III SA/Po 1174/21
PostanowienieWSA w Poznaniu2022-05-27
Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Mirella Ławniczak, Piotr Ławrynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie, gdy organ administracji uchylił zaskarżoną decyzję w trybie autokontroli, a sprawa materialnoprawna nadal istnieje?Ratio decidendi
Sąd administracyjny umarza postępowanie, gdy zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego przez organ w trybie autokontroli, co powoduje, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, mimo że sprawa materialnoprawna nadal istnieje i została rozstrzygnięta w innym postępowaniu.Stan faktyczny
P. K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za listopad 2020 r., wskazując na pomyłkę w kodzie PKD. ZUS odmówił zwolnienia z powodu niezłożenia wniosku elektronicznie oraz niezgodności kodu PKD. Po złożeniu kolejnego wniosku elektronicznego ZUS ponownie odmówił zwolnienia. Organ umorzył postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy. P. K. złożył skargę do WSA na decyzję o umorzeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Umorzyć postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2022 roku sprawy ze skargi P. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. . z dnia [...] kwietnia 2021r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: umorzyć postępowanie
P. K. [...] stycznia 2021 r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. dla płatników w określonych branżach wskazując, że nie może złożyć wniosku elektronicznie, gdyż pomyłkowo nadano mu PKD [...] (hotele i podobne obiekty zakwaterowania) zamiast [...] (restauracje), a stosownej korekty w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dokonano w grudniu 2020 r.
Decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. , wskazując na art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), dalej: "ustawa COVID-19", w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.), dalej: "u.s.u.s.", odmówił wnioskodawcy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. z uwagi na niezłożenie wniosku w formie dokumentu elektronicznego (art. 31zp ust. 1 i 4 ustawy).
Pismem z [...] lutego 2021 r. P. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] lutego 2021 r.
W dniu [...] marca 2021 r. P. K., tym razem elektronicznie, złożył kolejny wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. dla płatników w określonych branżach podając, że na 30 września 2020 r. prowadził przeważającą działalność według kodu PKD [...]
Decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na podstawie na art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19 w zw. z art. 83 ust. 1 u.s.u.s. odmówił wnioskodawcy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. z uwagi na to, że strona nie prowadziła na 30 września 2020 r. przeważającej działalności, która uprawnia do zwolnienia, gdyż z rejestru CEIDG wynika, że na 30 września 2020 r. prowadziła ona działalność pod kodem PKD [...], który nie jest zgodny z podanym we wniosku kodem [...] Decyzję doręczono stronie 13 kwietnia 2021 r.
Decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej: "k.p.a.", umorzył postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończone wyżej wskazaną decyzją z 8 lutego 2021 r. z uwagi na wydanie wskazanej wyżej decyzji z 29 marca 2021 r. o odmowie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za listopad 2020 r.
P. K. [...] maja 2021 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję z [...] kwietnia 2021 r., w której zakwestionował ww. decyzję podnosząc, że działalność gastronomiczną prowadzi od [...] maja 1992 r., pomyłkowo nadano jej PKD [...] (hotele i podobne obiekty zakwaterowania) zamiast [...] (restauracje), a stosownej korekty w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dokonano w styczniu 2021 r.
Sprawa ze skargi na decyzję z [...] kwietnia 2021 r. została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Po 1174/21.
Decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 uchylił w całości decyzje ZUS z [...] lutego 2021 r. o odmowie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za listopad 2020 r.; z [...] marca 2021 r. o odmowie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za listopad 2020 r.; z [...] kwietnia 2021 r. o umorzeniu postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonego wyżej wskazaną decyzją z [...] lutego 2021 r.; oraz rozstrzygnął sprawę co do istoty i zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 orzekł o odmowie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za listopad 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2021 r. organ wskazał, że w obrocie prawnym istnieje więcej niż jedna decyzja w przedmiocie zwolnienia strony od obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r., stąd w ramach autokontroli dokonanej w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. zachodzi podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji z [...] lutego 2021 r., [...] marca 2021 r. i [...] kwietnia 2021 r., o czym orzeczono w pkt 1 i 2 decyzji z [...] lipca 2021 r. Ponadto, organ stwierdził, że zachodzi podstawa do rozstrzygnięcia sprawy, co do istoty, o czym orzeczono w pkt 3 decyzji z [...] lipca 2021 r.
P. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że działając w trybie autokontroli, organ w dniu [...] lipca 2021 r. ww. decyzją, uchylił zaskarżoną w przedmiotowej sprawie decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn (niż wskazane pkt 1 i 2 tego artykułu) stało się bezprzedmiotowe.
Zgodnie zaś z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
W rozpatrywanej sprawie postępowanie wszczęte na skutek skargi kwestionującej prawidłowość decyzji z [...] kwietnia, 2021 r., którą organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończone wyżej wskazaną decyzją z [...] lutego 2021 r., z uwagi na wydanie wskazanej wyżej decyzji z [...] marca 2021 r. o odmowie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za listopad 2020 r., stało się bezprzedmiotowe, gdyż organ w pkt 2 lit. c) decyzji z [...] lipca 2021 r., na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną w przedmiotowej sprawie decyzję z [...] kwietnia 2021 r. nr [...]
Decyzja z dnia [...] lipca 2021 r., z uwagi na brak jej zaskrzenia w części uchylającej decyzję z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] o umorzeniu postępowania, stała się ostateczna.
Zatem, wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji z [...] kwietnia 2021 r. przez organ odwoławczy w trybie autokontroli, sprawia, że Sąd zostaje pozbawiony przedmiotu kontroli., mimo , że sprawa w sensie materialnoprawnym nadal istnieje. Sprawa nie staje się więc bezprzedmiotowa i została rozstrzygnięta wyrokiem wydanym w sprawie o syg akt IIISA/Po 1257/21, natomiast postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na decyzję wyeliminowaną z obrotu prawnego stało się bezprzedmiotowe, stąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło