III SA/Po 1123/14

Dnia 20 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc maj 2009 roku postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 roku pełnomocnik B. W. wraz ze skargą przedłożył wypełniony na formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF) w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że B. W. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z którym pozostaje w rozdzielności majątkowej. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. Mąż wnioskodawczyni jest bezrobotny i wykonuje jedynie prace dorywcze. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką w ½ mieszkania o powierzchni 32,70 m². Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, akcji, papierów wartościowych i.t.p.), ani żadnych przedmiotów ruchomych o wartości przekraczającej 3000 euro. Zaznaczyła nadto, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków pozwalających na uiszczenie kosztów sądowych, gdyż utrzymuje się z emerytury i nie dysponuje oszczędnościami. W ramach uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o informacje dotyczące wysokości uzyskiwanych przychodów oraz kosztów ich uzyskiwania za okres od stycznia 2014 roku pełnomocnik strony przedłożył zestawienie do zaliczki na rozliczenie roczne (PIT-36) za maj 2014, które według niego obejmuje okres od stycznia 2014 roku do dnia zawieszenia przez skarżącą prowadzenia działalności gospodarczej, a z którego wynika, że uzyskała ona przychód w wysokości [...] zł oraz poniosła koszty ich uzyskania w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie do przesłania wszystkich rachunków bankowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej od [...] stycznia 2014 roku, pełnomocnik wnioskodawczyni przesłał wyciąg z jednego rachunku bankowego za miesiące od dnia [...] stycznia do [...] marca 2014 roku oraz za okres od [...] czerwca do [...] lipca 2014 roku i zaznaczył, że do skargi został załączony wyciąg za okres od dnia [...] kwietnia 2014 roku do [...] czerwca 2014 roku. Ponadto na okoliczność wykazania stanu składników majątkowych wnioskodawczyni jej pełnomocnik przesłał listę środków trwałych, na której znajduje się samochód cysterna [...] (rok produkcji 1995), a także kartę powyższego pojazdu oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2014 roku o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Według wnioskodawczyni stan techniczny powyższego pojazdu jest zły (między innymi ze względu na niesprawny silnik i jego wiek), co powoduje że przedstawia obecnie znikomą wartość majątkową. W związku z zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawczyni podejmowała jednak bezskuteczne próby jego sprzedaży. Jednocześnie oświadczyła, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie zatrudniała jakichkolwiek osób, a ponadto nie jest i nie była powiązana kapitałowo lub osobowo z innymi podmiotami. Postanowieniem z dnia 7 października 2014 r. Referendarz sądowy WSA w Poznaniu odmówił B. W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że B. W. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Referendarz stwierdził, że z rachunku bankowego wynika, że wnioskodawczyni uzyskuje dodatkowe dochody z najmu w wysokości ok. [...] zł (miesiąc luty, marzec, maj, czerwiec, lipiec 2014 roku), które nie zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni przedstawiła również zestawienie do zaliczki na rozliczenie roczne (PIT-36) za miesiąc maj 2014 roku, z zaznaczeniem, że obejmuje ono okres od stycznia 2014 roku do dnia zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej. Z przedstawionego dokumentu wynika, że uzyskała przychody w wysokości [...] zł i poniosła koszty ich uzyskania w wysokości [...] zł uzyskując dochód w wysokości [...] zł. Taka sytuacja oznacza, że do momentu zawieszenia działalności gospodarczej wnioskodawczyni uzyskiwała znaczne przychody, a więc w jej posiadaniu pozostawały okresowo środki, którymi mogła dowolnie dysponować, a dodatkowo uzyskiwała kolejne dochody z kolejnego źródła (oprócz kwot zadeklarowanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy). Pismem z dnia 23 października 2014 r. strona skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, żądając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że skarżąca nie posiada jakichkolwiek środków majątkowych pozwalających jej na uiszczenie opłaty sądowej od skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Nie prowadzi już działalności gospodarczej, zawieszonej formalnie od maja 2014 r. Jedynym źródłem utrzymania strony jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł brutto (a nie jak podano w uzasadnieniu postanowienia [...] zł). Skarżąca jest współwłaścicielką ½ mieszkania o powierzchni 32,70 m kw. Spłaca kredyt zaciągnięty na bieżące potrzeby życiowe w wysokości [...] zł miesięcznie. Uzyskiwała miesięcznie kwotę [...] z tytułu wynajmu mieszkania, jednakże stosunek najmu został rozwiązany i od września 2014 r. skarżąca nie uzyskuje z tego tytułu jakichkolwiek należności. Skarżąca pozostaje ze swoim mężem R. W. w rozdzielności majątkowej, nie ma on stałego zatrudnienia i utrzymuje się jedynie z prac dorywczych. W chwili obecnej pozostaje on na wyłącznym utrzymaniu strony skarżącej. B. W. podniosła ponadto, że przedłożyła do akt wyciągi z jej jedynego rachunku bankowego za okres od [...] kwietnia 2014 r. do [...] maja 2014 r. oraz od [...] lipca 2014 r. do [...] października 2014 r. Skarżąca określiła swoje miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania na kwotę [...] zł miesięcznie z tytułu opłat mieszkaniowych oraz kwotę [...] zł co dwa miesiące z tytułu opłaty za gaz. B. W. wskazała również, ze w okresie od [...] stycznia do końca maja 2014 r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł, ale w poprzednim okresie rozliczeniowym poniosła stratę w wysokości [...] zł, wobec czego dochód za okres od [...] stycznia do końca maja 2014 r. wyniósł [...] zł. Aktualny dochód skarżącej jest niższy niż ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. Skarżąca podkreśliła, że łączna kwota z tytułu wpisów od dziesięciu skarg wniesionych do tutejszego Sądu wynosi [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i winno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe (B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 556). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych). Z treści wniosku o prawo pomocy, sprzeciwu oraz załączonych do nich dokumentów wynika, że aktualna sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącej uzasadnia tezę, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca wniosła do tutejszego Sądu 10 skarg, w których łączna wysokość wpisu wynosi [...] zł. Nie prowadzi już działalności gospodarczej, która została formalnie zawieszona od maja 2014 r. W chwili obecnej jedynym źródłem utrzymania strony jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł brutto. Spłaca ona kredyt zaciągnięty na bieżące potrzeby życiowe w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżąca określiła swoje miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania na kwotę [...] zł miesięcznie z tytułu opłat mieszkaniowych oraz kwotę [...] zł co dwa miesiące z tytułu opłaty za gaz. Skarżąca jest współwłaścicielką ½ mieszkania o powierzchni 32,70 m2. Uzyskiwała miesięcznie kwotę [...] zł z tytułu wynajmu mieszkania, ale stosunek najmu został rozwiązany i od września 2014 r. skarżąca nie uzyskuje z tego tytułu jakichkolwiek należności. Z zestawienia dochodów i kosztów utrzymania związanych z mieszkaniem wynika, że skarżąca dysponuje miesięcznie kwotą ok. [...] zł. Jest ona również zobowiązana do spłaty kredytu konsumpcyjnego (na bieżące potrzeby życiowe) w kwocie [...] zł miesięcznie, co oznacza, że ostatecznie strona dysponuje realnie kwotą jedynie ok. [...] zł na wydatki związane z wyżywieniem, środkami czystości, ubraniami itd. Skarżąca pozostaje ze swoim mężem R. W. w ustroju rozdzielności majątkowej, nie ma on stałego zatrudnienia i utrzymuje się jedynie z prac dorywczych. W chwili obecnej pozostaje na wyłącznym utrzymaniu strony skarżącej. W ocenie Sądu z powyższych okoliczności wynika, że ze względu na swoje dochody oraz stałe koszty i wydatki strona skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (w tym m. in. wpisu od skargi) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.