III SA/Po 1137/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-03-08

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy pomimo wezwania, może skutecznie domagać się zwolnienia od opłat sądowych w całości, powołując się na trudną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może przyznać prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, jeśli strona nie wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji finansowej są niewystarczające do oceny zdolności płatniczych. Brak uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy uniemożliwia ocenę zasadności wniosku i nie pozwala na stwierdzenie, że sytuacja spółki wymaga przyznania pomocy ze strony państwa.
Stan faktyczny
Spółka x złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości. Spółka przedstawiła informacje o swojej trudnej sytuacji finansowej, jednak nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy pomimo wezwania sądu. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka wniosła sprzeciw. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 2 lutego 2017 r. odmawiające przyznania stronie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi x na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia : utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 2 lutego 2017 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu x zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi[...] zł. Wartość jej środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) wyniosła [...] zł, a strata za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł. Spółka oświadczyła, że posiada wymagalne zobowiązania z tytułu kar pieniężnych w wysokości [...] zł. Ponadto dla spółki określono zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł, które zostało zabezpieczone na jej majątku. Spółka oświadczyła, że z uwagi na jej obecną kondycję finansową nie posiada żadnych środków na rachunku bankowym, ani innych dostatecznych środków pieniężnych, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jedynym środkiem trwałym spółki są automaty do gier, które w przeważającej mierze zostały zatrzymane przez urzędy celne w toku prowadzonych postępowań. Spółka została w ten sposób pozbawiona możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, a w efekcie dalszego zarobkowania. Obecnie nie posiada ona również środków trwałych, które mogłaby spieniężyć. Spółka nie posiada także zdolności kredytowej, zaś jedyny wspólnik spółki wykluczył możliwość jej dokapitalizowania. Według niej opisane trudności finansowe mają charakter trwały, który utrzymuje się od dłuższego czasu, co też uniemożliwiło poczynienie jakichkolwiek oszczędności na poczet zabezpieczenia ewentualnych kosztów związanych z prowadzeniem sporów sądowych. Z końcem [...] roku [...] rozwiązał ze spółką umowę rachunku bankowego z uwagi na brak płatności (wszystkie środki na rachunku zostały zajęte przez urzędy celne). Spółka nie zawarła nowej umowy rachunku bankowego. Z porównania sprawozdań finansowych spółki za rok [...]wynika, że sytuacja finansowa spółki uległa dalszemu trwałemu pogorszeniu. W celu wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji spółki wnioskującej o przyznanie prawa pomocy została ona wezwana do uzupełnienia złożonego wniosku (pod rygorem jego rozpoznania wniosku na podstawie dotychczas złożonych informacji). Wezwanie zostało doręczone osobie upoważnionej do reprezentacji spółki w dniu [...] roku. Spółka nie zareagowała na powyższe wezwanie i nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2017 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższego postanowienia wskazano, że w sprawie istniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Za [...] r. strata strony wynosiła[...] zł a w [...] r. – [...]zł. W [...]starta wynosiła natomiast [...]zł. Spółka ma majątek ruchomy jednak są to przede wszystkim urządzenia do gry, trudno zbywalne. Część z nich została zatrzymana przez urzędy celne lub jest zajęta w ramach prowadzonych postępowań egzekucyjnych. W ramach egzekucji zajęto jedyny rachunek bankowy spółki. Łączna kwota wpisów od skarg na decyzje w przedmiocie kary pieniężnej wymierzonej stronie wynosi ponad [...] zł. Organ podatkowy decyzją z dnia [...] r. określił dla strony kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami w łącznej kwocie [...] zł i orzekł o zabezpieczeniu tej kwoty na majątku skarżącej spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej jako P.p.s.a., osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych i wiarygodnych danych o jej sytuacji majątkowej. Nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej, albowiem nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Przedłożony w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy nie pozwalał na ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej spółki. Z tego względu została ona wezwana do uzupełnienia informacji dotyczących jej sytuacji. Przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został jednak uzupełniony. W sprzeciwie strona skarżąca powołała sią na okoliczności dotyczącej jej sytuacji finansowej, ale również nie dołączyła jakiejkolwiek dokumentacji w tym przedmiocie. Skarżąca spółka nie uzupełniła informacji dotyczących jej rzeczywistej, bieżącej sytuacji. Uchylenie się od tego obowiązku nie pozwala na ocenę zdolności płatniczych strony postępowania. Taka sytuacja uniemożliwia ocenę zasadności przyznania prawa pomocy stronie ubiegającej się o prawo pomocy. Nie można zatem przyjąć, że sytuacja spółki powinna zostać zakwalifikowana jako przypadek wymagający przyznania prawa pomocy ze strony państwa. Nie można bowiem jednoznacznie przyjąć, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym nie można uznać, że zasadny pozostaje jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 260 § 1 oraz art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło