III SA/Po 1129/12
WyrokWSA w Poznaniu2013-02-27
Skład orzekający: Barbara Koś, Beata Sokołowska, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu rentowego odmawiająca umorzenia odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne jest nieważna, jeśli została wydana w sytuacji, gdy sprawa dotycząca tych samych należności (składek i odsetek) była już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną?Ratio decidendi
Decyzja organu rentowego odmawiająca umorzenia odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne jest nieważna z powodu naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż została wydana w sytuacji, gdy sprawa dotycząca tych samych należności (składek i odsetek) była już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Organ rozdzielił wniosek o umorzenie na dwa odrębne postępowania, co doprowadziło do wydania dwóch decyzji w tej samej sprawie, a następnie kolejnych dwóch decyzji utrzymujących je w mocy, co stanowi kwalifikowaną wadliwość.Stan faktyczny
A. L. złożył wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz odsetek od nich. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) rozdzielił wniosek na dwa postępowania i wydał dwie decyzje odmawiające umorzenia, jedną dotyczącą składek i odsetek, a drugą dotyczącą samych odsetek. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS wydał kolejne dwie decyzje utrzymujące w mocy poprzednie rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucił nieuwzględnienie jego trudnej sytuacji życiowej. Sąd administracyjny uznał decyzje dotyczące odsetek za nieważne z powodu wydania ich w sytuacji, gdy sprawa była już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu z dnia 9 lipca 2012 roku. Ponadto, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi A. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych odsetek od składek na ubezpieczenie zdrowotne I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu nr [...] z dnia 9 lipca 2012 roku; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją Nr [...] z dnia 9 lipca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu odmówił A. L. umorzenia odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek w kwocie [...] zł.
Z uzasadnienie decyzji wynikało, że odsetki stanowią należność uboczną od zaległych składek w kwocie [...] zł na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres od kwietnia do grudnia 2002 r. Organ po rozpatrzeniu wniosku zobowiązanego z dnia 10 maja 2012 r., powołując się na przepisy art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1 i ust. 3a i 3b oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm. ) stwierdził, że nie widzi podstaw do umorzenia odsetek, ponieważ nie zachodzi ani całkowita nieściągalność należności ani też przesłanki umorzenia wskazane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ), zwłaszcza, że uzyskiwany przez zobowiązanego i jego małżonkę co miesiąc dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego pozwala na zapłatę należności i nie pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Po rozpatrzeniu wniosku A. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy ZUS decyzją Nr [...]z dnia 22 sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając argumentację dotyczącą braku podstaw do umorzenia odsetek.
Skarżący w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł o uchylenie obu decyzji, zarzucając nieuwzględnienie jego trudnej sytuacji życiowej.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi, wywodząc jak w decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga okazała się uzasadniona z uwagi na kwalifikowaną wadliwość decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, zgodnie z którym nieważna jest decyzja dotycząca sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Chodzi tu o wydanie kolejno po sobie decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Taki przypadek zaistniał w rozpoznawanej sprawie. Na skutek wniosku A. L. z dnia 10 maja 2012 r. o umorzenie kwoty [...] zł, obejmującej zaległe składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia do grudnia 2002 r. w kwocie [...] zł i odsetki od tych składek w kwocie [...] zł, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział II w Poznaniu rozdzielił wniosek na dwa odrębne postępowania, po czym rozstrzygnął jedną decyzją o zaległych składkach i odsetkach a drugą decyzją jeszcze raz o odsetkach, wydając w dniu 9 lipca 2012 r. dwie decyzje odmawiające umorzenia o kolejnych numerach: [...] i nr [...]. Następnie, po ponownym rozpoznaniu sprawy organ wydał w dniu 22 sierpnia 2012 r. dwie decyzje o kolejnych numerach: [...] i [...], utrzymując w mocy swoje poprzednie decyzje. W kwestii odsetek istnieje w obu grupach decyzji tożsamość rozstrzygniętej sprawy, występuje w nich bowiem ten sam zobowiązany podmiot, ten sam przedmiot sprawy i ten sam stan prawny w niezmienionym stanie faktycznym. Decyzje obejmujące zarówno zaległe składki jak i odsetki zostały również zaskarżone przez A. L. do tutejszego sądu i skarga została rozpatrzona przez sąd pod sygnaturą III SA/Po 1128/12, który wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. Do organu będzie zatem należało ponowne rozstrzygnięcie zarówno o zaległych składkach jak i odsetkach w jednej decyzji.
W tych okolicznościach konieczne było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotyczących samych odsetek, które zostały wydane jako drugie w kolejności ( co sąd ustalił na podstawie numerów decyzji ), na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2012 r., poz. 270 ).
Z tych względów orzeczono jak w sentencji, stwierdzając ponadto na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy, że decyzja nie podlega wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło