III SA/Po 120/16

Dnia 15 stycznia 2018 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego J. L. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy postanawia przyznać radcy prawnemu J. L. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu), tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...] złotych [...]). Postanowieniem z dnia 14 marca 2016 roku starszy referendarz sądowy WSA w Poznaniu przyznał M. M. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Pismem z dnia 13 kwietnia 2016 roku Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. wyznaczyła jako pełnomocnika skarżącego radcę prawnego J. L. Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę i przyznał ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za reprezentowanie skarżącego przed sądem I instancji. Pismem z dnia 2 września 2016 roku pełnomocnik skarżącego złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu, w której zawarł wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2017 roku, sygn. akt II GSK 2412/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Pismem z dnia 22 listopada 2017 roku ustanowiony z urzędu pełnomocnik – radca prawny J. L. – złożyła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu przed sądem II instancji. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m.in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1715), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 roku, ale w treści § 22 przewiduje, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W momencie wszczęcia postępowania kasacyjnego przed sądem II instancji zainicjowanego skargą kasacyjną sporządzoną przez J. L. obowiązywały przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1805), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 roku. W myśl przepisu § 2 rozporządzenia z 2015 roku koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 roku opłatę (rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika) ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 roku opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia z 2015 roku, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Natomiast zgodnie § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2015 roku opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 1.200 zł, c) w innej sprawie – 480 zł. Przedmiotowa sprawa kwalifikuje się do spraw opisanych w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia z 2015 roku, gdyż przedmiot sprawy nie stanowi należności pieniężnej. Zasadniczo wyjściowa kwota opłaty maksymalnej wynosi zatem 480 zł. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik został wyznaczony przed wydaniem wyroku Sądu I instancji, zatem otrzymał wynagrodzenie za I instancję. Następnie pełnomocnik konsultował się ze skarżącym, a w konsekwencji sporządził i złożył skargę kasacyjną w sprawie, która została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym. Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu, należało określić opłatę za udzieloną skarżącemu nieopłaconą pomoc prawną w wysokości [...] zł (50% z [...] zł) stosownie do § 4 ust. 2 w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia z 2015 roku. Jednocześnie należało uwzględnić, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 roku, opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Mając na uwadze powyższe regulacje oraz podjęte przez pełnomocnika czynności procesowe, należało uznać, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia w wysokości [...] zł (½ z [...] zł). Pełnomocnik ustanowiona z urzędu oświadczyła, że pomocy prawnej udzieliła w ramach prowadzonej działalności wykonywanej osobiście. Opłata za udzielenie pomocy prawnej z urzędu nie ulega więc podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług. Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia 2015 roku, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.