III SA/Po 1204/12

Dnia 2 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie: WSA Barbara Koś WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o wyłączenie referendarza Sebastiana Michalskiego w sprawie ze skargi R.P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. postanawia odmówić wyłączenia referendarza Sebastiana Michalskiego Postanowieniem z dnia 10 maja 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjny w Poznaniu odmówił skarżącemu R.P. przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższego orzeczenia z dnia 27 maja 2013 r. wnioskodawca zażądał m.in. wyłączenia referendarza S.M., albowiem – w jego ocenie – zachodzą wątpliwości co do jego bezstronności. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący wywiódł, iż referendarz powinien zwrócić się do Agencji Nieruchomości Rolnych w P. z zapytaniem, dlaczego odebrała stronie dzierżawione przez niego grunty rolne oraz ile pieniędzy tytułem zaległego czynszu żąda od skarżącego - w celu uzyskania informacji, że wnioskodawca rzeczywiście jest zadłużony bez swojej winy na kilkaset tysięcy złotych i został bezprawnie pozbawiony posiadania gruntów rolnych. Obecnie skarżący jest osobą bezdomną i musi utrzymywać się z żebractwa ulicznego. Do akt niniejszej sprawy dołączono oświadczenie referendarza S.M. z dnia [...] lipca 2013 r., w którym wskazał on, że brak jest podstaw do wyłączenia go z rozpoznawania tej sprawy w oparciu o art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). W oświadczeniu stwierdzono również, że nie zachodzą przyczyny wyłączenia osoby referendarza, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o wyłączenie referendarza nie może zostać uwzględniony. Instytucja wyłączenia referendarza ukształtowana jest poprzez odesłanie do przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 24 § 1 p.p.s.a.) i ma na celu zagwarantowanie bezstronności przy orzekaniu w danej sprawie, tzn. ma zapewnić, aby na treść rozstrzygnięcia nie miały wpływu osobiste zapatrywania i uprzedzenia osoby biorącej udział w jego podjęciu. Powołana ustawa przewiduje dwie grupy przyczyn wyłączenia referendarza, tj. z mocy prawa oraz na wniosek strony (czy tez żądanie referendarza). Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., referendarz jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki: swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron: w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; dotyczących skarg na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie od wskazanych przyczyn, zgodnie z art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza referendarza na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności. Odnosząc się do wniosku skarżącego o wyłączenie referendarza w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że w świetle przywołanych wyżej przepisów nie mógł on odnieść skutku. Nie może stanowić przesłanki wyłączenia referendarza od udziału w sprawie samo stwierdzenie wnioskodawcy, że – w jego ocenie – zachodzą wątpliwości co do jego bezstronności, bez wskazania przezeń na okoliczności, w których stanowisko to znajdowałoby uzasadnienie. Podstawą dla przyjęcia zasadności rozpoznawanego wniosku nie stanowią zaś okoliczności, na które wskazał skarżący, a które mogłyby się raczej odnosić do meritum sprawy. Należy wyjaśnić, że wniosek o wyłączenie referendarza mogą uzasadniać jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, że nie zachodzą również przyczyny opisane w art. 18 p.p.s.a. powodujące wyłączenie referendarza z mocy ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 24 § 1 w zw. z art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.