III SA/Po 1178/21

Dnia 26 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi B. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek za okres od marca do maja 2020 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] z dnia [...] lutego 2021r. nr [...] 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] na rzecz skarżącego koszty [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] maja 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2021 r. umarzającą na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie sprawy. Ww. decyzją ZUS na podstawie m. in. art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm. - dalej: ustawa COVID-19) utrzymał w mocy decyzje wydaną w ramach I instancji. W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, że [...] listopada 2020 r. wpłynęło pismo płatnika w którym poinformowano organ, że [...] kwietnia 2020 r. przekazał on w jednej przesyłce wniosek o zwolnienie z opłacania składek oraz o świadczenie postojowe. ZUS poinformował go pisemnie, że nie wpłynęło pismo o zwolnienie z opłacania składek. W dniu [...] stycznia 2021 r. wpłynęło pismo płatnika wraz z kopią wypełnionego wniosku o zwolnienie z opłacania składek wraz z dodatkowym formularze. Decyzja z dnia [...] lutego 2021 r. ZUS umorzył postępowanie. ZUS wskazał, że na przedstawionym przez stronę formularzu potwierdzenia nadania pisma brak jest informacji o zawartości przesyłki. Strona nie sporządziła również pisma przewodniego. Według ZUS [...] kwietnia 2020 r. do tego organu wpłynął tylko wniosek o świadczenie postojowe. Pracownik organu zaznaczył, że do pisma nie było żadnych załączników, czego potwierdzeniem miała być prezentata z brakiem wskazania załącznika. Przedmiotowy wniosek winien być złożony najpóźniej do dnia [...] czerwca 2020 r. co wynika bezpośrednio z art. 31 zp ust. 1 pkt 1 ustawy COVID. Jest to termin materialnoprawny, nie podlegający przywróceniu. Z tego względu należało umorzyć postępowanie na podstawie 105 § 1 kpa. W skardze do WSA w Poznaniu strona wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, podnosząc naruszenie - art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 kpa - art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 a § 1 kpa - art. 31 ust. 1 zo w zw. z art. 31 zp ust. 1 ustawy COVID. ZUS podniósł w odpowiedzi na skargę, że jest ona niezasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019.2325), dalej " Ppsa" uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa). Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania. Niezasadne były jednak zarzuty podnoszone w skardze. W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, że [...] listopada 2020 r. wpłynęło pismo płatnika w którym poinformowano organ, że [...] kwietnia 2020 r. przekazał on w jednej przesyłce wniosek o zwolnienie z opłacania składek oraz o świadczenie postojowe. ZUS poinformował go pisemnie, że nie wpłynęło pismo o zwolnienie z opłacania składek. W dniu [...] stycznia 2021 r. wpłynęło pismo płatnika wraz z kopią wypełnionego wniosku o zwolnienie z opłacania składek wraz z dodatkowym formularzem. ZUS wskazał, że na przedstawionym przez stronę formularzu potwierdzenia nadania pisma brak jest informacji o zawartości przesyłki. Strona nie sporządziła również pisma przewodniego. Według ZUS [...] kwietnia 2020 r. do tego organu wpłynął tylko wniosek o świadczenie postojowe. Pracownik organu zaznaczył, że do pisma nie było żadnych załączników, co maiło wynikać z treści prezentaty. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że powyższe ustalenia organu są prawidłowe, a strona skarżąca nie podważyła ich skutecznie w jakikolwiek sposób. Racje ma zatem również organ, że przedmiotowy wniosek winien być złożony najpóźniej do dnia [...] czerwca 2020 r. co wynika bezpośrednio z art. 31 zp ust. 1 pkt 1 ustawy COVID. Jest to termin materialnoprawny, nie podlegający przywróceniu. Wbrew tezom strony skarżącej wniosek nie został złożony do dnia [...] czerwca 2020 r. Z tego jednak względu należało wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a nie o jego umorzeniu. Zgodnie z art. 61 kpa : § 1. Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. § 2. Organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody – postępowanie umorzyć. § 3. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. § 3a. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną jest dzień wystawienia dowodu otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. § 4. O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. § 5. Organ administracji publicznej przekazuje informacje, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, przy pierwszej czynności skierowanej do strony, chyba że strona posiada te informacje, a ich zakres lub treść nie uległy zmianie. Zgodnie z art. 61 a kpa : § 1. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. § 2. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zdaniem Sądu umorzeniu podlega jedynie postępowanie, które zostało skutecznie wszczęte – na wniosek strony lub na żądanie organu. Do takiego skutecznego wszczęcia postępowania nie doszło w niniejszej sprawie, albowiem strona nie wniosła skutecznie wniosku o takie wszczęcie. Był to wniosek spóźniony. Z tego względu należało w sprawie wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 61 a kpa. Nie było podstaw do umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 kpa, albowiem nie było ono skutecznie wszczęte. Doszło zatem do naruszenia przepisów procesowych, przez do wydano błędne rozstrzygniecie ( na bazie nieprawidłowej podstawy prawnej ). Przy ponownym rozpoznaniu organ uwzględni powyższe wskazania. Istnieje podstawa do przyjęcia, że nastąpiło naruszenie przez organ przepisów postępowania dające podstawę uchylenia decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c.P.p.s.a. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa uchylił zaskarżone decyzje. O kosztach postanowiono w oparciu o art. 200 Ppsa w zw. z § 14 pkt 1ppkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. 2018.265).