III SA/Po 118/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-04-21

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który sprzedał nieruchomość za 240 000 zł i posiada dochody z emerytur, rent oraz działalności gospodarczej, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Posiada on znaczące dochody z różnych źródeł, w tym ze sprzedaży nieruchomości, które pokrywają deklarowane koszty utrzymania rodziny i nie powodują zachwiania jej sytuacji materialnej w stopniu uniemożliwiającym pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący F. N. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując niskimi dochodami z renty i utrzymywaniem się z żoną. Po wezwaniu do uzupełnienia oświadczenia majątkowego ujawniono, że wnioskodawca sprzedał nieruchomość za 240 000 zł, posiada dochody z emerytur, rent, stosunku pracy oraz działalności gospodarczej, a także jego żona uzyskuje dochody z najmu. Wnioskodawca zadeklarował wysokie koszty utrzymania rodziny, jednak udokumentował znacznie niższe wydatki.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi F. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ Sebastian Michalski Skarżący F. N. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100zł wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W dniu 09 marca 2010 roku Wnioskodawca złożył w placówce pocztowej wypełniony formularz wniosku o prawo pomocy (k. 24), a ponadto uiścił wpis od skargi (k. 26). W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną E. N., która jest osobą bezrobotną. Utrzymują się ze świadczeń rentowych skarżącego (1.138zł). Posiadają nieruchomość rolną (łąka 1,5ha) oraz "budynek po zlikwidowanym zakładzie". Pismem z dnia 22 marca 2010 rok (k. 28) zobowiązano Skarżącego do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez: - określenie wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, - przedłożenie spisu własnych rachunków bankowych oraz rachunków bankowych domowników wraz z wyciągami dokumentującymi operacje wykonywane na tych rachunkach od dnia 01 grudnia 2009 roku, - złożenie oświadczenia o wszystkich posiadanych pojazdach podlegających obowiązkowi rejestracji (w tym pojazdach należących do domowników), - przedłożenie kserokopii zeznań podatkowych za lata 2008-2009 (w tym odpisów zeznań podatkowych domowników), - złożenie wyjaśnienia czy żona Wnioskodawcy posiada własne źródło przychodu, czy też, będąc na utrzymaniu Wnioskodawcy, pozostaje zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy, - przedłożenie opisu nieruchomości wskazanej jako miejsce zamieszkania, a także określenie tytułu prawnego do zajmowania tej nieruchomości i kosztów jej utrzymania. W odpowiedzi na wezwanie Wnioskodawca ujawnił, że zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną, córką S. M., jej mężem G. M. oraz wnuczką. Wszyscy zamieszkują w budynku posadowionym na działce o pow. 360m, który małżonkowie S. i G. M. nabyli od Wnioskodawcy i jego żony w lipcu 2006 roku za kwotę 240.000zł. Rodzina wnioskodawcy użytkuje trzy samochody osobowe (Renault Thalia z 2002r., Fiat Cinquecento z 1993r. oraz Opel Astra z 1992r.). Według załączonych kserokopii zeznań podatkowych Wnioskodawca oraz członkowie jego rodziny czerpali dochody z następujących źródeł. W 2009 roku Wnioskodawca uzyskał dochód w łącznej wysokości 18.505zł (ze stosunku pracy - 5.118zł, z emerytur i rent - 13.386zł). W roku 2008 przychód Wnioskodawcy zamknął się kwotą 31.799zł (2.561zł ze stosunku pracy, 12.509zł z tytuły rent i emerytur, 16.627zł to przypadający na podatnika przychód ze spółki wykonującej pozarolniczą działalności gospodarczą "A"). Żona wnioskodawcy według zeznania PIT-28 z tytułu najmu, podnajmu i dzierżawy uzyskała w 2009 roku dochód w wysokości 21.000zł. Jej zeznanie za rok 2008 nie zostało przedłożone. Małżonkowie S. i G. M. składali wspólne zeznania podatkowe. W roku 2008 uzyskali przychód w wysokości 165.618zł (15.784zł ze stosunku pracy, 149.651zł przychód S. M. ze spółki wykonującej pozarolniczą działalności gospodarczą "A", 182zł to inne źródła niewymienione). W deklaracji PIT-37 za rok 2009 wykazali oni przychód ze stosunku pracy w łącznej wysokości 27.944zł. Wnioskodawca oświadczył, ze średni koszt utrzymania całej rodziny to 4.650zł miesięcznie. Niemniej udokumentował wydatki na kwotę 1.459zł miesięcznie, a w tym ubezpieczenie budynku mieszkalnego (318zł rocznie), rata kredytu uiszczana przez Wnioskodawcę (174,93zł miesięcznie), rata kredytu uiszczana przez S. i G. M. (500zł miesięcznie, kredyt na zakup nieruchomość od Wnioskodawcy i jego żony), podatek od nieruchomości (91zł rocznie), energia elektryczna (464,31zł za okres od 5.12.2009r. do 13.02.2010r.), ubezpieczenia społeczne KRUS uiszczane przez E. N. (294zł kwartalnie), wydatki na leki za marzec i luty 2010 roku (635,70zł) oraz ubezpieczenie na życie Wnioskodawcy i jego żony (103zł - miesiąc marzec 2010r.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowity następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 §3 p.p.s.a.) następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Przekazane przez Skarżącego informacje, także po wyczerpaniu trybu z art. 255 p.p.s.a., nie uzasadniają tezy, że Wnioskodawca nie jest w stanie ponieść ciężaru kosztów sądowych obejmujących opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem (100zł), czy wpis od skargi kasacyjnej (100zł). Z przekazanych informacji nie wynika również, że Wnioskodawca nie ma realnych możliwości pokrycia wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Na wstępie podkreślić należy, że w oświadczeniu majątkowym złożonym na urzędowym formularzu wniosku Skarżący nie wykazał wielu okoliczności istotnych dla oceny zasadności wniosku o prawo pomocy. Nie ujawnił on wszystkich osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym, a także źródeł i wysokości osiąganych przez ich dochodów. Na skutek wezwania ujawnione zostało także, że w 2006 roku Skarżący wraz z małżonką uzyskał tytułem ceny sprzedaży nieruchomość kwotę 240.000zł i jednocześnie zachował możliwość dalszego zamieszkiwania na tej nieruchomości. Przy ocenie zasadności wniosku o prawo pomocy należało wziąć pod uwagę, że małżonka wnioskodawcy jednak posiada własne źródło dochodu (1.750zł miesięcznie). Własne stałe źródła dochodu posiadają także pozostali dorośli domownicy Wnioskodawcy. Jednocześnie dochód Wnioskodawcy i jego żony za 2009 rok zamknął się kwotą 39.505zł. Zatem ich średniomiesięczny dochód wynosi 3.292zł, a nie jak to zostało zadeklarowane we wniosku o prawo pomocy 1.138,87zł. Uwzględniając dochód w ustalonej wysokości oraz zgromadzony majątek (nieruchomość rolna oraz budynek gospodarczy) przyjąć należało, że Skarżący nie wykazał, iż poniesienie kosztów postępowania w pełnej wysokości spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej jego rodziny w taki sposób, iż nie będzie w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych. Podkreślić należy, że ocena sytuacji materialnej strony nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, czy skarżący uzyskuje, czy też nie uzyskuje dochodów, lecz polega na zbadaniu, czy strona posiada obiektywną zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych (postanowienie WSA z 10 października 2008 roku, sygn. akt. II SA/Łd 480/08, Lex nr 504537). W konsekwencji za odmową przyznania prawa pomocy przemawia także możliwości uiszczenia kosztów postępowania określona przez wysokość ceny uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości. Na podstawie oświadczenia majątkowego Wnioskodawcy nie sposób przyjąć, że uzyskane w ten sposób środki pieniężne zostały wyczerpane i nie można z nich pokryć kosztów przedmiotowego postępowania. Tym bardziej, że środki zabezpieczone przez stałe źródła dochodu całkowicie pokrywają deklarowane koszty utrzymania koniecznego rodziny Wnioskodawcy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ Sebastian Michalski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło