III SA/Po 1211/12

WyrokWSA w Poznaniu2013-03-01

Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek, WSA Barbara Koś (spr.), WSA Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 była zasadna w sytuacji, gdy producent rolny nie przedstawił podczas kontroli planu działalności rolnośrodowiskowej i rejestru działalności rolnośrodowiskowej, a przedstawiony plan nie został opracowany przy udziale wymaganego doradcy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Kluczowe naruszenia obejmowały brak przedstawienia podczas kontroli planu działalności rolnośrodowiskowej i rejestru, a także fakt, że przedstawiony plan nie został opracowany przy udziale wymaganego doradcy rolnośrodowiskowego, co stanowiło naruszenie przepisów rozporządzenia.
Stan faktyczny
Skarżący J. H. ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, wskazując na brak przedstawienia podczas kontroli planu i rejestru działalności rolnośrodowiskowej oraz na nieprawidłowości związane z opracowaniem planu. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i opieszałość organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 27 września 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 oddala skargę Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją Nr [...] z dnia 5 kwietnia 2012 r. na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. z 2004 r. Nr 174 poz. 1809 z póżn. zm.) oraz na podstawie art. 104 kpa po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności z dnia 16.05.2011 r. z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, odmówił J. H. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Z uzasadnienia decyzji wynika, że na podstawie wniosku i jego korekty ustalono, iż J. H. ubiegał się o przyznanie płatności rolno środowiskowej za realizację pakietu S02 - rolnictwo ekologiczne w wariancie S02b02 - trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na powierzchni [...] ha. Wnioskodawca zaznaczył również w w sekcji III deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2004-2006, iż wnioskuje o podwyższoną płatność z tytułu realizacji pakietu rolnictwo ekologiczne ze zbilansowaną produkcją roślinną i zwierzęcą. Do płatności w ramach realizowanego wariantu producent zadeklarował działki ewidencyjne oznaczone numerami 103 (MA), 104 (MB), 108/1 (MC), 108/2 (MD), 121/3, (ME), 127/3 (MF), 132/1 (MG) położone w województwie wielkopolskim, powiecie [...], Gminie M., obrębie Z. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 11 sierpnia 2011 r. w gospodarstwie J. H., producent rolny nie przedstawił Planu działalności rolnośrodowiskowej oraz Rejestru działalności rolnośrodowiskowej, co spowodowało odnotowanie przez inspektorów w protokole kontroli nr [...] kodów niezgodności 01 i 03. Producent był powiadomiony o terminie kontroli i pouczony o konieczności posiadania/przedstawienia kontrolerom ww dokumentów. Kopię Rejestru działalności rolnośrodowiskowej na lata 2009 – 2011, producent dostarczył wraz z ewidencją zbiorów i sprzedaży za 2009 r. i planem produkcji roślinnej w dniu 19 sierpnia 2011 r. do Biura Powiatowego ARMiR. Organ stwierdził, że na kopii dostarczonego Rejestru brak jest nazwisk i imion inspektorów terenowych przeprowadzających kontrolę. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu w Poznaniu po weryfikacji dostarczonych dokumentów podtrzymał wyniki kontroli. Ponadto organ ustalił na podstawie informacji udzielonej przez Zespół Doradczy Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu (pismo z dnia 10.01.2012 r.), że wskazany w Planie działalności rolnośrodowiskowej doradca rolnośrodowiskowy, W. W. nie uczestniczył w opracowaniu tego planu. W dniu 23 lutego 2012 r. J. H. przedstawił w Biurze Powiatowym ARMiR w M. Plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2006-2011, który nie zawierał na żadnej ze stron podpisów uprawnionej do tego osoby. W konsekwencji takich ustaleń organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, wskazując na przepis § 2 pkt 2, § 4 pkt 1 i § 17 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.). W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca wyjaśnił m.in., że Plan działalności rolnośrodowiskowej opracował samodzielnie w lipcu 2006 r. a konsultacja p. W. miała charakter formalny, ponieważ problematyka hodowli i chowu bawołów wodnych, którą się zajmował, nie była w ODR znana. Plan ten był udostępniany kontrolerom Agencji i Polskiego Centrum Certyfikacji i nie był przez sześć lat kwestionowany. Decyzją Nr [...] z dnia 27 września 2012 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił podstawę prawną dotyczącą rozpoznawanej sprawy, wskazując na treść przepisów § 11 ust.2, § 2 ust. 1, § 4, § 16 ust. 3 i § 17 ust. 1 pkt 1 ppkt b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), art. 3 ust. 2 pkt 1 i art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz art. 6 kpa. Ponadto przywołano przepisy wspólnotowe dotyczące kontroli wniosków i działalności beneficjentów, wskazując na art. 67 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004; z późniejszymi zmianami) kontrole wniosków zapewniające rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy przeprowadzane są poprzez kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Wyniki wszystkich kontroli powinny być uwzględniane przy weryfikowaniu uprawnień wnioskodawcy do uzyskania płatności z tytułu realizacji działań rolnośrodowiskowych. Zgodnie z art. 69 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004 z późniejszymi zmianami), kontrole na miejscu dokonywane są zgodnie z tytułem III rozporządzenia (WE) nr 2419/2001. Obejmują one, co najmniej 5 % beneficjentów rocznie w odniesieniu do wszystkich typów środków rozwoju obszarów wiejskich określonych w dokumentach programowania. Wszystkie zobowiązania i obowiązki beneficjenta, które mogą być sprawdzone podczas wizytacji, są przedmiotem kontroli. W zakresie stanu faktycznego organ odwoławczy podał, że w trakcie kontroli na miejscu Odwołujący nie przedstawił inspektorom terenowym planu działalności rolnośrodowiskowej, w związku z czym zobowiązani byli do zastosowania kodu nieprawidłowości 01. Producent przedłożył inspektorom również oświadczenie, iż "na dzień kontroli plan rolnośrodowiskowy znajduje się u mojego doradcy rolnośrodowiskowego, T. K. " pomimo, iż na wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych wskazał, iż Plan działalności rolnośrodowiskowej w jego gospodarstwie rolnym został przygotowany przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego, W. W., nr uprawnienia [...] - pracownika Wielkopolskiego Oddziału Doradztwa Rolniczego w Poznaniu - Zespół Doradczy w powiecie [...]. Złożona w Biurze Powiatowym ARiMR kopia Planu działalności rolnośrodowiskowej nie spełnia wymagań przywołanego powyżej § 4 rozporządzenia a W. W. nie potwierdził aby uczestniczył przy sporządzaniu planu dla Odwołującego. Ponadto w dniu 11 stycznia 2012 r. do Biura Powiatowego wpłynęło pismo Kierownika Zespołu Doradczego w powiecie [...] Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu, w którym poinformowano, iż doradca rolnośrodowiskowy, W. W. nie uczestniczył w opracowaniu Planu Działalności Rolnośrodowiskowej dla wskazanego producenta rolnego. Powyższe potwierdza również brak podpisów tego doradcy rolnośrodowiskowego na przedstawionym w siedzibie biura powiatowego Planie działalności rolnośrodowiskowej. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego podkreślił również niespójność wyjaśnień J. H. - w oświadczeniu złożonym inspektorom Regionalnego Biura Kontroli w Poznaniu Odwołujący twierdził, iż przy tworzeniu planu uczestniczył T. K., co stoi w sprzeczności z późniejszymi wyjaśnieniami, jak i treścią pisma odwoławczego, a także przedstawionym planem, gdzie jako osobę konsultującą wnioskodawca wskazał W. W. W wyniku analizy zgromadzonej dokumentacji Kierownik Biura Powiatowego w opinii organu odwoławczego prawidłowo ustalił, iż przedstawiony przez beneficjenta Plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2006-2011 nie został opracowany przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolno środowiskowej, co stanowiło podstawę do odmowy płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2011 r., zgodnie z dyspozycją § 17 ust. 1 pkt. 1 ppkt b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. 2004 Nr 174 poz. 1809 z późn. zm.). Podstawę do odmowy płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2011 r. J. H. uzasadniał również § 16 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz.U. 2004 Nr 174 poz. 1809 z późn. zm.) zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa podlega zawieszeniu, jeżeli producent rolny nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Sytuacja objęta dyspozycją powołanego przepisu wystąpiła w przedmiotowej sprawie, ponieważ w trakcie kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili, że producent rolny nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej w związku, z czym zastosowali kod nieprawidłowości 03. Jako dowód potwierdzający fakt nie dokonywania wpisów sporządzono dokumentację fotograficzną poszczególnych stron okazanego w dniu 11 sierpnia 2011 r. rejestru. Wprawdzie J. H. przedstawił w dniu 19 sierpnia 2011 roku w Biurze Powiatowym ARiMR i przedłożył kopie Rejestru działalności rolnośrodowiskowej uzupełniony o lata 2009, 2010 i 2011 jednakże podkreślić należy, iż przedmiotowy dokument stoi w sprzeczności z ustaleniami kontroli przeprowadzonej w dniu 11 sierpnia 2011r., w związku z czym nie mógł stanowić materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Organ II instancji podczas rozpatrywania sprawy uwzględnił tylko rejestr działalności rolnośrodowiskowej udostępniony przez Odwołującego w dniu przeprowadzenia kontroli, z którego sporządzono dokumentację fotograficzną. Zgodnie z przekazaną wraz z protokołem z kontroli na miejscu notatką służbową sporządzoną przez inspektorów terenowych w dniu 10 sierpnia 2011 roku J. H. został telefonicznie poinformowany o planowanej na dzień 11 sierpnia 2011 roku kontroli na miejscu oraz o konieczności posiadania i przedstawienia kontrolerom Planu działalności rolnośrodowiskowej oraz Rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Podkreślono w decyzji, iż celem kontroli na miejscu jest zbadanie, czy wnioskodawca realizuje plan działalności rolnośrodowiskowej, a więc rejestr działalności rolnośrodowiskowej jest niezbędny do wykazania się przez rolnika, iż spełnia wszystkie zobowiązania wynikające z planu. W konsekwencji organ stwierdził, iż nieokazanie przez producenta rolnego w dniu kontroli w pełni prowadzonego rejestru działalności rolnośrodowiskowej na rok objęty wnioskiem udaremnia cel kontroli na miejscu, gdyż czyni niemożliwym pełną ocenę realizacji przez producenta programu. Do prowadzenia ww. rejestru Odwołujący został zobowiązany na mocy § 2 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. (Dz.U. 2004 Nr 174 poz. 1809 z późn. zm.). Producent rolny jest zobowiązany do wypełniania rejestru od dnia wykonania pierwszego zabiegu agrotechnicznego wynikającego z realizacji zadań określonych w zadeklarowanym pakiecie. Zgodnie z instrukcją wypełniania rejestru działalności rolnośrodowiskowej, wpisów należy dokonywać na bieżąco. Producent ma obowiązek prowadzenia rejestru przez cały okres uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym oraz przechowywania tego dokumentu przez okres 5 lat od dnia zakończenia programu rolnośrodowiskowego. Beneficjent otrzymujący pomoc powinien dołożyć należytej staranności, aby dotrzymać warunków na jakich przyznawana jest pomoc. Zgodnie z art. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 1258/99 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.U. L 160 z 26.6.1999 r., str. 103), Państwa Członkowskie są zobowiązane do podjęcia działań niezbędnych do zapewnienia finansowania przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnych (EFOGR) w sposób prawidłowy oraz do zapobiegania i przeciwdziałania nieprawidłowościom. Ponieważ płatności rolnośrodowiskowe stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w rozpatrywaniu wniosków o pomoc finansową na Działanie 4 "Wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt". W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona wniosła o przyznanie dopłat, zarzucając zaskarżonej decyzji, że w sposób niezgodny z duchem i literą prawa narusza jego interes. Skarżący wyjaśnił, że od roku 2006 prowadzi jedyną w Polsce hodowlę bawołów wodnych pożyteczną dla polskiego rolnictwa. W uzasadnieniu podał, że odmowa przyznania mu należnych dopłat opiera się na stwierdzeniu, że w dniu kontroli nie zostały przedstawione kontrolerom z Agencji plan działalności rolnośrodowiskowej i rejestr działalności rolnośrodowiskowej. Dokumenty te zostały, zgodnie z życzeniem kontrolerów, dostarczone do Biura Powiatowego Agencji w ciągu następnych dni. W roku 2006, kiedy skarżący opracował ten plan, żaden doradca z żadnego ODR w Polsce nie słyszał o hodowli bawołów wodnych, jak zatem miał sporządzać plan? Plan ten był przedstawiony do wglądu w latach 2006-2011 10 (dziesięciu!) kontrolerom Centrum Certyfikacji I ARiMR (p. zał. 1) i nie wnosili oni żadnych zastrzeżeń co do jego formy i treści. Agencja rozpatrzyła odwołanie po 5 miesiącach, co oznacza, że działa opieszale i marnuje pieniądze podatników przeznaczone na wspieranie rolnictwa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Skarżący dodatkowo w piśmie procesowym z dnia 19 grudnia 2012 r. podał m.in., że brakujące w dniu kontroli dokumenty zostały przedstawione Agencji w sposób uzgodniony z kontrolerami, a obowiązujące w dacie sporządzania planu przepisy nie zawierały wymogu aby każda strona planu była sygnowana przez podmiot prowadzący działalność w zakresie sporządzania dokumentacji rolno-środowiskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach określonych w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Poznaniu z dnia 27 września 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 5 kwietnia 2012 r. o odmowie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2011. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), zwanej dalej ustawą i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem oraz wymienione w decyzji przepisy wspólnotowe. Natomiast podstawę faktyczną stanowiły ustalenia oparte na zgromadzonym w sprawie i zawartym w aktach administracyjnych materiale dowodowym, których trafność nie budzi zastrzeżeń sądu. W szczególności poprawnie ustalono, że skarżący nie przedłożył podczas kontroli w dniu 11 sierpnia 2012 r. planu rolnośrodowiskowego, a przedstawiony rejestr działalności rolnośrodowiskowej nie posiadał wpisów za lata 2009, 2010 i 2011 i nie został podpisany przez inspektorów, kontrolujących gospodarstwo w dniu 11 sierpnia 2011 r. Powyższe fakty zostały odnotowane w sporządzonym zgodnie z art. 7 ustawy protokole z czynności kontrolnych Nr [...] podpisanym przez skarżącego a pusty rejestr został sfotografowany i utrwalony na płycie CD dołączonej do protokołu. Ponadto do protokołu dołączono pisemne oświadczenie J. H. z dnia 11 sierpnia 2011 r., w którym podał, że plan rolnośrodowiskowy znajduje się u jego doradcy, T. K. i zobowiązał się go dostarczyć wraz z uzupełnionym rejestrem do Biura Powiatowego. Uzupełniony przez siebie rejestr działalności producent dostarczył do biura agencji w dniu 19 sierpnia 2011 r. a plan działalności rolnośrodowiskowej w dniu 23 lutego 2012 r. Złożony plan rolnośrodowiskowy producent opracował samodzielnie, bez udziału doradcy, pomimo, że na stronie pierwszej planu oraz we wniosku – w rubryce IX.20 wskazano na udział doradcy, W. W. Braku udziału doradcy przy sporządzeniu planu dotyczy pismo z pismo z dnia 10.01.2012 r . Z wyjaśnień skarżącego zawartych w odwołaniu i w piśmie procesowym z dnia 19.12.2012 r. wynika, że udział W. W. w opracowaniu planu był tylko formalny a skarżący konsultował się z nim w sprawie przepisów prawnych regulujących treść planu. W takich okolicznościach faktycznych prawidłowo wskazały organy Agencji, że brak udziału doradcy w sporządzeniu planu świadczy o tym, że naruszony został przepis § 4 rozporządzenia, zgodnie z którym plan działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, powinien być opracowany przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, co potwierdza podpis złożony przez ten podmiot na każdej stronie opracowanego planu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2011 r., II GSK 185/10 (internetowa baza orzeczeń: LEX Nr 1071077) "Opracowanie planu "przy udziale" doradcy rolnośrodowiskowego, legitymującego się określonymi, wysokimi kwalifikacjami i zobowiązanego do stałego ich podnoszenia, nie jest tożsame z "opiniowaniem" projektu sporządzonego przez sam zainteresowany przyznaniem płatności podmiot. Branie udziału w przedsięwzięciu, to czynne współuczestnictwo uprawnionego, wpisanego na listę właściwego organu doradcy rolnośrodowiskowego, partycypacja w tworzeniu planu działalności rolnośrodowiskowej, natomiast opiniowanie jest jedynie recenzją, zdaniem, poglądem, które w sposób oczywisty nie spełnia wymogu powołanego wyżej § 4 rozporządzenia i nie pociąga za sobą współodpowiedzialności za efekt końcowy". Pogląd ten jest aktualny również w rozpoznawanej sprawie bowiem jak wyjaśniał sam skarżący udział fachowego doradcy ograniczył się do konsultacji w sprawie przepisów regulujących treść planu co nie jest równorzędne z udziałem doradcy rolnośrodowiskowego w opracowaniu planu. Skarżący tłumaczy dziś, że żaden z ośrodków doradztwa rolniczego w Polsce nie dysponował fachowcami o odpowiednich kwalifikacjach w zakresie hodowli bawołów wodnych, pomimo tego we wniosku podał, że plan został przygotowany przy udziale doradcy ODR, W. W. i nie wykazał aby zwracał się do Agencji o wskazanie innej, kompetentnej osoby. Nie ma ponadto racji skarżący gdy zarzuca, że w roku 2006 nie było wymogu podpisania każdej strony planu przez doradcę. Przepis § 4 rozporządzenia przewidujący taki obowiązek otrzymał aktualnie obowiązujące brzmienie od dnia 16 czerwca 2005 r. na podstawie § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 22, poz. 179). Istotne przy tym jest, że jak przyznaje sam skarżący brak podpisu jest wynikiem braku faktycznego udziału doradcy w sporządzeniu planu. Konsekwencją wskazanego naruszenia przepisu jest wstrzymanie płatności rolnośrodowiskowej na podstawie § 17 ust. 1 pkt b/ rozporządzenia, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu (i zwrotowi), jeżeli producent rolny nie opracował planu działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, albo opracował go niezgodnie z warunkami określonymi w § 4, z zastrzeżeniem § 19 ust. 2. Bez znaczenia dla zastosowania sankcji wynikającej z tego przepisu (to jest wstrzymania płatności bieżącej lub zwrotu przyznanej wcześniej) jest wskazywana przez skarżącego okoliczność braku zastrzeżeń do tego planu ze strony przedstawicieli Agencji czy też jednostki certyfikującej, którzy kontrolowali gospodarstwo wcześniej. Wyjaśnić należy, że nawet jeśli takie zdarzenia miały miejsce to nie niwelują one poprawności ustaleń dokonanych przez organy Agencji w tej sprawie w odniesieniu do roku 2011, zwłaszcza że w aktach nie ma informacji i skarżący też jej nie podaje czego szczegółowo dotyczyły te kontrole. Zauważyć też należy, że jakkolwiek płatność, o której przyznanie wystąpił wnioskodawca jest zobowiązaniem wieloletnim, to przyznawana jest rokrocznie na podstawie odrębnych wniosków. Każda decyzja jest zatem odrębnym rozstrzygnięciem w sprawie. Organ za każdym razem porównuje dane zawarte w deklaracji z danymi ustalonymi w toku kontroli przeprowadzonej na dany rok wnioskowania o przyznanie płatności, w tym wypadku za rok 2011. Jeśli natomiast chodzi o jednostki certyfikujące to certyfikują one jedynie produkty rolne z produkcji ekologicznej i ich ustalenia nie stanowią przeciwdowodu dla ustaleń inspektorów kontroli na miejscu wykonanej w ramach wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Drugim z przepisów wskazanych w zaskarżonej decyzji był § 16 ust. 3 rozporządzenia, stanowiący, że płatność rolnośrodowiskowa podlega w danym roku zawieszeniu również wówczas, gdy producent rolny nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Zawartość takiego rejestru określa przepis § 2 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego, zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, który prowadzi się na formularzu udostępnionym przez Agencję. Jak wynika z przytoczonego przepisu jednym z prawnych wymogów otrzymania płatności jest obowiązek prowadzenia przez beneficjenta rejestru działalności rolnośrodowiskowej, który ma wskazywać w jakim stopniu producent rolny realizuje założenia planu działalności rolnośrodowiskowej. Chcąc zatem skorzystać z przywileju otrzymania płatności rolnośrodowiskowej beneficjent powinien dołożyć należytej staranności, aby dotrzymać warunków na jakich przyznano mu pomoc. Jednym z tych warunków jest prowadzenie rejestru działalności rolnośrodowiskowej. W sprawie było bezsporne, że rejestr okazany inspektorom w dniu kontroli nie zawierał żadnych wpisów za lata 2009, 2010 i 2011 co oznacza, że rejestr nie był w tych latach, aż do dnia kontroli prowadzony. Zasadnie zatem wskazano w zaskarżonej decyzji, że płatność rolnośrodowiskowa za 20011 r. podlegała zawieszeniu. Wskazać również należy, że ani organy Agencji ani Sąd orzekający w tej sprawie nie negują znaczenia prowadzonej przez skarżącego hodowli, jednakże każdy producent rolny ubiegający się o przyznanie płatności zobowiązany jest do przestrzegania zasad ich przyznawania a sam skarżący w rubryce IX wniosku z dnia 13 maja 2011 r. oświadczył m.in., że te zasady są mu znane, posiada plan działalności rolnośrodowiskowej oraz zobowiązał się do prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej w gospodarstwie. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło