III SA/Po 1184/14

Dnia 19 listopada 2014 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. i P. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania potrącenia na poczet podatku od środków transportowych za 2014 rok postanawia 1. odmówić M.B. przyznania prawa pomocy, 2. odmówić P. B. przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie M. B. i P.B. do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w wysokości 500,00 zł M. B. i P. B. złożyli wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy z zakresie częściowym – w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze zgromadzonych informacji wynika, że M. i P. B. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W małżeństwie obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Dochód miesięczny brutto rodziny to [...] zł (umowa o pracę męża wnioskodawczyni). Wnioskodawczyni jest współwłaścicielem (wraz mężem) gruntów rolnych o pow. [...] ha, z których dochody pobiera jej mąż w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej. Ponadto posiada do spłaty zobowiązania w wysokości około [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych dochodów (przychody z najmu nieruchomości są przychodami jej męża z prowadzonej działalności gospodarczej), nie prowadzi działalności gospodarczej i nie zatrudnia pracowników. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jej mąż nadal nie może uruchomić stacji kontroli pojazdów w formie sprzed 16 lipca 2010 roku, która była głównym źródłem utrzymania za to zmuszony jest obsługiwać kredyty zaciągnięte w związku z funkcjonowaniem stacji kontroli pojazdów. Wnioskodawczyni oświadczyła, że budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą przez jej męża, które ze względu na decyzję zakazującą prowadzenia działalności gospodarczej zostały wydzierżawione. W celu uzupełnienia informacji dotyczących rzeczywistej sytuacji wnioskodawcy zostali wezwani w terminie 7 dni (pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dotychczas złożonych informacji) do wyjaśnienia szeregu okoliczności związanych z ich aktualną i rzeczywistą sytuacją finansową. Przesyłka z powyższym zarządzeniem (wezwaniem do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy) została doręczona wnioskodawcom dnia 29 października 2014 roku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzupełniony o wskazane informacje w wyznaczonym terminie przez wnioskodawczynię. Natomiast wnioskodawca przesłał odpowiedź na powyższe wezwanie. Z informacji przesłanych przez wnioskodawcę wynika, że P. B. i M. B. posiadają następujące nieruchomości położone w Koszanowie (grunt [...] m², budynki [...]m², budynki stacji paliw – nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez spółkę A). Ponadto posiadają nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha – uprawa roślinna + las o pow. [..] ha. P. B. zastrzegł, że nieruchomość przy ul [...] w Ś. nie jest jego własnością tylko jego matki, a wnioskodawca tylko tam zamieszkuje. P.B. oświadczył, że jego rachunek bankowy został zajęty w ramach postępowania egzekucyjnego. W Banku [...] wnioskodawca posiada konto na którym znajduje się 0 zł. P. B. prowadzi działalność gospodarczą (głównie najem pomieszczeń) i zatrudnia 3 pracowników, z czego jedna osoba od dłuższego czasu przebywa na zasiłku macierzyńskim. Wnioskodawca jest zatrudniony na umowę o pracę w spółce A jako jej prokurent, jednak od sierpnia 2013 r. do marca 2014 roku przebywał za zasiłku chorobowym. P. B. wynajmuje spółce A pomieszczenia, które w przeszłości służyły do prowadzenia jego własnej działalności gospodarczej i z tego tytułu uzyskuje dochód w wysokości [...] zł. Z przedłożonych zeznań podatkowych wynika, że w 2012 roku P. B. uzyskał przychód w wysokości [...] zł i jednocześnie z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskał roczny przychód w wysokości [...] zł i poniósł stratę w wysokości [...] zł. Natomiast w 2013 roku P. B. uzyskał przychód w wysokości [...] zł, a z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskał roczny przychód w wysokości [...] zł oraz poniósł stratę w wysokości [...] zł. Z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2014 rok wynika, że P.B. uzyskał następujący przychód: w styczniu [...] zł, w lutym [...] zł, w marcu [...] zł, w kwietniu [...] zł, w maju [....] zł, w czerwcu [...] zł, w lipcu [...] zł, w sierpniu [...] zł, we wrześniu [...] zł i jednocześnie poniósł straty w następujących wysokościach: w styczniu [...] zł, w lutym [...] zł, w marcu [...] zł, w kwietniu [...] zł, w maju [...] zł, w czerwcu [...] zł, w lipcu [...] zł, w sierpniu [...] zł, a we wrześniu uzyskał dochód w wysokości [...] zł. Wnioskodawca określił w następujący sposób wysokość swoich kredytów i obciążeń finansowych: kredyt obrotowy w [...] Banku - w wysokości kapitału do spłaty [....] zł (kredyt wymagalny natychmiast); pożyczka w [...] Bank [...] – wysokość kapitału do spłaty na [...] roku wynosi [...] zł – obciążenie miesięczne wynosi [...] zł; kredyt [...] – wysokość kapitału do spłaty na [...] roku wynosi [...] zł – obciążenie miesięczne z tytułu spłaty wynosi ok. [...] zł, kredyt w [...] Bank [...] – wysokość kapitału do spłaty na [...] roku wynosi [...] zł – obciążenie miesięczne z tytułu kredyty wynosi [...] zł; kredyt obrotowy nieodnawialny w banku [...] – wysokość kapitału do spłaty na [...] roku wynosi [...] zł – wymagalny na [...] roku. Ponadto wnioskodawca przesłał wezwanie banku [...] z dnia [...] do spłaty wymagalnego zadłużenia w kwocie [...] zł wraz z odsetkami; umowę pożyczki z Banku ING w wysokości [...] zł), a także nieczytelny harmonogram spłat kredytu/pożyczki; zestawienie należności dochodzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] roku – dochodzone należności wynoszą [...] zł (należność główna w wysokości [...] zł i odsetki w wysokości [...] zł), zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z 16 września 2013 r. na wniosek [...] Bank [...] (należność główna w wysokości [...] zł i odsetki w wysokości [...] zł), zawiadomienie Komornika przy Sądzie Rejonowym w K. o zajęciu wierzytelności na rzecz [...] w wysokości [...] zł z odsetkami na dzień 25 maja 2011 roku w wysokości [...] zł, a także harmonogram spłat umowy kredytowej w [...] Bank [...], potwierdzenie zerowego salda w [...] Bank z dnia [...]. P. B. wskazał, że w ramach prowadzonej działalności rolniczej uprawia pszenżyto ([...] ha) oraz pszenicę ([...] ha). Ze złożonego oświadczenia wynika, że uzyskany przychód z wytworzonych płodów rolnych w 2013 roku wyniósł [...] zł, przy czym koszty prowadzenia działalności rolniczej w 2013 roku były następujące: zasiew – [...] zł, zbiory – [...] zł, uprawa – [...] zł, środki ochrony roślin – [...] zł, ubezpieczenie – [...] zł, podatek rolny i podatek od nieruchomości – [...] zł. Natomiast w 2014 roku koszty prowadzenia działalności rolniczej poniesione do kwietnia 2014 roku były następujące: zasiew – [...] zł, uprawa – [...] zł, środki ochrony roślin – [...] zł, ubezpieczenie – [...] zł, podatki rolny i od nieruchomości [...] zł. Wnioskodawca posiada samochód Volkswagen Transporter 1,9, rok produkcji 1997 (zastaw bankowy) – wartość rynkowa [...] zł; naczepę cysternę ENERCO [...] rok produkcji 1999 – wartość rynkowa [...] zł, ciągnik Białoruś, samochód Mercedes Benz S 6000 rok produkcji 1994 – wartość rynkowa [...] zł; samochód Volkswagen Tiguan 2,0 TDI rok produkcji 2009 (umowa kredytu – do spłaty pozostało 11 rat) – wartość rynkowa [...] zł. Średniomiesięczne wydatki P. i M.B. zadeklarowali w następujący sposób: gaz, prąd – [...] zł, woda, kanalizacja – [...] zł, koszty związane z ogrzewaniem mieszkania – [...] zł; telefon – [...] zł; ubezpieczenie na życie – [...] zł, ubezpieczenie mieszkania – [...] zł, pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego – [...] zł. W rozpoznawanej sprawie należy dodatkowo uwzględnić znane z urzędu okoliczności dotyczące sytuacji wnioskodawcy i jego żony, ujawnione przy okazji rozpoznawania wniosków o prawo pomocy w innych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem. Według internetowej bazy KRS prokurentami samoistnymi Spółki A są wnioskodawca oraz jego synowie: K. B. (jedyny wspólnik) i K. B., który do dnia 31 lipca 2013 r., zgodnie z MSiG z dnia 7 sierpnia 2013 r., Nr 152, poz. 173526, posiadał 50% udziałów Spółki A . Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeżeli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j z 2012 roku, poz. 270), dalej jako P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni nie zareagowała na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i nie przesłała objętych nim informacji uzupełniających. Ponieważ jej aktualna budziła wątpliwości przed wezwaniem do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a wnioskodawczyni nie podjęła czynności mających na celu zmianę takiego stanu rzeczy, zasadniczo uniemożliwiło to ocenę zasadności przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. Nie można bowiem automatycznie przyjmować, niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, bez wcześniejszego wyjaśnienia sytuacji strony ubiegającej się o prawo pomocy. Sytuacja wnioskodawczyni pozostaje jednak powiązana z aktualną sytuacją wnioskodawcy, który zareagował na zarządzenie i przedłożył odpowiedź na otrzymane wezwanie. Przedłożone przez P. B. informacje nie uzasadniają jednak stanowiska o braku możliwości poniesienia przez niego pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Porównanie majątku i przychodów wnioskodawcy w sposób jednoznaczny wyklucza go z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy. Szczególnie, że wnioskodawca uzyskuje dochody z następujących źródeł: - działalność rolnicza na gruntach rolnych o pow. Ponad [...] ha (przychód ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych w 2012 i w 2013 roku wyniósł [...] zł); - działalność gospodarcza w zakresie wynajmu nieruchomości (w 2012 roku przychody wyniosły [...] zł, a koszty uzyskania przychodu [...] zł, a w 2013 roku przychody wyniosły [...] zł, a strata wyniosła [...] zł); - umowa o pracę z spółki A, od sierpnia 2013 roku do marca 2014 roku wnioskodawca pobierał zasiłek chorobowy (przychód z umowy o pracę w 2012 roku – [...] zł, a w 2013 roku [...] zł); - przychód z innych źródeł w 2012 roku wyniósł [...] zł, a w 2013 roku [...] zł. Średnie miesięczne przychody wnioskodawcy wielokrotnie przewyższają obciążenia z tytułu kosztów sądowych oraz deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego rodziny. Na ograniczenie możliwości płatniczych wnioskodawcy do granic zabezpieczenia minimum socjalnego nie wskazują wydatki realizowane w pozarolniczej działalności gospodarczej oraz w działalności rolniczej w latach 2012-2013. Jednocześnie należało uznać, że ujemny wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, istnienie zobowiązań kredytowych nie są wystarczające dla przyjęcia stanowiska, że wnioskodawca nie posiada możliwości przeznaczenia środków finansowych na uiszczenie pełnych kosztów postępowania. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej i nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 roku, sygn. akt II GZ 747/13). W sprawie nie przekazano jednocześnie pełnych danych, które w sposób rzetelny przedstawiałyby sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy i jego żony. Nie przedłożono wyciągów z rachunków bankowych (wyciągów dokumentujących obroty na kontach bieżących, kredytowych, pożyczkowych, leasingowych itp.). Nie przedłożono również ewidencji środków trwałych firmy P.B., pomimo złożenia oświadczenia o jej przedłożeniu. Nie ujawniono wysokości dopłat otrzymanych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do prowadzonej działalności rolniczej. Wnioskodawca konsekwentnie uchyla się od przekazania pełnych informacji dotyczących powiązań majątkowych i rodzinnych z Spółka A, która przynależy do syna P.B., który prowadzi działalność w oparciu o mienie wnioskodawcy i jego żony. Powstanie tego podmiotu gospodarczego (spółka A została utworzona w 2009 roku) zbiega się z umniejszeniem przychodów wnioskodawcy z pozarolniczej działalności gospodarczej o [...] zł (sprawa o sygn. akt III SA/Po 33/11). Ponadto wnioskodawca deklaruje, że nieruchomość położona w Ś. przy ul. [...] należy do jego matki. Tymczasem w wyjaśnieniach składanych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy prowadzonego na przełomie 2011 i 2012 roku wskazywał, że jego matka zmarła. Wnioskodawca oświadczył wówczas, że dom należy do "jego nieżyjącej matki" (sprawa o sygn. akt III SA/Po 936/11). Wnioskodawca uchyla się także od wykazania, że zastosowane środki egzekucyjne są skuteczne, a zatem nie można przyjmować, że prowadzone postępowania egzekucyjne (zajęcie wierzytelności z tytułu zwrotu w podatku dochodowym, zajęcie wierzytelności nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku VAT, zajęcie rachunku bankowego, zajęcie nieruchomości, czy też zajęcie innych wierzytelności) wykluczają możliwość poniesienia przez niego pełnych kosztów postępowania. Na ograniczenie możliwości płatniczych wnioskodawcy do granic zabezpieczenia minimum socjalnego nie wskazują wydatki realizowane w pozarolniczej działalności gospodarczej oraz w działalności rolniczej. Według oświadczeń i przedłożonych dokumentów koszty działalności gospodarczej i rolniczej wynoszą miesięcznie od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych. W tym stanie rzeczy dla oceny zdolności do uiszczenia kosztów sądowych przyjąć należało, że realizowane przez wnioskodawcę i jej żonę wydatki obrazują wysokość środków pozostających w jego dyspozycji, czyli środków, które nie podlegają egzekucji, a przez to mogą zostać przeznaczone także na koszty postępowania sądowego w myśl zasady równoważnego traktowania powinności finansowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.