III SA/Po 120/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-04-09

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, przebywający w areszcie śledczym bez stałego źródła dochodu i posiadający jedynie współwłasność domu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który przebywa w areszcie śledczym od kilkunastu miesięcy, nie posiada stałego źródła dochodu, nie ma oszczędności ani przedmiotów wartościowych, które mógłby zbyć na pokrycie kosztów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jego trudna sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
R. J. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu dotyczącą podatku od czynności cywilnoprawnych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, R. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca wskazał, że przebywa w areszcie śledczym, nie posiada stałego dochodu, a jego jedynym majątkiem jest współwłasność domu.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono R. J. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla R. J. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 kwietnia 2009 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2009 roku wniosku R. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia 1. zwolnić R. J. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. J. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu. /-/R. Talaga Dnia 21 stycznia 2009 roku R. J. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. – G. z dnia [...], nr [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży samochodu na kwotę 500,00 zł. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 100,00 zł R. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie na wezwanie Sądu przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. We wniosku wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada stałego źródła dochodu, gdyż od czternastu miesięcy przebywa w areszcie śledczym i dlatego nie ma możliwości pokrycia kosztów związanych z przedmiotową sprawą. Nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000,00 euro, ale jest jednym z trzech współwłaścicieli domu o powierzchni 68,00m². Ponadto oświadczył, że nie ma żadnej wiedzy prawniczej i nie potrafi się sam bronić, a dodatkowo posiada stwierdzoną ograniczoną zdolność do kierowania swoim postępowaniem i dlatego zwrócił się o pomoc, tym bardziej, że na nikogo nie może liczyć w tak trudnej sytuacji. Zgodnie z art. 245 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1) cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powołanych powyżej przepisów wynika, że instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów sądowych oraz uiścić wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazana konstrukcja cytowanych przepisów oznacza jednak, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, a korzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w ciężkiej sytuacji finansowej. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika że, sytuacja R.J. jest rzeczywiście trudna. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada stałego zatrudnienia, ani źródła dochodu, gdyż od kilkunastu miesięcy przebywa w areszcie śledczym. Ponadto nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro, które mógłby zbyć, żeby ponieść koszty toczącego się postępowania. W konsekwencji niemożliwie jest poniesienie przez niego kosztów sądowych oraz uiszczenie honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Tym samym należy uznać, że R.J. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co czyni zasadnym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło