III SA/Po 1193/12

Dnia 05 listopada 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 05 listopada 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2012 roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2007 roku; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąc L. K., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, przy skardze kasacyjnej, ponownie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wpis od skargi kasacyjnej wynosi 1.000 zł Pierwotny wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych nie został uwzględniony (postanowienie referendarza sądowego z dnia 26 listopada 2012 roku). Wówczas Skarżący oświadczył, pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że prowadzona działalności gospodarcza nie przynosi dochodu, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest gospodarstwo rolne należące do żony wnioskodawcy. Przy czym z dokumentów załączonych do wniosku wynikało, że w 2010 roku Wnioskodawca osiągnął przychód w wysokości 1.763.377,69 zł. W roku 2011 roku 1.915.921.40 zł. Przychody z prowadzonej działalności gospodarczej za 2010 oraz 2011 rok wyniosły ponad 153.000 zł średniomiesięczne. Dochód liczony dla celów podatkowych za 2010 rok to strata w wysokości 36.183,55 zł. Dochód podlegający opodatkowaniu w roku 2011 wyniósł 29.808,68 zł. Wpłaty na rachunki bankowe Wnioskodawcy za okres od 27 lipca 2012 roku do 31 października 2012 roku wyniosły ponad 117.007,10 zł (czyli około 1.206,26 zł dziennie). Z oświadczenia wynikało także, że obowiązek dostarczania środków utrzymania rodzinie nie ogranicza zdolności płatniczych Wnioskodawcy określonych wysokością przychodu (dochodu) uzyskiwanego z działalności gospodarczej. W konsekwencji, pomimo braku określenia wysokości kosztów utrzymania koniecznego rodziny, braku określenia wysokości dochodów małżonki, a także braku określenia wysokości dochodów matki wnioskodawcy, za wystarczające do rozstrzygnięcia o żądaniu przyznania prawa pomocy uznane zostało oświadczenie majątkowe wraz z dokumentami źródłowymi. W uzasadnieniu kolejnego wniosku o prawo pomocy, pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i czworgiem dzieci w wieku od 13 do 18 lat. Wnioskodawca oświadczył także, że z powodu pogarszającej się sytuacji na rynku usług transportu drogowego nie prowadzi działalności gospodarczej od 23 grudnia 2012 roku. Wśród źródeł utrzymania rodziny wskazał: prace dorywcze, dochody żony z gospodarstwa rolnego oraz niewielkie dochody ze zbieractwa jagód i grzybów. Skarżący nie określił ani wysokości dochodu rodziny, ani wysokości kosztów koniecznego jej utrzymania. Pismem z dnia 30 września 2013 roku Skarżący został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego w terminie 7 dni o dnia doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy, poprzez w szczególności: - udokumentowanie likwidacji rachunków bankowych albo przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych wraz z wyciągami dokumentującymi operacje finansowe wykonane od dnia 01 stycznia 2013 roku, - udokumentowanie likwidacji działalności gospodarczej, - udokumentowanie wysokości dopłat do produkcji rolnej wypłacanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (przedłożenie odpisu decyzji), - przedłożenie odpisu umowy dzierżawy gruntów rolnych, - udokumentowanie średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego (przedłożenie faktur, rachunków, za trzy ostatnie miesiące), - udokumentowanie likwidacji składników majątkowych obejmujących samochody osobowe: Ford Focus oraz Renault Espace, - udokumentowanie wysokość kwot przekazanych organom egzekucyjnym wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od 01 listopada 2012 roku. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący złożył szereg pisemnych oświadczeń, w których zawarte zostały następujące wyjaśnienia: - od dnia 01 listopada 2012 roku Skarżący nie przekazał organom egzekucyjnym żadnych kwoty z powodu braku środków pieniężnych, - Skarżący, ani nikt z osób wspólnie zamieszkujących z Wnioskodawcą, nie posiada rachunków bankowych, ani lokat bankowych, - Skarżący, ani nikt z osób zamieszkujących wspólnie z Wnioskodawcą, nie posiada pojazdów podlegających rejestracji, - żona wnioskodawcy w latach 2011-2012 nie składała zeznań podatkowych na podatek dochodowy, - Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej ze względu na stan zdrowia, nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych, - żona wnioskodawcy prowadzi gospodarstwo rolne, - Skarżący ponosi wydatki na utrzymanie rodziny w wysokości 850 zł miesięcznie, - Skarżący zamieszkuje na nieruchomości żony w budynku gospodarczym, który przerobiono na mieszkanie, - Skarżący otrzymał w bieżącym roku pomoc finansową od teściowej w wysokości 1.400 zł, - Skarżący nie posiada żadnych samochodów przy pomocy których świadczył usługi transportu drogowego, a na dzień likwidacji firmy żaden z pojazdów nie był objęty ewidencją środków trwałych, - Skarżący oświadczył także, że żona wniosła pozew o rozwód i odmówiła wydania mu jakichkolwiek dokumentów potwierdzających własność, w tym dokumentów dotyczących sprzedanych pojazdów, czy dowodów dokumentujących koszty prowadzenia gospodarstwa domowego, - Skarżący, ani nikt z osób wspólnie zamieszkujących z Wnioskodawcą, nie ma zaciągniętych żadnych kredytów bankowych, - Skarżący, ani nikt z osób wspólnie zamieszkujących z Wnioskodawcą, nie uzyskuje dodatkowych dochodów oraz nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie wykazał warunków do objęcia go ochrona na zasadzie prawa pomocy. Złożone oświadczenie majątkowe, nawet po wyczerpaniu trybu z art. 255 p.p.s.a., budzi wątpliwości oraz jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony postępowania. Skarżący został zobowiązany do udokumentowania swojej sytuacji majątkowej, ale nie wykonał skierowanego do niego wezwania. Z kolei przekazane pisemne wyjaśnienia wzajemnie się wykluczają, a nadto są niezgodne ze złożonymi do akt sądowych dokumentami źródłowymi. Skarżący wielokrotnie podaje, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz czworgiem dzieci. Jednocześnie brak przekazania żądanych dokumentów tłumaczy tym, że znajduje się w trakcie postępowania rozwodowego, a żona odmawia udostępnienia potrzebnych dokumentów, przy czym on sam zamieszkuje w przerobionym na mieszkanie budynku gospodarczym posadowionym na nieruchomości żony. Jednakże Skarżący otrzymuje pomoc finansową od teściowej pomimo tego, że trwa postępowanie rozwodowe, żona odmawia współdziałania w zakresie postępowań sądowych Wnioskodawcy oraz konieczności wyprowadzenia się z domu żony do budynku gospodarczego. We wniosku o prawo pomocy z listopada 2012 roku Skarżący twierdził, że pozostaje na utrzymaniu matki. Wówczas wpłaty na rachunek bankowych Skarżącego wynosił ponad 1.200 zł dziennie. Wnioskodawca podaje, że żona odmawia przekazania mu dowodów dotyczących spieniężenia majątku ruchomego (sprzedaży samochodów osobowych) oraz dowodów dotyczących kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, ale do akt sprawy zostały jednak złożone dwa pisemne oświadczenie żony wnioskodawcy opatrzone datą 02 sierpnia 2013 roku. Pierwsze dotyczy braku składania zeznań podatkowych na podatek dochodowy w latach 2011-2012. Drugie to kserokopia oświadczenia, w którym żona wnioskodawcy wyjaśnia, że nie uzyskuje żadnych dochodów z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż grunt rolny oddała w dzierżawę za 200 zł miesięcznie. Do akt sprawy złożono także, adresowaną do Wnioskodawcy, decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie odmowy przyznania Skarżącemu płatności ONW na 2012 rok. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Wnioskodawca jest w posiadaniu gruntów rolnych o pow. 2,12 ha z czego 1,71 ha jest użytkowane rolniczo. Przyczyną odmowy przyznania płatności było stwierdzenie, że różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku o dopłaty, a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej, wynosiła ponad 20%. Skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, a egzekucja administracyjna od listopada 2012 roku wypada bezskutecznie. Wnioskodawca twierdzi, że nie ma żadnych środków pieniężnych. Tymczasem do akt sprawy złożone zostały cztery administracyjne tytuły wykonawcze opatrzone datą 06 grudnia 2012 roku (dotyczą egzekucji należności z tytułu podatku od towarów i usług). Ze wskazanych dokumentów wynika, że w dniu 11 grudnia 2012 roku organy egzekucyjne dokonały skutecznego zajęcia wierzytelności z tytułu rachunków bankowych. W ten sposób z rachunku bankowego na rzecz organu egzekucyjnego została przekazana w sumie kwota 10.142,58 zł. Skarżący oświadczył, że zlikwidował (zamknął) działalność gospodarczą. Z kolei według danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Wnioskodawca jedynie zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej na czas do 30 listopada 2014 roku. Jako jeden z powodów zawieszenia działalności gospodarczej wskazany został zły stan zdrowia. Jednak Wnioskodawca nie wyjaśnił, czy przebywa na zwolnieniu lekarskim i czy pobiera zasiłek chorobowy. Skarżący podał, że nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych, a jego rodzina nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Z kolei deklarowane dochody co najmniej sześcioosobowej rodziny to 700 zł miesięcznie (przychody Wnioskodawcy z prac dorywczych - 500 zł, przychody żony wnioskodawcy z dzierżawy gruntów rolnych - 200 zł). Przy czym, wbrew zapewnieniom Skarżącego, jego żona nie prowadzi gospodarstwa rolnego, gdyż grunt oddała w dzierżawę (umową dzierżawy, pomimo wezwania, nie została przedłożona), a uzasadnienie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR uzasadnia stanowisko, że grunt rolny użytkuje Wnioskodawca. Jednocześnie deklarowane dochody nie korespondują z oświadczeniem dotyczącym kosztów utrzymania rodziny. Według pisemnego oświadczenia tylko Wnioskodawca łoży na utrzymanie rodziny 850 zł miesięcznie. Podsumowując stwierdzić należy, że oświadczenie majątkowe Skarżącego budziło i nadal budzi wątpliwość. Wnioskodawca nie wykazał żadnej obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej wykonanie wezwania w zakresie udokumentowania swojej sytuacji majątkowe i rodzinnej. Natomiast składane wyjaśnienia budzą wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. W tej sytuacji jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest odmowa udzielania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Oświadczenie majątkowe, które jest niekompletne lub budzi wątpliwości, nie może być podstawą oceny zdolności płatniczych strony postępowania. Ocena możliwości płatniczych strony należy do wyłącznej kompetencji sądu (referendarza sądowego). Tej kompetencji nie można wykluczyć (zastąpić) ani zapewnieniami wnioskodawcy o braku środków na uiszczenie kosztów postępowania, ani wybiórczym przedstawianiem sytuacji majątkowo-rodzinnej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), orzeczono jak w sentencji postanowienia.