III SA/Po 1206/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi J S na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od czerwca do grudnia 2007 r. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia. [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił J przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] r. dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od czerwca do grudnia 2007 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że po wydaniu decyzji z dnia [...] r. strona wniosła pismem z dnia 15.09.2015 r. o wznowienie postępowania oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją. Jako podstawę wniosku o wznowienie wskazano wyrok TK ogłoszony w dniu 12.02.2015 r. i opublikowany w Dz. U. RP w dniu 20.02.2015 r. Strona zakończyła z powodów zdrowotnych wykonywanie działalności gospodarczej od marca 2015 r., formalnie od sierpnia 2015 r. W okresie marca 2015 r. była poważnie chora, w tym hospitalizowana. W kolejnych 4 miesiącach strona nadal odczuwała liczne dolegliwości zdrowotne. Przebywała w sanatoriach. Dopiero 10.09.2015 r. strona dowiedziała się o powyższym wyroku TK, niezwłocznie udała się do profesjonalnego pełnomocnika w celu sporządzenia powyższych wniosków. Zdaniem organu strona nie spełniła przesłanek do przywrócenia terminu wskazanych w art. 162 Ordynacji podatkowej. Strona miała nie uprawdopodobnić braku winy w uchybieniu terminowi, a ponadto wniosek został złożony po upływie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Termin do wniesienia wniosku upływał z dniem 20 marca 2015 r. Zdaniem organu strona nie wykazała, że w marcu 2015 r. definitywnie nie prowadziła działalności gospodarczej z powodu choroby. Poza tym choroba nie może być samoistną podstawą przywrócenia terminu, chyba że strona wykaże, iż nie była w stanie wykonać danej czynności procesowej poprzez osoby trzecie. W skardze do Sądu strona skarżąca podniosła, że organ naruszył - art. 122, 180, 181 i 187 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy - art. 191 i 162 Ordynacji podatkowej poprzez zbyt swobodną ocenę dowodów - art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w okresie marca 2015 r. strona była poważnie chora ( 25 marca miała zabieg operacyjny ) i nie była w stanie złożyć w terminie wniosku o wznowienie postępowania. W okresie kolejnych 4-5 miesięcy nadal miała poważne problemy zdrowotne. Już w marcu 2015 r. zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej, która tylko formalnie istniała do sierpnia tego roku. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania oraz procedowania organu przed wydaniem decyzji. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), dalej p. p. s. a., w postępowaniu przed sądem obowiązuje zasada oficjalności, w myśl Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej poprzez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego – zakaz reformationis in peius. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia według powyższych przepisów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie z powodu argumentów w niej podniesionych. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 162 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu ( jest to 7 dniowy termin nieprzywracalny ). Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z powołanej regulacji wyraźnie wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony; zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Organ II instancji odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania popadł w pewną niekonsekwencję. Otóż z jednej strony stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, z drugiej zaś, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu. Oznacza to, że doszło do naruszenia zastosowanych w sprawie przepisów postępowania, a mianowicie art. art. 162 i 163 w zw. z art. art. 121 § 1 i 122 Ordynacji podatkowej w stopniu, który w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Ze stanowiska organu wynika, że ocenił on, iż wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, ale nie dokonał on żadnych szerszych rozważań w tym zakresie, nie powołał się na jakiekolwiek okoliczności faktyczne potwierdzające tego rodzaju tezę. Wskazać natomiast należy, że gdy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu ma charakter terminu nieprzywracaInego, nie można jedynie domniemywać początku jego biegu. Okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę informacji o uchybieniu terminu muszą jednoznacznie wskazywać, że strona na ich podstawie miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o fakcie wydania wyroku TK. W wyroku z dnia 10 października 2013r., w sprawie o sygn. II FSK554/12 (CBOSA), NSA stwierdził, że wykładnia językowa wskazywanego wyżej zwrotu "od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi" pozwala na stwierdzenie, że ów "dzień" ustania przyczyny uchybienia terminowi powinien być datą pewną, nie opierającą się na domniemaniu faktycznym. W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy nie wykazał, w jakim konkretnie momencie strona mogła dowiedzieć się o opublikowaniu przedmiotowego wyroku TK i od kiedy zaczął biec 7 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Organ skupił się w uzasadnieniu decyzji jedynie na wykazaniu winy strony w uchybieniu terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego. Skarżąca wskazywała w skardze, ze przyczyną uchybienia terminu była choroba i jej zły stan zdrowia po zabiegu operacyjnym. 7 dni po ustaniu tego stanu to termin, w którym winna ona złożyć wniosek o wznowienie postępowania i wniosek o przywrócenie terminu. Nie można natomiast w ocenie Sądu liczyć tego terminu od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się od męża o wydaniu przedmiotowego wyroku TK. Skoro skarżąca podjęła 19.08.2015 r. działania dotyczące wyrejestrowania działalności gospodarczej należy uznać, że 7 dniowy termin zaczął biec od tego momentu i tym samym skarżąca nie dochowała tego terminu. Tak więc dywagacje organu dotyczące kwestii jej winy lub braku w uchybieniu terminu są w ocenie sądu bezprzedmiotowe. Wedle art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Postępowanie prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych to takie postępowanie, które uwzględnia zarówno interes publiczny jak i słuszny interes podatnika. Organ podatkowy powinien brać pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, w tym także indywidualne właściwości i cechy strony postępowania, jeżeli znajdują one potwierdzenie w aktach sprawy i mogły mieć obiektywnie wpływ na sposób postępowania podatnika. Tego zaś w sprawie niniejszej zabrakło. Organ rozpoznając ponownie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania uwzględni przedstawioną w uzasadnieniu wyroku ocenę prawną, w szczególności zaś to, że skoro przyczyna uchybienia terminu wynikała z kwestii zdrowotnych skarżącej to należy konkretnie wskazać dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, t.j. dzień, w którym było już możliwym dokonanie przedmiotowej czynności procesowej. Z tych wszystkich przyczyn, uznając skargę za uzasadnioną, Sąd na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w zw. z §18 ust. 1 pkt 1 ppkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013.461, ze zm.).