkowitym, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, a w zakresie częściowym, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów tego postępowania - art. 246 §2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm.).
Aktualnie, według treści oświadczenia, na rachunkach bankowych skarżącej Spółki nie ma żadnych obrotów.
Do akt sprawy został przedłożony wyciąg z jednego rachunku bankowego zawierający zestawienie operacji za okres od 01 stycznia 2016 roku do 30 września 2016 roku. Suma wpłat na rachunek bankowy w tym okresie wyniosła 945.000 zł, a suma obciążeń 944.459,61 zł.
Analiza treści operacji przeprowadzonych za pomocą ujawnionego rachunku bankowego wskazuje, że wpływy na rachunek bankowy to przede wszystkim wpłaty własne dokonywane przez prezesa skarżącej Spółki. Wysokość tych wpłat w okresie od dnia 07 stycznia 2016 roku do dnia 08 kwietnia 2016 roku wyniosła 2.017.000 zł (średniomiesięcznie 504.250 zł). Wpływy z tytułu wpłat własnych na ten rachunek bankowy ustały po zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego, co miało miejsce w dniu 13 kwietnia 2016 roku.
Analiza treści wyjaśnień pełnomocnika wnioskodawczyni wskazuje, że po dniu 01 lipca 2016 roku skarżąca Spółka osiągnęła przychód z działalności operacyjnej na poziomie 4.426 zł (co stanowi 1.475 zł średniomiesięcznie) i jednocześnie wydatkowała na koszty jej funkcjonowania (te poza korektą VAT) kwotę 212.843,82 zł (co stanowi 71.000 zł średniomiesięcznie). Spółka nie wykazała, aby ustała konieczność ponoszenia kosztów jej funkcjonowania albo, że wysokość tych kosztów od października 2016 roku kształtuje się na innym poziomie.
Wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej Spółki, że koszty nie objęte korektą VAT zostały pokryte "z utargu z okresu prowadzenia działalności gospodarczej" nie identyfikuje źródła pochodzenie środków finansowych wydatkowanych na te koszty.
Zgodnie z przedłożoną deklaracją podatkową zysk skarżącej Spółki, na dzień 30 czerwca 2016 roku, wyniósł 43.083,84 zł. Różnica pomiędzy kosztami funkcjonowania Spółki po 01 lipca 2016 roku (221.843,82 zł tylko koszt wskazane poza korektą VAT) a zyskiem osiągniętym na koniec czerwca 2016 roku (43.083,84 zł) wynosi 178.759,98 zł. Zatem dochód (zysk), który skarżąca Spółka mogła rozdysponować bez naruszenia zasady równego traktowania własnych powinności finansowych był daleko niewystarczający z punktu widzenia wysokości kosztów jej funkcjonowania.
Przyjąć zatem należy, że źródło finansowania kosztów funkcjonowania Spółki po 01 lipca 2016 roku, a także źródło finansowania dalszych kosztów funkcjonowania Spółki, nie zostało wykazane. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca Spółka bez odpowiedzi pozostawiła wezwanie do złożenia wyjaśnienia czy wobec zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w Spółce wszczęta została procedura jej likwidacji. Wnioskodawczyni nie wykonała wezwania do przedłożenia uchwały o rozwiązaniu Spółki lub uchwały wspólników, co do dalszego istnienia Spółki, sprawozdania z czynności likwidacyjnych wraz z odpisem wezwania wierzycieli do zgłaszania wierzytelności oraz bilansu.
Tymczasem łączna strata z prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą Spółkę za okres od 27 stycznia 2014 roku do 30 wrzesień 2016 roku wyniosła już 611.087,97 zł.
Z akta sprawy (przedłożone sprawozdania finansowe) wynika, że Spółka nie posiada ani kapitału zapasowego, ani kapitału rezerwowego, natomiast kapitał zakładowy wynosi 5.000 zł. Tymczasem zgodnie z art. 233 ustawa z dnia 15 września 2000 roku - Kodeksu spółek handlowych (Dz.U 2016, poz. 1578 ze zm.) w przypadku, gdy poniesiona przez spółkę z o.o. strata przewyższy sumę kapitałów rezerwowego i zapasowego oraz połowę kapitału zakładowego, zarząd zobowiązany jest niezwłocznie zwołać zgromadzenie wspólników w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki.
Analiza dokumentacji księgowo-podatkowej ujawnia, że ta dokumentacja nie uwzględnia zobowiązań skarżącej Spółki z tytułu kar za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Natomiast według przedłożonego zestawienia skarżąca Spółka jest stroną stu siedemdziesięciu sześciu postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Łączna wysokość orzeczonych kar, według przedłożonego zestawienia, opiewa na kwotę 3.048.000 zł.
Skarżąca uiściła po otrzymaniu upomnienia kary pieniężne wraz z kosztami egzekucyjnymi i odsetkami na kwotę 25.195,20 zł. Wskutek zastosowania środków egzekucyjnych (zajęcie rachunku bankowego) od skarżącej Spółki zostały przejęte środki pieniężne w kwocie 10.771,96 zł.
Z kolei P. D. S. (nadal prezes skarżącej Spółki oraz jej wspólnik, według sprawozdań finansowych posiada 1 udział o wartości 50 zł) jest także jedynym wspólnikiem, a ponadto prezesem zarządu R. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (KRS nr [...]). R. Sp. z o.o. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu [...] czerwca 2016 roku, co zbiega się z datą zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej przez skarżącą Spółkę (30 czerwca 2016 roku).
Podsumowując wyjaśnić więc należy, że pomimo wskazywanych obciążeń finansowych, które wielokrotnie przekraczają kapitał zakładowy skarżącej Spółki oraz pomimo istnienia zaległych i egzekwowanych obciążeń finansowych, które wielokrotnie przewyższają wartość majątku skarżącej Spółki, a także pomimo zaprzestania prowadzenia działalności operacyjnej obejmującej urządzanie gier na automatach, Wnioskodawczyni nie ogłosiła upadłości oraz nie wdrożyła procedury jej likwidacji.
Ujawnione powyżej okoliczności jednoznacznie wskazują, że skarżąca Spółka prowadzi gospodarkę finansową zaspokajania jedynie wybranych powinności finansowych. Zobowiązania uznane za istotne z punktu widzenia czerpania własnych korzyści skarżąca Spółka uiszcza nawet pomimo ziszczenia się warunków do ogłoszenia upadłości, czy też pomimo ziszczenia się warunków do wdrożenia postępowania restrukturyzacyjnego.
Z powyższych względów nie można uznać, że skarżąca Spółka wykazała brak możliwości pozyskania środków na poniesienie kosztów niniejszego postępowania sądowego. Podstawą uwzględnienia wniosku o prawo pomocy nie może być argumentacja ujawniająca priorytetowe traktowanie wybranych zobowiązań wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej. Porównanie wysokości kosztów sądowych (około 1.720 zł) z wysokością środków pieniężnych pozyskiwanych na uiszczanie wybranych zobowiązań skarżącej Spółki nakazuje przyjąć, że odmowa przyznania prawa pomocy nie będzie stanowić rzeczywistej bariery dla skorzystania z prawa do sądu.
Z tych względów, na podstawie art. 246 §2 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2016, poz. 718 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło