III SA/Po 1151/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-04-05
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Mirella Ławniczak, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot wynajmujący powierzchnię w swoim lokalu na instalację automatów do gier hazardowych, które następnie są tam eksploatowane przez inny podmiot, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podmiot wynajmujący powierzchnię pod automaty do gier hazardowych, który zawiera umowę dzierżawy z dodatkowymi obowiązkami wykraczającymi poza zwykły najem (np. zapewnienie obsługi prawnej, informowanie o zawieszeniu działalności), może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Takie działania świadczą o współorganizowaniu lub współuczestniczeniu w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a nie tylko o zwykłym udostępnieniu lokalu.Stan faktyczny
W toku kontroli celnej ustalono, że w lokalu należącym do A. K. znajdowały się automaty do gier hazardowych, które urządzano z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył A. K. karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej. A. K. złożył skargę do WSA, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów, brak notyfikacji dyrektywy UE, błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" oraz niezastosowanie okresu przejściowego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę
Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...] roku, nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] roku, nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł w związku z urządzeniem gier poza kasynem gry na automatach.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] w toku czynności kontrolnych funkcjonariusze Urzędu Celnego w L. ustalili, że w pubie "[...]", w którym działalność prowadzi A.K. znajdują się urządzenia o nazwie [...] nr [...] i [...] nr [...] przypominające wyglądem automaty do gier hazardowych. W drodze eksperymentu funkcjonariusze celni ustalili, że gry oferowane na w/w automatach są grami na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r o grach hazardowych, urządzanymi z naruszeniem przepisów tej ustawy.
Następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Celnego w L., decyzją z dnia [...] roku, wymierzył stronie z tego tytułu karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności na ustalenia poczynione w toku czynności kontrolnych, Naczelnik Urzędu Celnego przyjął, że gry urządzane na automatach znajdujących się w lokalu strony, spełniają kryteria wymienione w art. 2 ust. 3-5 ustawy o grach hazardowych. Gry kontrolne na przedmiotowych urządzeniach potwierdziły, że mają one charakter losowy, bowiem końcowy układ symboli na bębnach nie zależy od zręczności gracza, punkty zdobyte w jednej grze mogą być wykorzystane do prowadzenia kolejnych gier, gry prowadzone na badanych automatach mają charakter komercyjny, rozpoczęcie gry zależy bowiem od zasilenia automatu pieniędzmi, automat wypłaca wygrane pieniężne, które są wypłacane bezpośrednio z automatu.
Organ ten stwierdził ponadto, że gry zorganizowane zostały z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych ponieważ lokal, w którym znajdowały się automaty do gry nie posiadał statusu kasyna, o którym mowa w art.4 ust. 1pkt 1a ustawy. Urządzanie gier na automatach w taki sposób nie tylko narusza przepisy ustawy o grach hazardowych, ale również naraża na straty budżet państwa, z uwagi na brak odprowadzania podatków z tytułu urządzanych gier.
Organ uznał, że osobą urządzającą gry na tym automatach był A.K. który nie posiadając koncesji ani zezwolenia, o którym mowa w art.129 ust.1 u.g.h urządzał gry na automatach poza kasynem gry.
| W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej strona, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zarzuciła naruszenie: |
|1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 91 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach |
|hazardowych, przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym wymierzeniu kary pieniężnej, mimo braku notyfikacji |
|projekty ustawy wymaganego przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca |
|1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług |
|społeczeństwa informacyjnego, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości strony, to jest z naruszeniem art. 121 |
|Ordynacji podatkowej, 2) obrazę przepisów prawa materialnego tj.art.4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r o zmianie ustawy o grach |
|hazardowych poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy z przepisu w/w ustawy wynika wprost, iż ustawodawca wprowadził okres |
|przejściowy od dnia 01 lipca 2016 r na dostosowanie się przez przedsiębiorcę do wymogów określonych ustawą u.g.h, co skutkuje tym, iż |
|prowadzenie gier na automatach poza kasynem w okresie od dnia 3 września 2015r do dnia1 lipca 2016 nie jest penalizowane 3) art. 133 § |
|1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ustawy o grach hazardowych, poprzez skierowanie decyzji do podmiotu |
|nie będącym urządzającym gry, 4) art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ustawy o grach |
|hazardowych, przez błędne ustalenie, że odwołująca jest podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry w sytuacji, gdy |
|jedynie wynajmowała powierzchnię w swoim lokalu podmiotowi, który takie gry urządza, 5) art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 4 |
|ustawy o grach hazardowych, przez skierowanie decyzji do podmiotu nie będącym zobowiązanym do uzyskania zezwolenia na prowadzenie |
|kasyna gry, 6) art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 89 ustawy o grach hazardowych i art. 24 oraz art. 107 § 1 Kodeks karny skarbowy, |
|przez oparcie rozstrzygnięcia na niekonstytucyjnym art. 89 ustawy o grach hazardowych zakładającym wymierzenie kary pieniężnej w |
|stosunku do tych samych osób i za identycznie zdefiniowany czyn zagrożony grzywną. Ponadto wniesiono w odwołaniu o zawieszenie |
|postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prawnego skierowanego przez Sąd Okręgowy w |
|Łodzi z dnia 24 kwietnia 2015 r. (sygn. akt. V Kz 142/15) bądź do czasu ugruntowania linii orzeczniczej w kwestii przepisów ustawy z |
|dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. |
|Dyrektor Izby Celnej w P., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazał, że gry urządzane na spornych automatach były grami |
|na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i ich urządzanie odbywało się z naruszeniem przepisów tej ustawy. W drodze |
|eksperymentu ustalono, że gry oferowane na badanym automacie są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Ustalono |
|też, że czas gry na automacie ani jego wynik nie jest uzależniony od zręczności gracza. O ilości obrotów i chwili zatrzymania bębnów |
|decyduje oprogramowanie automatu. Bębny zatrzymują się samoczynnie, ich zatrzymanie następuje kolejno. Gracz nie może zmienić prędkości|
|bębnów ani ich zatrzymać, brak zatem elementu zręcznościowego, układ symboli jest niezależny od gracza. Podkreślono, że zarówno |
|kontrola jak i eksperyment przeprowadzone zostały prawidłowo. Organ Izby Celnej podniósł, że odwołujący urządzał gry na automatach |
|poza kasynem gry w związku z czym podlega karze pieniężnej z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Zdaniem organu urządzanie|
|gier na automatach to nie tylko udostępnienie swojego urządzenia ale także umożliwianie grającym korzystanie z niego, nawet jeżeli |
|stanowi ono cudzą własność. Gdyby odwołujący nie udostępnił powierzchni swojego lokalu pod sporny automat, to niemożliwa byłaby gra na |
|nim. Przez odpłatną zgodę na wprowadzenie automatu do gier do swojego lokalu, otwieranie lokalu dla osób grających na automacie, |
|umożliwianie gry na tym automacie i zasilanie go energią elektryczną, odwołujący urządzał na nim gry. Organ odwoławczy wskazał przy |
|tym, że odwołujący stosownie do zapisów umowy dzierżawy powierzchni miał otrzymywać od właściciela automatów czynsz dzierżawny, który |
|był płatny od chwili uruchomienia urządzeń. Wskazano też w uzasadnieniu, że kara administracyjna z art.89 ustawy o grach hazardowych |
|nie jest konkurencyjną i nie pozostaje w zbiegu z karą grzywny orzekaną na podstawie art.107 Kodeksu karnego skarbowego. Podkreślono |
|jeszcze, że wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r., o sygn. P4/14 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy art. 14 ust.1 i art. 89 ust.1 |
|pkt 2 u.g.h są zgodne z art. 2, 7 w zw. z art. 9 Konstytucji RP, jak również z art. 20 i 22 w zw. z art. 31 ust.3 Konstytucji RP. |
|Postanowieniem z dnia 09 września 2016 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia postępowania. Podniesiono też, że z brzmienia |
|przepisu art. 4 ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych, który stanowi, że podmioty prowadzące działalność w zakresie, o którym |
|mowa w art.6 ust.1 – 3 lub w art. 7 ust.2 w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy maja obowiązek dostosowania się do wymogów |
|określonych w ustawie zmienianej w art.1 w brzmieniu nadany ustawą zmieniająca od 1 lipca 2016 r. |
|W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a|
|ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zarzucono naruszenie: 1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust 1|
|i ust. 2 oraz art. 91 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające|
|na bezpodstawnym wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej mimo braku notyfikacji w Komisji Europejskiej projektu ustawy wymaganej przez |
|art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE i w konsekwencji na zastosowaniu w stosunku do skarżącego sankcji za urządzanie |
|gier na automatach poza kasynami gry w sytuacji, gdy przepis sankcjonowany z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, w świetle |
|orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - |
|217/11, został wiążąco uznany za przepis techniczny, który wobec braku notyfikacji jest bezskuteczny i nie może być podstawą |
|wymierzania kar wobec jednostek w oparciu o przepis sankcjonujący z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, 2) naruszenie |
|prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że przepis ten może |
|stanowić samoistną podstawę dla wymierzenia kary pieniężnej skarżącej w sytuacji, gdy norma sankcjonująca zawarta w tym przepisie ma |
|charakter blankietowy tj. wymaga dopełnienia normą sankcjonowaną zawartą w art.14 ust.1 u.g.h jako, że z treści przepisu art. 89 ust.1 |
|pkt 2 nie wynika jakakolwiek powinność, której nieprzestrzeganiem wiąże się określona dolegliwość dla adresata, tym samym bez |
|powiązania z przepisem art.14 ust.1 u.g.h nie jest możliwe ustalenie treści obowiązku obciążającego skarżącą i sankcjonowanego normą z |
|art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h 3) obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r o zmianie ustawy o grach |
|hazardowych poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy z przepisu w/w ustawy wynika wprost, iż ustawodawca wprowadził okres |
|przejściowy od dnia 01 lipca 2016 r na dostosowanie się przez przedsiębiorcę do wymogów określonych ustawą u.g.h., co skutkuje tym, iż|
|prowadzenie gier na automatach poza kasynem w okresie od dnia 3 września 2015 r. do dnia1 lipca 2016 nie jest penalizowane |
|4) naruszenie prawa materialnego tj.art.4 ustawy z dnia 12 czerwca 2016 r o zmianie ustawy o grach hazardowych poprzez jego błędną |
|wykładnię i bezpodstawne przyjęcie, że okres dostosowawczy nie dotyczy wszystkich przedsiębiorców , a jedynie tych prowadzących |
|działalność na podstawie udzielonej koncesji 5) art. 122 § 1 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w sposób mający istotny wpływ na|
|wynik sprawy, przez nieuwzględnienie faktu pominięcia przez organ w swoich ustaleniach istotnej okoliczności, tj. rozważenia uznania |
|podstawy prawnej rozstrzygnięcia za przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34 i skutków płynących z takiego zakwalifikowania tych|
|przepisów, przy uwzględnieniu sprzężenia normy sankcjonowanej wyrażonej w art. 14 ustawy o grach hazardowych oraz normy sankcjonującej |
|wyrażonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, a tym samym prowadzenia postępowania w sposób budzący wątpliwości strony, tj. z |
|naruszeniem art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, 6) art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, przez |
|skierowanie decyzji wymierzającej karę za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry do podmiotu nie będącego zobowiązanym do |
|uzyskania zezwolenia na prowadzenie kasyna gry, a tym samym nie mogącego ponosić sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej na |
|podstawie art. 89 ust 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, 7) art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. |
|91 ustawy o grach hazardowych, przez skierowanie decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry|
|do podmiotu nie będącego urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, 8) art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej|
|w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ustawy o grach hazardowych, polegające na niepodjęciu przez organ podatkowy wszelkich działań|
|mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, iż skarżący jest |
|podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry w sytuacji, gdy jedynie wynajmował powierzchnię w lokalu podmiotowi, który |
|takie gry urządza, nie dokonując jakichkolwiek czynności związanych z organizowaniem gier, objaśnianiem ich zasad i obsługiwaniem |
|samych urządzeń, 9) art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji|
|niewłaściwe zastosowanie polegające na pociągnięciu skarżącego do odpowiedzialności administracyjnej i wymierzeniu mu kary pieniężnej |
|za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów w świetle dokonanych ustaleń |
|faktycznych powinna skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary na skutek stwierdzenia, że czynności skarżącego, jako osoby wynajmującej|
|powierzchnię w swoim lokalu podmiotowi, który takie gry urządza, nie mogą być zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie urządzania gier|
|na automatach poza kasynem gry,10) art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 89 ustawy o grach hazardowych i art. 24 i art. 107 § 1 Kodeksu |
|karnego skarbowego, przez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na niekonstytucyjnym przepisie art. 89 ustawy o grach hazardowych |
|zakładającym wymierzenie finansowej kary pieniężnej w stosunku do tych samych osób i za identycznie zdefiniowany czyn, zagrożony |
|grzywną, penalizowany na gruncie art. 107 § 1 w zw. z art. 24 Kodeksu karnego skarbowego,11) art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z |
|art. 32 ust. 1 pkt. 13 ustawy o Służbie Celnej, przez oparcie ustaleń m.in. na protokole z eksperymentu, odtworzenia możliwości gry, |
|pomimo braku dowodów na okoliczność zgodności tego eksperymentu z powołanym wyżej przepisem. Wniesiono także o zawieszenie postępowania|
|do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie o sygn. C-303/15. |
|Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. |
|Odnosząc się do zarzutów odwołującego dotyczących braku notyfikacji przepisów technicznych ustawy o grach hazardowych organ wskazał na |
|uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. |
|Postanowieniem z dnia 29 listopada 2016 r. sąd odmówił zawieszenia postępowania. |
|Pismem procesowym z dnia 23 marca 2017 r. strona skarżąca podtrzymała zarzuty skargi przedstawiając dodatkowe uzasadnienie dla jej |
|uwzględnienia, oparte na orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, odnoszącym się do wykładni pojęcia "urządzającego gry" na |
|automatach poza kasynem gry. |
| |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: |
| |
|Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. |
|Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, została wydana w toku postępowania przeprowadzonego w sposób |
|zgodny z przepisami procedury podatkowej. Zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. |
|2015, poz. 613 ze zm.) organ celny był zobowiązany jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie |
|jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o Służbie Celnej (Dz. U. 2013, poz. 1404 |
|ze zm.), funkcjonariusze wykonujący kontrole są uprawnieni do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, |
|doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu. |
|Zatem w sytuacji stwierdzenia organizowania gry na automacie znajdującym się w lokalu niespełniającym ustawowych warunków urządzania |
|gier hazardowych, gdy organizujący taką grę nie legitymuje się stosowną koncesją lub zezwoleniem, uzasadnione jest badanie rodzaju |
|urządzenia, jego funkcjonowania, a także ewentualnego wykorzystania do organizowania takich gier (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z |
|dnia 13 sierpnia 2015 roku, sygn. akt II SA/Go 375/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie |
|internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). |
|Zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015, poz. 613 ze zm.) organ celny był |
|zobowiązany jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. |
|Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł oceny dowodów. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena |
|dowodów, jakiej dokonano w sprawie nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w |
|art. 191 Ordynacji podatkowej. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego została przeprowadzona z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i |
|doświadczenia życiowego oraz została poparta przekonującą argumentacją. Wnioski płynące z dowodu z eksperymentu nie zostały w żadnym |
|zakresie podważone przez skarżącego. Organ celny uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania urządzeń wstawionych do |
|lokalu skarżącego za automaty do gier w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, |
|poz. 1540 ze zm., dalej: "u.g.h."), uzasadnił je obszernie, odnosząc się do wszystkich istotnych okoliczności. |
|Dla realizacji odpowiedzialności administracyjnej za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem |
|gry, istotna jest okoliczność, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg |
|służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za |
|omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na |
|automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry - i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na |
|prowadzenie kasyna gry, której jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna |
|niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które |
|to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. |
|Z powyższego wynika, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, |
|urządza gry na automatach. Stwierdzić zatem należy, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te |
|urządza bez koncesji lub zezwolenia - od [...] roku także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - |
|podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. |
|W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. |
|Sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, |
|jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe|
|PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. |
|zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, |
|czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu |
|art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 tej ustawy to każdy podmiot realizujący |
|(wykonujący) te działania, czynności. |
|Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie, ale także inne działania, polegające na zorganizowaniu i |
|pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do |
|takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne |
|funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i |
|ewentualnie jego szkolenie. |
|W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot |
|aktywnie uczestniczył (podejmował działania) w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności|
|nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i |
|organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych|
|z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., I SA/Po 402/15; wyrok WSA w|
|Rzeszowie z dnia 31 maja 2015 r., II SA/Rz 1094/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., II SA/Sz 439/15, CBOSA). |
|Zdaniem Sądu, o takich zachowaniach stanowiących urządzanie gier na automatach można mówić w przypadku skarżącego, co potwierdza |
|zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym zwłaszcza umowa zawarta ze Spółką A z siedzibą w P. Umowa zawarta została w celu |
|umożliwienia zainstalowania urządzeń do gier. Zobowiązuje ona wydzierżawiającego do prowadzenia działalności gospodarczej bez |
|możliwości zawieszenia jej wykonywania przez czas trwania umowy. Ponadto zobowiązuje ona do każdorazowego pisemnego informowania |
|dzierżawcy o zawieszeniu bądź zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej w terminie 3 dni od daty zaistnienia tego zdarzenia. W|
|§ 2 pkt 1 zaznaczono, że z tytułu umowy dzierżawca będzie płacić wydzierżawiającemu miesięczny czynsz dzierżawny w wysokości [...] płatny|
|od chwili uruchomienia urządzeń do miesiąca, w którym urządzenie przestało być eksploatowane. Natomiast w § 6 pkt 1 zdanie drugie |
|wskazano, że dzierżawca zapewni wydzierżawiającemu obsługę prawną związaną z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń w niezbędnym |
|zakresie, uzgodnionym wcześniej między stronami. W ocenie Sądu- zapisy o tej treści wykraczają poza zwykłą umowę najmu pomieszczeń i są|
|związane bezpośrednio z bieżącym działaniem automatów, a obowiązki wydzierżawiającego pozostają w związku z faktyczną pieczą nad |
|urządzeniami. Dowodzi tego w szczególności zapis o obsłudze prawnej zapewnianej przez dzierżawcę. Skarżący zatem był podmiotem |
|współpracującym, co najmniej współorganizującym gry, podejmując czynności i przyjmując obowiązki, które pozostają w ścisłym związku z |
|działalnością obejmującą urządzenie gier na automacie poza kasynem gry, a wykraczające poza zwykłe obowiązki strony umowy dzierżawy. |
|W świetle całokształtu ustalonych w sprawie okoliczności organ celny prawidłowo uznał, że skarżący był podmiotem urządzającym gry na |
|przedmiotowym automacie w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za prawidłowe ustalenie przez |
|organy celne podstawy faktycznej zaskarżonych rozstrzygnięć i przyjął je jako własną faktyczną podstawę rozstrzygnięcia w ramach |
|sądowej kontroli zaskarżonej decyzji (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 roku, o sygn. akt II FPS 8/09, CBOSA). |
|Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na |
|prowadzenie kasyna gry i urządzanie takich gier jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy urządzanie|
|gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Natomiast zgodnie z |
|dyspozycją art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w |
|tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na |
|automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, |
|elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości |
|uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. |
|W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ jednoznacznie wykazał, że sporne automaty są urządzeniami umożliwiającymi wygrane |
|rzeczowe, a przebieg gier na nich ma charakter losowy w tym znaczeniu, że uzyskiwane wyniki są dla grającego nieprzewidywalne i |
|niezależne od jego zręczności. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o błędnej wykładni lub błędnym |
|zastosowaniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. |
|Stosownie zaś do art. 89 ust. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega: urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania |
|zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający gry na automatach poza kasynem gry (pkt |
|2); uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Według postanowień art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary|
|pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100% przychodu uzyskanego z urządzanej gry (pkt 1); w |
|ust. 1 pkt 2 - wynosi [...] zł od każdego automatu (pkt 2); w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100% uzyskanej wygranej (pkt 3). Zgodnie z art. 90 |
|u.g.h., kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa|
|(ust. 1). Karę pieniężną uiszcza się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (ust. 2). W myśl zaś art. 91 |
|powołanej ustawy, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa. |
|W kontrolowanej sprawie nie było sporne, że skarżący nie legitymował się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jej działania (art. |
|6 i 7 u.g.h.), a jednocześnie skarżący nie wykazał, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczynił obowiązkowi jego |
|rejestracji stosownie do art. 23a u.g.h. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skontrolowane automaty były automatami do gier w rozumieniu|
|ustawy o grach hazardowych. |
|W świetle powyższego uznać trzeba, że organ celny nie naruszył przepisów prawa materialnego przez zastosowanie wobec skarżącej art. 89 |
|ust. 1 pkt 2 u.g.h. |
|Odnosząc się do zagadnienia, czy art. 89 u.g.h. stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i |
|Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad |
|dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE Seria L z 1998 r. Nr 204, s. 37 ze zm.), należy wskazać na uchwałę składu |
|siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. |
|W powołanej uchwale NSA stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie |
|przepisów ustawy o grach hazardowych. Dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w omawianym przepisie, oraz |
|jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy |
|98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 u.g.h. W świetle przywołanej uchwały nie ulega wątpliwości, że bezzasadne są argumenty skarżącego |
|zmierzające do wykazania, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy|
|98/34/WE, które jako niepoddane procedurze notyfikacji, określonej w tej dyrektywie, nie mogą być stosowane. |
|Za chybione należy uznać także twierdzenie skarżącego, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż kara określona w art. 89 ust. 1 u.g.h. |
|może zostać wymierzona jedynie podmiotom zbiorowym określonym w art. 6 ust. 4 u.g.h., tj. osobom prawnym prowadzącym działalność w |
|formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie |
|Sądu z treści art. 89 ust. 1 u.g.h. nie wynika, aby przepis ten wprowadzał jakiekolwiek ograniczenia podmiotowe, co do kategorii |
|podmiotów podlegających karze za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, bowiem stanowi on, że karze pieniężnej podlega |
|"urządzający gry" (i osoba fizyczna, i każdy inny podmiot). Stąd też należy wywieść, że każdy, kto popełni wskazany w tym przepisie |
|delikt administracyjny podlega karze pieniężnej. Sąd nie podziela też zarzutu pełnomocnika strony o zbiegu sankcji za urządzanie gier |
|na podstawie art.89 u.g.h i art.107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, czyli wymierzania kary wobec tych samych osób za identycznie |
|zdefiniowany czyn. Otóż postępowanie toczące się na podstawie ustawy o grach hazardowych i postępowanie w oparciu o przepisy kodeksu |
|karnego skarbowego to dwa niezależne postępowania i skutkujące odmiennymi sankcjami. W przypadku tego pierwszego jest to kara |
|administracyjna w postaci kary pieniężnej. Ma ona charakter obiektywny, niezależny od winy podmiotu urządzającego grę. Natomiast w |
|odniesieniu do sankcji karno-skarbowej ma ona charakter represyjny i jest związana z kwestią winy za czyn zabroniony. Organ prawidłowo |
|w uzasadnieniu na poparcie swojego stanowiska przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r., o sygn. TK 75/066, w |
|którym Trybunał jednoznacznie orzekł, że konstytucyjny zakaz "ne bis in iudem" nie stoi na przeszkodzie ustanowieniu przez ustawodawcę |
|jednocześnie sankcji administracyjnej i sankcji karnej za ten sam czyn polegający na urządzaniu gry bez koncesji na automatach poza |
|kasynem gry. W odniesieniu natomiast do podnoszonego przez skarżącą Spółkę zarzutu naruszenia art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o|
|zmianie ustawy o grach hazardowych, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił w całości pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym |
|przepis art. 4 ustawy zmieniającej, zezwalający podmiotom prowadzącym w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej działalność w |
|zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2 ustawy na dostosowanie się do wymogów określonych w znowelizowanej |
|ustawie o grach hazardowych do dnia 1 lipca 2016 r., dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie z ustawą o |
|grach hazardowych w brzmieniu sprzed 3 września 2015 r. (na podstawie koncesji albo zezwolenia). Stwierdzić zatem należy, że ustawowe |
|określenie adresatów unormowania zawartego w art. 4 ustawy zmieniającej, jako: "podmiotów prowadzących działalność w zakresie, o którym|
|mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2, w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy", dotyczy tylko tych podmiotów, które w tym dniu |
|spełniały kryteria, o których mowa w powołanych przepisach ustawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2016 r., |
|sygn. akt I KZP 1/16, LEX nr 2053314). Z ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie wynika, że skarżący Spółka nie prowadziła działalności|
|w zakresie urządzania gier na automacie zgodnie z ustawą o grach hazardowych w brzmieniu sprzed 3 września 2015 r. i dlatego przepis |
|art. 4 ustawy zmieniającej nie mógł mieć do niego zastosowania. Ponadto wskazać należy, że ustawa zmieniająca wprowadziła okres |
|przejściowy na dostosowanie się przez przedsiębiorcę do określonych nią nowych wymogów, które dotyczą przede wszystkim formy prawnej |
|podmiotów prowadzących taką działalność, oraz zasad jej prowadzenia. Ustawa zmieniająca nie zniosła natomiast wynikającego z art. 14 |
|ust. 1 ustawy zakazu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a nieprzestrzeganie tego właśnie zakazu stanowiło podstawę do |
|wymierzenia kary pieniężnej w stanie faktycznym sprawy. Przepis art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. nie ma zatem zastosowania w |
|niniejszym przypadku i nie zwalnia skarżącego od poniesienia odpowiedzialności przewidzianej art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy (por. wyrok |
|WSA w Kielcach z 3 sierpnia 2016 r., II SA/Ke 237/16 publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl). |
|Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy stanowił wystarczającą podstawę do nałożenia na |
|skarżącą kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W związku z tym organ - zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - |
|wymierzył skarżącemu karę, której wysokość ustalono zgodnie z treścią art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. |
|W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami |
|administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), skargę oddalono |
| |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło