III SA/Po 1209/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 8 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę W. S. Dnia [...] kwietnia 2016 roku W. S. złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że W. S. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną (emerytką) oraz córką (studentką). Wnioskodawca posiada rozdzielność majątkową z żoną. W. S. oświadczył, że jest właścicielem połowy domu posadowionego na działce o powierzchni 1169 m² (wartość szacowana [...] zł) oraz dwóch nieruchomości rolnych w L. i W. (dwóch działek siedliskowych o powierzchni 1925 m² oraz 7235 m²), a także jest użytkownikiem wieczystym gruntu w L. o powierzchni 742 m², na którym posadowiony jest budynek wymagający remontu o powierzchni 100 m². Ponadto wnioskodawca posiada samochód firmowy Nissan Navara o wartości [...] zł oraz urządzenia i narzędzia firmowe o wartości [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że uzyskuje obecnie dochody z tytułu dzierżawy służebności przesyłu w wysokości [...] zł. Natomiast miesięczne stałe zobowiązania oszacował w następujący sposób: opłaty za mieszkanie – [...] zł, zakup lekarstw – 120,00 zł, niezbędne wydatki na utrzymanie – [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi działalność gospodarczą, ale od 2012 roku pozostaje na zwolnieniu lekarskim i wymaga rehabilitacji, przez co dnia 20 lipca 2015 roku złożył wniosek o rentę. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, albowiem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 t.j. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W pkt 2 postanowienia referendarz odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Stanowisko swoje referendarz sądowy uzasadnił tym, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Referendarz w szczególności zwrócił uwagę, że zadeklarowane przychody wnioskodawcy nie korespondują z zadeklarowanymi wydatkami. Natomiast wnioskodawca nie wyjaśnił skąd czerpie środki na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Jednocześnie posiadany przez wnioskodawcę majątek o znacznej wartości (samochód, działki siedliskowe, działki budowlane oraz budynki) choćby w niewielkim zakresie może podlegać zbyciu, a uzyskane w ten sposób dodatkowe środki mogą zostać przekazane na pokrycie kosztów honorarium profesjonalnego pełnomocnika w toku prowadzonego postępowania sądowego. Takie okoliczności pozostają istotne w świetle rozpoznawanej sprawy. Pomoc państwa może być bowiem przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. Z taką sytuacją nie mamy natomiast do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 20 kwietnia 2016 r. W treści sprzeciwu skarżący wskazał, że jest przewlekle chory i nie może ponosić żadnych obciążeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." – rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W takim przypadku wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy wskazać, że referendarz sądowy zasadnie umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, albowiem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd uważa za zasadne stanowisko referendarza, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca w istocie nie wyjaśnił skąd czerpie środki na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Zadeklarował bowiem brak dochodów, a jednocześnie wskazał, że ponosi wydatki związane ze swoim utrzymaniem. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że skarżący dysponuje majątkiem, który nie pozwala uznać go za osobę, która nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Słusznie bowiem referendarz wskazał, że pomoc państwa może być bowiem przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. Odnosząc się do argumentów przytoczonych w sprzeciwie skarżącego należy wskazać, że referendarz sądowy wziął pod uwagę sytuację zdrowotną skarżącego. Z powołanych powyżej powodów okoliczność ta jednak nie mogła mieć wyłącznego i decydującego wpływu na rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.