III SA/Po 1127/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-11-20
Skład orzekający: Marzenna Kosewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych). Pomimo początkowego odmowy przez referendarza, sąd stwierdził, że aktualna sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej, uwzględniająca jej niskie dochody z emerytury, spłatę kredytu, brak dochodów z najmu oraz utrzymanie bezrobotnego męża, uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca B.W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury, spłaca kredyt, a jej mąż jest bezrobotny. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na nieujawnione dochody z najmu i przychody z działalności gospodarczej. Skarżąca wniosła sprzeciw, podnosząc, że jej sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu, dochody z najmu ustały, a jej obecne środki są niewystarczające na pokrycie kosztów sądowych, zwłaszcza przy jednoczesnym wniesieniu wielu skarg.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia... lipca 2014 r., nr ... w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc wrzesień 2009 roku postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Pismem z dnia ... sierpnia 2014 roku pełnomocnik B.W. wraz ze skargą przedłożył wypełniony na formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF) w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z informacji zawartych we wniosku wynika, że B.W. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z którym posiada rozdzielność majątkową. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości ... zł. Mąż wnioskodawczyni pozostaje bezrobotny i wykonuje jedynie prace dorywcze. Wnioskodawczyni posiada ½ prawa własności mieszkania o powierzchni 32,70 m². Wnioskodawczyni nie posiada żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, akcji, papierów wartościowych i.t.p.), ani żadnych przedmiotów ruchomych o wartości przekraczającej 3000 euro. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków pozwalających na uiszczenie kosztów sądowych, gdyż utrzymuje się z emerytury i nie posiada oszczędności.
W ramach uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o informacje dotyczące wysokości uzyskiwanych przychodów oraz kosztów ich uzyskiwania za okres od stycznia 2014 roku pełnomocnik strony przedłożył zestawienie do zaliczki na rozliczenie roczne (PIT-36) za miesiąc maj 2014, które według niego obejmuje okres od stycznia 2014 roku do dnia zawieszenia przez skarżącą prowadzenia działalności gospodarczej, a z którego wynika, że uzyskała ona przychód w wysokości ... zł oraz poniosła koszty ich uzyskania w wysokości ... zł.
W odpowiedzi na wezwanie do przesłania wszystkich rachunków bankowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej od 1 stycznia 2014 roku, pełnomocnik wnioskodawczyni przesłał wyciąg z jednego rachunku bankowego za miesiące od dnia 1 stycznia do 31 marca 2014 roku oraz za okres od 3 czerwca do 17 lipca 2014 roku i zaznaczył, że do skargi został załączony wyciąg za okres od dnia 30 kwietnia 2014 roku do 18 czerwca 2014 roku.
Ponadto na okoliczność wykazania stanu składników majątkowych wnioskodawczyni jej pełnomocnik przesłał listę środków trwałych, na której znajduje się samochód cysterna ..., a także kartę powyższego pojazdu oraz decyzję Prezydenta W. z dnia ... lipca 2014 roku o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Według wnioskodawczyni stan techniczny powyższego pojazdu jest zły (między innymi ze względu na niesprawny silnik i jego wiek), co powoduje że przedstawia on obecnie znikomą wartość majątkową. W związku z zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawczyni podejmowała jednak bezskuteczne próby jego sprzedaży.
Jednocześnie wnioskodawczyni oświadczyła, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie zatrudniała jakichkolwiek osób, a ponadto nie jest i nie była powiązana kapitałowo lub osobowo z innymi podmiotami.
Postanowieniem z dnia 7 października 2014 r. Referendarz sądowy WSA w Poznaniu odmówił B.W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że B.W. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Referendarz stwierdził, że z rachunku bankowego wynika, że wnioskodawczyni uzyskuje dodatkowe dochody z najmu w wysokości ok. ... zł (miesiąc luty, marzec, maj, czerwiec, lipiec 2014 roku), które nie zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni przedstawiła również zestawienie do zaliczki na rozliczenie roczne (PIT-36) za miesiąc maj 2014 roku, z zaznaczeniem, że obejmuje ono okres od stycznia 2014 roku do dnia zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej. Z przedstawionego dokumentu wynika, że uzyskała ona przychody w wysokości ... zł i poniosła koszty ich uzyskania w wysokości ... uzyskując dochód w wysokości ... Taka sytuacja oznacza, że do momentu zawieszenia działalności gospodarczej wnioskodawczyni uzyskiwała znaczne przychody, a więc w jej posiadaniu pozostawały okresowo środki, którymi mogła dowolnie dysponować, a dodatkowo uzyskiwała kolejne dochody z kolejnego źródła (oprócz kwot zadeklarowanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy).
Pismem z dnia 23 października 2014 r. strona skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, żądając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że skarżąca nie posiada jakichkolwiek środków majątkowych pozwalających jej na uiszczenie opłaty sądowej od skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Nie prowadzi ona już działalności gospodarczej, zawieszonej formalnie od maja 2014 r. Jedynym źródłem utrzymania strony jest świadczenie emerytalne w wysokości ... zł brutto ( a nie jak podano w uzasadnieniu postanowienia ... zł ). Skarżąca jest współwłaścicielką ½ mieszkania o powierzchni 32,70 m kw. Spłaca kredyt zaciągnięty na bieżące potrzeby życiowe w wysokości ... zł miesięcznie. Uzyskiwała ona miesięcznie kwotę ... zł z tytułu wynajmu mieszkania, jednakże stosunek najmu został rozwiązany i od września 2014 r. skarżąca nie uzyskuje z tego tytułu jakichkolwiek należności.
Skarżąca pozostaje ze swoim mężem R.W. w rozdzielności majątkowej, nie ma on stałego zatrudnienia i utrzymuje się jedynie z prac dorywczych. W chwili obecnej pozostaje on na wyłącznym utrzymaniu strony skarżącej.
B.W. podniosła ponadto, że przedłożyła do akt wyciągi z jej jedynego rachunku bankowego za okres od 1 kwietnia 2014 r. do 2 maja 2014 r. oraz od 1 lipca 2014 r. do 20 października 2014 r.
Skarżąca określiła swoje miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania na ... zł miesięcznie z tytułu opłat mieszkaniowych oraz kwotę ... zł co dwa miesiące z tytułu opłaty za gaz.
B. wskazała również, ze w okresie od 1 stycznia do końca maja 2014 r. uzyskała dochód w wysokości ... zł, ale w poprzednim okresie rozliczeniowym poniosła stratę w wysokości ... zł, wobec czego dochód za okres od 1 stycznia do końca maja 2014 r. ... zł.
Aktualny dochód skarżącej jest niższy niż ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę.
Skarżąca podkreśliła, że łączna kwota z tytułu wpisów od dziesięciu skarg wniesionych do tutejszego Sądu wynosi ... zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i winno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe ( B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 556 ).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym ( zwolnienia od kosztów sądowych ).
Z treści wniosku o prawo pomocy, sprzeciwu oraz załączonych do nich dokumentów wynika, że aktualna sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącej uzasadnia tezę, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżąca wniosła do tutejszego Sądu 10 skarg, w których łączna wysokość wpisu wynosi ... zł.
Nie prowadzi ona już działalności gospodarczej, która została formalnie zawieszona od maja 2014 r. W chwili obecnej jedynym źródłem utrzymania strony jest świadczenie emerytalne w wysokości ... zł brutto. Spłaca ona kredyt zaciągnięty na bieżące potrzeby życiowe w wysokości ... zł miesięcznie. Skarżąca określiła swoje miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania na kwotę ... zł miesięcznie z tytułu opłat mieszkaniowych oraz kwotę ... zł co dwa miesiące z tytułu opłaty za gaz.
Skarżąca jest współwłaścicielką ½ mieszkania o powierzchni 32,70 m kw. Uzyskiwała ona miesięcznie kwotę ... zł z tytułu wynajmu mieszkania, ale stosunek najmu został rozwiązany i od września 2014 r. skarżąca nie uzyskuje z tego tytułu jakichkolwiek należności.
Z zestawienia dochodów i kosztów utrzymania związanych z mieszkaniem wynika, że skarżąca dysponuje miesięcznie kwotą ok. ... zł. Jest ona również zobowiązana do spłaty kredytu konsumpcyjnego ( na bieżące potrzeby życiowe ) w kwocie ... miesięcznie, co oznacza, że ostatecznie strona dysponuje realnie kwotą jedynie ok. ...zł na wydatki związane z wyżywieniem, środkami czystości, ubraniami itd.
Skarżąca pozostaje ze swoim mężem R.W. w ustroju rozdzielności majątkowej, nie ma on stałego zatrudnienia i utrzymuje się jedynie z prac dorywczych. W chwili obecnej pozostaje on na wyłącznym utrzymaniu strony skarżącej.
W ocenie Sądu z powyższych okoliczności wynika, że ze względu na swoje dochody oraz stałe koszty i wydatki strona skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania ( w tym m. in. wpisu od skargi ) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło