III SA/Po 1130/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-10-27

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne żądanie przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy strona świadomie uchyla się od złożenia pełnego oświadczenia majątkowego i nie przedstawia rzetelnie swojej sytuacji majątkowej, aktualizuje obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, uznając, że strona świadomie uchyla się od złożenia pełnego oświadczenia majątkowego i nie przedstawia rzetelnie swojej sytuacji majątkowej. W takich okolicznościach, ponowne żądanie przyznania prawa pomocy nie aktualizuje obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż brak jest ustaleń faktycznych pozwalających na weryfikację sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył ponowne żądanie przyznania prawa pomocy, powołując się na pogorszenie sytuacji materialnej (bezdomność, wzrost zadłużenia, choroba). Wnioskodawca złożył wypełniony formularz, jednak nie przedstawił pełnego oświadczenia majątkowego, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń. Sąd wskazał, że skarżący już wcześniej nie składał kompletnych oświadczeń majątkowych, co uniemożliwiało rzetelną ocenę jego zdolności płatniczych.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 października 2016 roku Robert Talaga – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 rok postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy Pismem z dnia 4 października 2016 roku skarżący R. P., ponownie zgłosił żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat i kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu z powodu pogorszenia się sytuacji skarżącego – bezdomności, wzrost zadłużenia, ciężka choroba (k. 122 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie R.P. przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie uzyskuje żadnych dochodów i korzysta z jadłodajni C. Wnioskodawca oświadczył, że jest zadłużony na kilkaset tysięcy złotych bez jego winy i prowadzona jest przeciwko niemu egzekucja przez banki, które żądają zwrotu udzielonych pożyczek. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie mam" lub "Nie dotyczy". Wnioskodawca uznał zwoje żądanie przyznania prawa pomocy za uzasadnione zasadami współżycia społecznego oraz dobrymi obyczajami. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym zapadły już rozstrzygnięcia w przedmiocie żądań R. P., którymi domagał się on przyznania mu prawa pomocy. W tej kwestii wypowiadał się referendarz sądowy (k. 30 akt sądowych) oraz orzeczenie wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (k. 56 akt sądowych). Na żadnym etapie toczących się postępowań w przedmiocie przyznania prawa pomocy Skarżący nie złożył oświadczenia majątkowego o treści pozwalającej dokonać rzetelnej i rzeczowej oceny jego zdolności płatniczych. Niezbędnym elementem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie zmiany okoliczności sprawy, co wynika z art. 165 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 roku, poz. 718), dalej jako P.p.s.a. Skarżący powinien mieć świadomość tego, że podnoszonym przez niego dotychczas żądaniom w zakresie przyznania prawa pomocy nie towarzyszyły niezbędne elementy wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz oświadczenie osoby fizycznej o jej stanie rodzinnym. W okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzić żadnych wątpliwości, że wnioskodawca nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji majątkowej. Strona świadomie uchyla się od złożenia pełnego oświadczenia majątkowego. Wnioskodawca ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Wnioskodawca nie dokłada jednak należytej staranności w wykazaniu, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Kolejne ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalają jednoznacznie wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Złożenie ponownego żądania przyznania prawa pomocy w takiej sytuacji ma ten skutek, że zbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W takiej sytuacji ponowne żądanie przyznania prawa pomocy nie aktualizuje obowiązku w zakresie ponownego wzywania skarżącego do uzupełniania informacji dotyczących jego bieżącej sytuacji. Skoro strona postępowania, wbrew swoim obowiązkom prawnym, nie przedstawia informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i osobistej, to należy przyjąć, że brak jest ustaleń faktycznych, które mogą stanowić tło dla weryfikacji sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Wobec powyższego na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło