III SA/Po 1209/12

Dnia 15 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak ( spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 10 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie na rzecz skarżącego kwotę [...],- ( [...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 10 września 2012r. w sprawie o sygn. [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18.), art. 4 pkt 22 lit. a, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., Dz. U. z 2011r., Nr 244, poz. 1454), art. 1 i art. 10 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r., Nr 244, poz. 1454), lp. 5.1, lp. 5.2, lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 6 ust. 1, art. 7, art. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 marca 2012 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] złotych, zaskarżonej przez stronę w części [...] złotych. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia 12 stycznia 2012 r. inspektorzy transportu drogowego przeprowadzili kontrolę w siedzibie przedsiębiorstwa J. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [...] J. M. z siedzibą: ul. [...], [...] I.. Przedmiotem kontroli były regulacje m.in. związane z przestrzeganiem przepisów ustawy o transporcie drogowym, przestrzeganiem przepisów ruchu drogowego, przestrzeganiem przepisów ustawy o czasie pracy kierowców, jak również przestrzeganiem przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia 10 lutego 2012 r. Organ podał, że stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie, przy czym – zgodnie z art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym - suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć: 1) 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 2) 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 3) 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 4) 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 5) 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym. Po dokonaniu analizy danych cyfrowych kierowcy ustalono, iż dzienny "okres prowadzenia pojazdu" (okres pomiędzy każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego i tygodniowego odpoczynku) rozpoczął się w dniu 11.07.2011r. o godzinie 02:26, a zakończył w dniu 12.07.2011r. o godzinie 19:04. W okresie tym kierowca I. M. prowadził pojazd łącznie przez 17 godzin i 35 minut. Oznacza to, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 7 godzin i 35 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było prowadzenie przez kierowcę pojazdu w wymiarze 10 godzin . Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Po dokonaniu analizy danych cyfrowych kierowcy ustalono, iż dzienny "okres prowadzenia pojazdu" (okres pomiędzy każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego i tygodniowego odpoczynku) rozpoczął się w dniu 18.09.2011r. o godzinie 12:02, a zakończył w dniu 19.09.2011r. o godzinie 16:41. W okresie tym kierowca K. M. prowadził pojazd łącznie przez 11 godzin i 41 minut. Oznacza to, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 41 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było prowadzenie przez kierowcę pojazdu w wymiarze 10 godzin. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut wyjaśniono, że po dokonaniu analizy danych cyfrowych kierowcy I. M. ustalono, iż w dniu 12 lipiec 2011 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 52 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i 22 minuty w okresie od godziny 10:31 do godziny 19:04. W okresie tym kierowca nie odebrał wymaganej przerwy 45 minutowej. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i odpoczynków lub potwierdzającego nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem). Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Po dokonaniu analizy danych cyfrowych kierowcy I. M. ustalono, iż w dniu 13 lipca 2011r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 godziny i 21 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i 51 minut w okresie od godziny 07:10 do godziny 17:45. W okresie tym kierowca nieodebrał wymaganej przerwy 45 minutowej. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i odpoczynków lub potwierdzającego nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem). Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Po dokonaniu analizy danych cyfrowych kierowcy I. M. ustalono, iż kierowca I. M. w dniu 16 lipca 2011 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 godziny i 24 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i 54 minuty w okresie od godziny 13:33 do godziny 22:16. W okresie tym kierowca nie odebrał wymaganej przerwy 45 minutowej. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i odpoczynków lub potwierdzającego nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem). Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Po dokonaniu analizy danych cyfrowych kierowcy I. M. ustalono, iż kierowca K. M. w dniu 07 lipca 2011r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 38 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 8 minut w okresie od godziny 08:16 do godziny 17:15. W okresie tym kierowca nieodebrał wymaganej przerwy 45 minutowej. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i odpoczynków lub potwierdzającego nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem). Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę wskazano, że po dokonaniu analizy zapisów danych cyfrowych kierowcy ustalono, iż w dniu 12.08.2011r. o godzinie 09:20 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca J. J. powinien odebrać minimum 11 -godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 58 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 00:22 dnia 13.08.2011r. do godziny 09:20 dnia 13.08.2011r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 2 minuty. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 11 godzin. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Po dokonaniu analizy danych cyfrowych kierowcy ustalono, iż w dniu 11.07.2011r. o godzinie 02:26 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca M. I. powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca nie odebrał nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 02:26 dnia 11.07.2011r. do godziny 02:26 dnia 12.07.2011r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 9 godzin. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Po dokonaniu analizy danych cyfrowych kierowcy ustalono, iż w dniu 18.09.2011r. o godzinie 12:02 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca K. M. powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 5 godzin i 47 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 12:58 dnia 18.09.2011r. do godziny 18:45 dnia 18.09.2011r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 13 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Po dokonaniu analizy danych cyfrowych kierowcy ustalono, iż w dniu 22.09.2011r. o godzinie 05:24 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca K. M. powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 43 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 16:40 dnia 22.09.2011r. do godziny 02:23 dnia 23.09.2011r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 17 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 11 godzin. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Po dokonaniu analizy danych cyfrowych kierowcy ustalono, iż w dniu 23.09.2011r. o godzinie 02:23 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca K. M. powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 13 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 17:10 dnia 23.09.2011r. do godziny 02:23 dnia 24.09.2011r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 47 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 11 godzin. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Po dokonaniu analizy danych cyfrowych kierowcy ustalono, iż w dniu 07.09.2011r. o godzinie 03:54 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca Z. P. powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 7 godzin i 57 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 19:57 dnia 07.09.2011r. do godziny 03:54 dnia 08.09.2011r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 3 minuty. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Po dokonaniu analizy danych cyfrowych kierowcy ustalono, iż w dniu 25.08.2011 r. o godzinie 06:12 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca R. W. powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 19 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 21:53 dnia 25.08.2011r. do godziny 06:12 dnia 26.08.2011r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 41 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych. W dalszej części uzasadnienia organ II - ej instancji podał podstawy prawne wymiaru kar, jak też przedstawił ocenę materiału dowodowego. W skardze na powyższą decyzję J. M. wnosząc o jej uchylenie zarzucił naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 7, 77, 80 i 107 § 3 Kodeksu Postępowania Administracyjnego poprzez błędne ustalenie przez organy administracji stanu faktycznego w sprawie, naruszenie art. 92b ust. 1 i 2 oraz 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kar pomimo zapewnienia prawidłowej organizacji i dyscypliny, oraz ustalenie błędnej odpowiedzialności za naruszenia, na które nie miał wpływu. W uzasadnieniu skargi podano, że kierowcy: J. J., I. M., K. M., wbrew twierdzeniom organu odebrali prawidłowy odpoczynek, omyłkowo jedynie niedokonali przełączenia przełącznika selektora grup czasowych z "inne prace" na "odpoczynek", albo – w przypadku K. M. – analiza dokumentacji w ogóle nie wykazuje naruszenia przepisów dotyczących odpoczynku kierowców. Ponadto podano, że skoro kierowcy błędnie operowali selektorem grup pracy to jedynie oni powinni być obciążeni skutkami takich zaniedbań. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że rzeczywiście część opisanych naruszeń nie pokrywa się z zabezpieczonym materiałem w postaci danych znajdujących się na urządzeniu rejestrującym, albowiem organ błędnie zsumował czas jazdy dwóch kierowców. Wniósł jednak o oddalenie skargi argumentując to brakiem możliwości uwzględnienia skargi w całości, gdyż jedynie w części podziela jej zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż sąd administracyjny dokonuje oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem. Nie przeprowadza – co do zasady – postępowania dowodowego, jak też nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych. Podstawą jakiejkolwiek decyzji administracyjnej poddanej ocenie sądu musi być zatem prawidłowo zgromadzony i zweryfikowany, a następnie poddany logicznej ocenie materiał dowodowy. Dopiero wówczas uprawnione są rozważania co do zgodności z prawem czynności procesowych oraz podjętych rozstrzygnięć. Uchybienia w zakresie zgromadzenia i oceny materiału dowodowego powodują, że – jak w niniejszej sprawie – cała decyzja wymierzająca łączną karę pieniężną faktycznie nie poddaje się kontroli sądowej. W przedmiotowym postępowaniu sam organ administracyjny przyznał w odpowiedzi na skargę, że dokonano błędnego zliczenia czasów pracy kierowców. Błąd co do ustaleń faktycznych w postępowaniu dowodowym uniemożliwia dalszą ocenę zaskarżonej decyzji. W konsekwencji już tylko ten błąd miał zatem zasadniczy wpływ na wynik postępowania i prawidłowość decyzji chociażby w zakresie wymierzonej łącznie kary pieniężnej, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i to w całości. Podkreślenia wymaga również fakt, że zarzuty dotyczące nieprawidłowego liczenia czasu pracy przedstawione w skardze były znane organowi odwoławczemu, albowiem zawarto je już w odwołaniu. Okoliczność, że nie zostały uwzględnione przy rozpoznawaniu odwołania świadczy o tym, że organ drugiej instancji nie przeprowadził dostatecznie wnikliwie postępowania do czego był zobowiązany. W konsekwencji zaniechania organu odwoławczego naruszają podstawowe reguły przeprowadzania postępowania, w tym zawarte w art. 7, 8 i 77 Kpa. Uzasadnione są zatem zarzuty strony przedstawione w skardze dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego a w konsekwencji wadliwego postępowania dowodowego, co miało zasadniczy wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Z uwagi na błędy organów w zakresie ustaleń faktycznych jak też oceny materiału dowodowego za przedwczesne należy uznać wypowiadanie się co do wskazanych w skardze zarzutów naruszenia art. 92 b ust. 1 i 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Organy administracji zobowiązane będą przeprowadzić ponownie postępowanie odwoławcze dokonując samodzielnej oceny materiału dowodowego oraz przedstawionych w odwołaniu zarzutów. Po zakończeniu postępowania i wyeliminowania dostrzeżonych błędów organ II – ej zdecyduje czy istnieje konieczność ewentualnego uzupełnienia postępowania dowodowego oraz podejmie prawidłowe w swej ocenie rozstrzygnięcie. Z uwagi na powyższe sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153 poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję orzekając ja w sentencji. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 Ppsa.