III SA/Po 118/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-06-01

Skład orzekający: Tadeusz M.Geremek, Marzenna Kosewska, Małgorzata Bejgerowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy w sprawach ewidencji ludności może odmówić zameldowania na pobyt stały, uzależniając to od oceny stanu technicznego budynku i jego przydatności do zamieszkania, podczas gdy przepisy prawa budowlanego nie stanowią podstawy do takiej oceny w kontekście obowiązku meldunkowego?
Ratio decidendi
Organ właściwy w sprawach ewidencji ludności nie może uzależniać zameldowania od oceny stanu technicznego budynku pod kątem jego przydatności do zamieszkania w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Obowiązek meldunkowy ma na celu rejestrację stanu faktycznego pobytu, a odmowa zameldowania może nastąpić jedynie z powodu braku danych co do elementów adresu określonych w przepisach, a nie z powodu innych okoliczności faktycznych dotyczących stanu budynku. Ponadto, organy administracji miały obowiązek zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu, czego nie uczyniły.
Stan faktyczny
Skarżący J.P. ubiegał się o zameldowanie na pobyt stały w lokalu, którego jest współwłaścicielem, gdzie mieszkał od 1991 roku. Organy administracji odmówiły zameldowania, powołując się na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą opróżnienie budynku i wyłączenie go z użytkowania z uwagi na zły stan techniczny. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P., zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M.Geremek Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Asesor sądowy Małgorzata Bejgerowska Protokolant sekr. sąd. Jolanta Parulska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 czerwca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi J.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr. SO.III-3.5113-8/04 w przedmiocie odmowy zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] roku Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J.P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza , że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Bejgerowska /-/ T. M. Geremek /-/ M. Kosewska Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku nr [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071) w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. Nr 87 z 2001r., poz. 960) po rozpatrzeniu odwołania J.P. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania odwołującego na pobyt stały przy ul. P. [...] w P.. Organ odwoławczy wyjaśnił, że J. P. wystąpił z wnioskiem o zameldowanie na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. P. [...] w P.. Wniosek swój uzasadnił tym, iż jest współwłaścicielem nieruchomości i od 1991r. bezskutecznie stara się o zameldowanie pod wskazanym adresem, albowiem tam zamieszkuje. Przesłuchani w charakterze świadków B. i W. P. zeznali, iż J.P. od wielu lat zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, w roku 2001 został aresztowany i przebywa w Zakładzie Karnym. Wszystkie rzeczy osobiste J. P. znajdują się w lokalu nr [...] przy ul. P.[...]. Ustalono, że decyzją z dnia [...]r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. zarządca budynku- MPGM. w P. otrzymał nakaz opróżnienia w całości budynku przeznaczonego na pobyt ludzi przy ul. P. [...] w P. i wyłączenie go z użytkowania, umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi oraz zakazie jego używania, dokonania doraźnych zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp osób trzecich. Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta odmówił J. P. zameldowania na pobyt stały przy ul. P. [...] w P., pomimo ustalenia, że zamieszkiwał on pod wskazanym adresem przed aresztowaniem, bowiem budynek przy ul. P.[...] nie spełnia wymogów zezwalających na pobyt w nim ludzi. Został opróżniony z mieszkańców i całkowicie wyłączony z użytkowania. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji J. P. podtrzymał swoje żądanie zameldowania. Oświadczył, że w lokalu mieszkał od 1991 roku. Rozpatrując odwołanie Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych obowiązek meldunkowy polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, zaś zgodnie z art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż pomimo ustalenia, że J. P. zamieszkiwał do dnia aresztowania w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu, to z uwagi na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. i to, że budynek przy ul. P. [...] nie spełnia wymogów zezwalających na pobyt stały ludzi brak jest podstaw do zameldowania wnioskodawcy w lokalu nr [...] tego budynku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. P. przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy i oświadczył, że chce być zameldowany na pobyt stały przy ul. P. [...] w P.. Na rozprawie w dniu 1.06.2006r. wyjaśnił, że zamieszkuje w przedmiotowym budynku. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tj. Dz.U. Nr 87 z 2001 r. poz. 960) osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest zobowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego i długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. W myśl art. 9b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie następuje pod oznaczonym adresem. Adres określa się przez podanie: w gminach które uzyskały status miasta- nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu (pomieszczenia), oraz nazwy województwa, zaś w innych gminach- nazwy miejscowości, numeru domu i lokalu (pomieszczenia), nazwy gminy i województwa. Celem obowiązku meldunkowego jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, która polega na rejestracji danych o miejscu pobytu, a więc rejestracji stany faktycznego. W rozpatrywanej sprawie bezspornym było to, że skarżący zamieszkiwał od 1991 r. w lokalu nr [...] przy P.[...] w P. do chwili aresztowania, jednakże organy administracji publicznej odmówiły zameldowania go pod wskazanym adresem albowiem ustaliły, że budynek przy ul. P.[...] nie nadaje się na pobyt stały ludzi z uwagi na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P.. Taka wykładnia normy prawnej art. 10 ust. 1 w zw. z art. 9b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest nieprawidłowa. Nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i uzależnienie tej oceny od możliwości zameldowania. Jedynie brak danych co do jednego lub kilku elementów adresu określonych w art. 9b ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych może stanowić podstawy do odmowy zameldowania. Nie można natomiast wprowadzić do badania tego elementu faktycznego innych okoliczności faktycznych, jak to ustaliły organy obu instancji w rozpatrywanej sprawie. Należy bowiem odróżnić cel i funkcję ewidencji ludności jako rejestru stanu faktycznego pobytu stałego, czasowego osób, od obowiązków nałożonych na zarządcę nieruchomości wynikających z decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Niezależnie od oceny sprawy pod kątem zastosowania prawa materialnego Sąd stwierdził w działaniu organów administracji II i I instancji istotne naruszenie o charakterze procesowym- przepisu art. 10 § 1 kpa zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził brak dowodów pouczenia J.P. o jego prawie do wypowiedzenia się w wyznaczonym terminie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sąd stwierdza, iż decyzje organów administracji obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, a w szczególności art. 10 ust. 1 w zw. z art. 9b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji publicznej winien ustalić, czy adres wskazany we wniosku J.P. o zameldowanie na pobyt stały posiada elementy (dom, lokal) zawarte w dyspozycji art. 9b ustawy o ewidencji ludności oraz zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na postawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i b, 152 i 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270). /-/ M. Bejgerowska /-/ T. M. Geremek /-/ M. Kosewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło