III SA/Po 118/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-08-04

Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Barbara Koś, Beata Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli wierzyciel (ZUS) błędnie ocenił fakt zapłaty składki na ubezpieczenie społeczne, mimo przedstawienia przez zobowiązanego dowodu wpłaty na rachunek bankowy wierzyciela?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego było wadliwe. Wierzyciel (ZUS) błędnie ocenił fakt zapłaty składki, naruszając art. 60 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd podkreślił, że sądowa kontrola postanowienia wierzyciela (ZUS) jest niezbędna, gdyż jego postanowienia w trakcie postępowania egzekucyjnego nie podlegają zażaleniu, co mogłoby prowadzić do iluzorycznej kontroli sądowej.
Stan faktyczny
Skarżący F. N. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego ZUS, twierdząc, że tytuł został wystawiony przeciwko spółce cywilnej, która nie ma bytu prawnego, oraz że uiścił już dochodzoną kwotę. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym błędne określenie podmiotu zobowiązanego i nieuzasadnione prowadzenie egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zasądził zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Beata Sokołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi F. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. nr [...] oraz postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego skarżącego F. N. kwotę [...],- złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ M. Kosewska /-/ B. Koś /-/ B. Sokołowska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Pismem z dnia 3 marca 2009 r. F. N., na podstawie art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wniósł o: 1) umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 08.12.2005r. wydanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, 2) uchylenie dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjnych; 3) zawieszenie postępowania egzekucyjnego, do czasu rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego; 4) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu pisma wnioskodawca podniósł, iż tytuł wykonawczy został wystawiony przeciwko spółce cywilnej, która nie ma bytu prawnego, gdyż nie posiada osobowości prawnej. Jego zdaniem tytuł powinien być wystawiony przeciwko wspólnikom spółki cywilnej. W tej sytuacji dochodzenie od wnioskodawcy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jakiejkolwiek kwoty na podstawie niniejszego tytułu wykonawczego jest całkowicie bezpodstawne. Z ostrożności wnioskodawca wskazał na następujące okoliczności: Dnia 15 lutego 1999 r. dokonał w Agencji PKO na rzecz ZUS wpłaty kwoty 1.464,56 zł. z tytułu składki za ubezpieczenie za okres 01/1999r. Wnioskodawca podkreślił, że fakt zapłaty wynika jednoznacznie z dowodu wpłaty. Agencja PKO dokonała przyjęcia powyższej sumy, na co wskazuje pieczątka wraz z podpisem. Zaznaczył, że powyższe świadczy, iż wykonał ciążący na nim obowiązek uiszczenia składki na ubezpieczenie społeczne za okres 01/1999r. Zatem spełnione zostały przesłanki do umorzenia postępowania z art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem wnioskodawca w chwili wydania tytułu wykonawczego nie był zobowiązany do zapłaty na rzecz ZUS dochodzonej kwoty. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2009 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Poznaniu odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił stan sprawy. Wskazał, że przeprowadził jedynie dowód z oryginału dokumentu wpłaty składek ubezpieczeniowych z dnia 15 lutego 1999 r. jakie spółka dokonała w Agencji Banku PKO. Zaznaczył, iż nie uwzględnił pozostałych wniosków dowodowych strony, gdyż dotyczą one okoliczności dostatecznie wyjaśnionych we wcześniejszym postępowaniu wszczętym na skutek wniosku złożonego w dniu 17 listopada 2008r. przez [...] s. c. Za bezsporny organ egzekucyjny uznał fakt, że strona posiada dowód uiszczenia w dniu 15 lutego 1999 r. kwoty 1464,50 zł. Jednak podkreślił, iż w istocie na konto wierzyciela nie wpłynęła pełna wymagana kwota. Dlatego też na koncie spółki widnieje zaległość. Organ wskazał na rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Lesznie w sprawie przywłaszczenia przez agencję banku wpłaconej kwoty, jak również pozwu o zapłatę należnie wpłaconej kwoty 1.318,00 zł. Wszystkie te powództwa zostały jednak oddalone przez Sąd. Organ egzekucyjny podkreślił, że jest jedynie organem wszczynającym i prowadzącym postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela. To wierzyciel jest dysponentem niniejszego postępowania i to on decyduje jaka należność i w jakiej wysokości ma być egzekwowana. Naczelnik zaznaczył, iż organ egzekucyjny nie może badać zasadności i wymagalności należności, bowiem wchodziłby w merytoryczną ocenę obowiązku do czego nie jest uprawniony. Stwierdził, że w przypadku zobowiązanej spółki nie wystąpiły okoliczności z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powołując się na stanowisko ZUS-u zawarte w postanowieniu z dnia 1 grudnia 2008 r. wydanym w postępowaniu w przedmiocie zarzutów wniesionych pismem z dnia 17 listopada 2008r. przez [...] s. c. na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ I instancji zaznaczył, że skoro wierzyciel nadal podtrzymuje swój wniosek o prowadzenie postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny musi się do niego przychylić. Na powyższe postanowienie wnioskodawca wniósł zażalenie żądając jego uchylenia w całości i umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zażalenia wnioskodawca powołał treść art. 59 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i podkreślił jego obligatoryjny charakter. Podniósł ponadto, że pomimo wskazania przez niego kilku nowych dowodów organ nie zdecydował się na ich przeprowadzenie, poprzestając tylko na przeprowadzeniu dowodu z oryginału dokumentu wpłaty składek ubezpieczeniowych z dnia 15 lutego 1999 r. Skarżący, powołując się na stanowisko organu I instancji stwierdził, że bezsprzecznie nie istnieje jego zobowiązanie wobec ZUS. Podkreślił, że niezrozumiałym dla niego jest obciążanie go konsekwencjami błędów dokonanych przez PKO. Wobec bowiem dowodów, twierdzenie, że nie wykonał obowiązku stoi w oczywistej sprzeczności zarówno z dowodami przeprowadzonym przez organ, jak również z dowodami, których organ nie przeprowadził. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu pismem z dnia 21 sierpnia 2009 r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział o zajęcie stanowiska w kwestii wygaśnięcia przedmiotowego zobowiązania. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zajął stanowisko w kwestii wygaśnięcia zaległości z tytułu składek i w tym względzie stwierdził, że przedmiotowe zobowiązanie nie wygasło. W uzasadnieniu organ przyznał, że płatnik okazał kopię dowodu zapłaty składki z dnia 15 lutego 1999r. na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 1/1999 r. w kwocie 1.464,56 zł., jednak na konto Zakładu przekazana została mniejsza kwota tj. 146,56 zł. Organ rentowy zwrócił ponadto uwagę na wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 26 czerwca 2007r., sygn. akt [...] oddalający powództwo przeciwko PKO BP S.A. Zaznaczył, że Sąd uznał za bezsporny fakt dokonania przez spółkę wpłaty składki do banku na rachunek ZUS-u kwoty 1.464,56 zł. za okres 01/1999r. Podkreślił jednak, że poza sporem jest również okoliczność, iż na rachunek bankowy ZUS wpłynęła jedynie kwota 146,56 zł. W związku z powyższym organ rentowy stwierdził, że obowiązek zapłaty składki istnieje. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2009 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił stan sprawy. Przechodząc do rozważań powołał treść art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zaznaczył, że w niniejszej sprawie istniałaby możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego tylko w dwóch przypadkach: gdyby wierzyciel odstąpił od dochodzenia należności objętych tytułem wykonawczym, bądź gdyby umorzył należności. Jednak żadna z powołanych przesłanek nie zaistniała. Organ wskazał na stanowisko ZUS -u wyrażone w postanowieniach z dnia 24 listopada 2009 r. i z dnia 1 grudnia 2008 r. Stwierdził, że w świetle stanowiska wierzyciela, że zobowiązanie nie zostało wykonane, organ I instancji zobligowany był do odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. W skardze od powyższego postanowienia F. N. wniósł o: - uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz uchylenie w całości postanowienia organu I instancji; - zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania; - przesłuchanie w charakterze świadka księgowej Z. L.; - przeprowadzenie dowodu z akt ZUS; - przesłuchanie skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie prawa: art. 2 Konstytucji, art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 78, art. 80 k.p.a., art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 60 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 45 i art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem wnioskodawcy wierzyciel w tytule wykonawczym błędnie określił podmiot zobowiązany i stwierdził, że wobec tego nieuzasadnione jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego przeciwko niemu. W jego ocenie w tej kwestii nie występują różnice między prawem administracyjnym, a prawem cywilnym, w którym jak wynika z orzecznictwa i doktryny tytuł wykonawczy musi być wystawiony przeciwko jednemu, kilku lub wszystkim wspólnikom spółki cywilnej. Skarżący podniósł, że niniejsze postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a ponadto na podstawie pkt 4 – zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego oraz egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego. Wnioskodawca zaznaczył, że powyższy przepis ma charakter obligatoryjny. Ponadto za sprzeczne z prawem skarżący uznał żądanie od niego odsetek. Wskazał również na treść art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz na treść art. 60 § 1 Ordynacji podatkowej. Wnioskodawca zaznaczył, że Zakład wielokrotnie wprowadził go w błąd, który w konsekwencji pozbawił go możliwości dochodzenia swoich roszczeń. Błędne postępowanie ZUS-u polegało na wydawaniu mu zaświadczeń, z których wynikało, iż nie posiada żadnych zobowiązań wobec ZUS-u. Skarżący podkreślił, że o swoich zobowiązaniach dowiedział się już po upływie terminu przedawnienia tj. w drugiej połowie 2005 r. kiedy to został wezwany do ZUS i zmuszony do złożenia korekt. Przed złożeniem korekt na koncie skarżącego występowała nadpłata, natomiast po złożeniu korekt wystąpiła niedopłata i ZUS stwierdził, że skarżący nie zapłacił składek na ubezpieczenie społeczne za okres 01/1999. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Ustosunkowując się do zarzutów organ odwoławczy zaznaczył, że jest on wykonawcą zlecenia wierzyciela zmierzającego do wyegzekwowania należności objętej tytułem wykonawczym. Powołał w związku z tym stanowisko wierzyciela wyrażone w postanowieniach. Odnośnie art. 60 § 1 Ordynacji podatkowej, ZUS zaznaczył, że przepis ten reguluje jedynie kwestię terminu, który uważa się za termin dokonania zapłaty podatku, a będzie to dzień wpłaty gotówki, a nie dzień uznania rachunku organu wpłaconą kwotą. Podkreślił, że niniejszy przepis ma znaczenie jedynie dla oceny, czy zobowiązany dopuścił się zwłoki, a nie do oceny, czy wykonał zobowiązanie w ogóle. Z kolei w sprawie właściwego określenia podmiotu zobowiązanego, organ odwoławczy wskazał na treść art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się z kolei do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego organ stwierdził, że poza sporem pozostaje fakt, iż kwota 1.464,56 zł. została zapłacona w dniu 15 lutego 1999 r. w Agencji PKO. Natomiast na konto ZUS przekazano jednak niniejszą kwotę 146,56 zł. Tak więc najpierw organ egzekucyjny, a następnie organ nadzoru uznał, że przeprowadzenie dowodu na okoliczność co do której nie ma wątpliwości jest zbędne Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego Sąd uznał, że skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż niezasadny jest zarzut skarżącego dotyczący niewłaściwego oznaczenia osoby zobowiązanej. Słusznie w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał na treść art. 1a pkt 20 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – w dalszej części u.p.e.a., w którym sformułowano definicję zobowiązanego. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem ilekroć w ustawie jest mowa o zobowiązanym rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. W związku z powyższym, spółkę cywilną jako jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej można uznać za zobowiązaną w rozumieniu u.p.e.a. i prowadzić egzekucję z jej majątku. Dopiero bowiem wydanie decyzji o odpowiedzialności wspólnika spółki cywilnej jako osoby trzeciej pozwala na prowadzenie egzekucji w stosunku do majątku wspólnika pozostającego poza majątkiem spółki (wyrok NSA z dnia 14.09.2005 r., sygn. akt I FSK 483/05 LEX nr 173129). Zatem za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego naruszenia przez organy egzekucyjne art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Uwzględniając przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – w dalszej części p.p.s.a. - oraz dysponując zakresem uprawnień ujętych w art. 135 powołanej ustawy, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale także postanowienia wierzyciela (ZUS) z dnia 24 listopada 2009 r. zawierającego stanowisko w kwestii wygaśnięcia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres 01/1999 r. objętej tytułem wykonawczym nr [...] wystawionym przeciwko [...] s.c. F. N., E. N., które stanowiło podstawę i niezbędny element postanowienia zaskarżonego skargą. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie - dotyczące wprawdzie postępowania w sprawie zarzutów, ale z uwagi na przepis art. 29 § 1 u.p.e.a., mające również zastosowanie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - iż wiążący dla organu egzekucyjnego charakter wypowiedzi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.) nie pozbawia wojewódzkiego sądu administracyjnego możliwości dokonywania oceny tej wypowiedzi przy rozpoznawaniu skargi na postanowienie dyrektora izby skarbowej, na mocy art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 28.10.2008 r., sygn. akt II FSK 1006/07, LEX nr 515958, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 09.02.2006 r., sygn. akt III SA/Wr 517/04, ONSAiWSA 2006/6/169). Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 135 p.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Należy podkreślić, iż orzekanie przez Sąd w oparciu o powołane przepisy art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. znajduje szczególne uzasadnienie w sytuacji, gdy wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie bowiem do art. 83c ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. Przepis ten ustanawia wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania prowadzonego w sprawie stanowiska wierzyciela (m.in. art. 34 § 2 u.p.e.a. co do zarzutów podniesionych przez dłużnika) uniemożliwiając dłużnikowi kwestionowanie tego stanowiska. Powyższe rozwiązanie prawne prowadzi do niekorzystnego dla dłużnika i trudnego do zaakceptowania przez obowiązujący porządek prawny wniosku, że jeżeli w charakterze wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym występuje ZUS, jego stanowisko wyrażone w postanowieniu i wiążące dla organu egzekucyjnego (bez względu na zgodność z prawem, zasadność, prawidłowość) nie podlega jakiejkolwiek kontroli instancyjnej. W tej sytuacji rolą sąd administracyjnego dysponującego uprawnieniami przewidzianymi w przepisach art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. jest zbadanie legalności wiążącego dla organu egzekucyjnego postanowienia wierzyciela. Sąd w całości podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanym powyżej wyroku z dnia 28.10.2008 r., że w przypadku przyjęcia koncepcji przeciwnej, sądowa kontrola postanowienia organu egzekucyjnego wydanego na skutek wiążącego stanowiska wierzyciela, którym jest Zakład, byłaby iluzoryczna. Niezależnie bowiem od tego, czy wniosek o umorzenie postępowania byłby zasadny czy też nie, sąd administracyjny ograniczałby się w tego typu sprawach do stwierdzenia, że organ egzekucyjny zastosował się do wiążącego orzeczenia wierzyciela, a więc nie naruszył prawa. Takiemu ograniczeniu kognicji sądowej sprzeciwia się nie tylko treść art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, ale także art. 7, art. 45 ust. 1 i art. 184 Konstytucji. Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, iż postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 listopada 2009 r. wydane zostało z naruszeniem prawa, co z kolei spowodowało wadliwość zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, wydanego z uwzględnieniem stanowiska wierzyciela. W postanowieniu w sprawie zajęcia stanowiska wierzyciel wskazał, iż płatnik okazał kopię dowodu zapłaty składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 01/1999 r. w kwocie 1.464,56 zł. z dnia 15 lutego 1999 r., jednak na konto Zakładu przekazana została mniejsza kwota tj. 146,56 zł. Powyższe stanowisko Zakładu prowadzi do wniosku, iż dokonał on niewłaściwej oceny powołanych przez siebie faktów stwierdzając, że obowiązek opłacenie składki istnieje, czym naruszył przepis art. 60 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zasadnie skarżący podniósł, iż ustalenie faktu zapłaty winno być dokonane w oparciu o przepis art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który do należności z tytułu składek nakazuje odpowiednie stosowanie art. 60 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem za termin dokonania zapłaty podatku uważa się: 1) przy zapłacie gotówką - dzień wpłacenia kwoty podatku w kasie organu podatkowego lub na rachunek tego organu w banku, w placówce pocztowej, w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo dzień pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta; 2) w obrocie bezgotówkowym - dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika lub rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej na podstawie polecenia przelewu. Wykładnia powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że niezasadne jest stanowisko organu odwoławczego zawarte w odpowiedzi na skargę, iż powyższy przepis reguluje jedynie kwestię terminu zapłaty i jest istotny przy ocenie zaległości podatkowej. Wskazać bowiem należy, że przepis ten z racji użytego w nim przez ustawodawcę pojęcia "zapłata", winien być interpretowany z uwzględnieniem treści art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. W konsekwencji art. 60 § 1 Ordynacji podatkowej reguluje zarówno sposób jak i termin wykonania zobowiązania poprzez zapłatę. W świetle powyższego Zakład Ubezpieczeń Społecznych przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien w oparciu o art. 60 § 1 Ordynacji podatkowej dokonać oceny wskazanej przez siebie bezspornej okoliczności wpłaty przez skarżącego do Agencji PKO na rachunek ZUS kwoty 1.464,56 zł. za okres 01/1999 r. i ustalić, czy mimo wpływu na jego rachunek jedynie kwoty 146,56 zł. doszło do zapłaty należności z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za okres 01/1999r. Ustalając powyższe wierzyciel powinien mieć na uwadze, że literalna wykładnia powołanego przepisu wskazuje, iż dokonanie zapłaty podatku przy zapłacie gotówką następuje w dniu wpłacenia kwoty podatku na rachunek organu podatkowego w banku. Z powyższego wynika, iż zapłata następuje poprzez wpłacenie gotówki w banku na rachunek organu podatkowego, a nie na skutek uznania rachunku wierzyciela wpłaconą kwotą. Jak podkreśla się w orzecznictwie terminem dokonania zapłaty gotówkowej jest bowiem dzień bezpośredniego przekazania kwoty podmiotowi reprezentującemu wobec podatnika interesy fiskalne. Podatnik nie może ponosić odpowiedzialności za to, że kwota podatku wpłacona w gotówce na właściwe konto bankowe płatnika nie doszła do niego (wyrok NSA oz. w Poznaniu z dnia 03.10.2002r., sygn. akt I SA/Po 207/01). Błędne stanowisko wierzyciela rzutowało na wadliwość zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, który utrzymując w mocy stanowisko organu I instancji odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego naruszył przepis art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w punkcie I wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 153, a o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 powołanej ustawy. /-/ M. Kosewska /-/ B. Koś /-/ B. Sokołowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło