III SA/Po 1217/13

Dnia 4 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi UL na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2012 I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi AZ od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 295,20,- (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie 55,20,- (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. U. L. w dniu 7 maja 2012 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 za realizację pakietu: 8 - ochrona gleb i wód w wariancie: 8.3.1 - międzyplon ścierniskowy na powierzchni [...] ha. Do płatności w ramach realizowanego wariantu zadeklarowała działki rolne: * "A" o powierzchni [...] ha leżącą na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w województwie w., powiat [...], gmina [...], obręb [...]. * "B" o powierzchni [...] ha leżącą na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w województwie w., powiat [...], gmina [...], obręb [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. decyzja z dnia [...] kwietnia 2013 r Nr [...] , wydaną na podstawie art. 20 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 roku, Nr 64, poz. 427 ze zm.) art. 16 ust. 3 i ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8), §2, §3 ,§8 ,§9 ,§14 , §21, ,§27 ust. 1 , ust 2 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.)oraz na podstawie art. 104 kpa przyznał U. L. płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości [...]zł zł z tytułu ochrony gleb i wód oraz za realizację wariantu 8.3.1 – Międzyplon ścierniskowy Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji kwota płatności w ramach pakietu 8.3.1 została zmniejszona ze względu na stwierdzoną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli. U. L. wniosła odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, kwestionując zasadność zmniejszenie powierzchni działki rolnej "A" i przyznanych płatności. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 ze zm.) oraz na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym odwołującej kontroli na miejscu, stwierdzono, że wielkość działki rolnej oznaczonej literą A , gdzie wnioskodawczyni zadeklarowała uprawę pszenżyta jarego ( w poplonie – gorczycę – wariant 8.3.1 ) jest mniejsza od zadeklarowanej we wniosku i wynosi [...] ha. Powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła [...] ha. Jak wskazano, różnica między powierzchnia zadeklarowana we wniosku a powierzchnia stwierdzoną wynika z faktu, że we wschodniej części działki ewidencyjnej nr [...] , na której zadeklarowano działkę rolną oznaczoną literą A, znajduje się pas rowu porośnięty drzewami owocowymi, którego nie wliczono do powierzchni zmierzonej ani stwierdzonej, gdyż nie kwalifikuje się do płatności. Niezakwalifikowany obszar, który nie został wliczony do powierzchni działki rolnej przedstawiono na fotografii nr 7 wykonanej podczas kontroli i zamieszczonej w aktach sprawy. Organ uznał zatem, że wnioskodawczyni zadeklarowała we wniosku działkę rolną niezgodnie ze stanem faktycznym, co uzasadniało zmniejszenie przyznanej płatności na podstawie wskazanych w decyzji przepisów. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu uzupełnionej pismem procesowym z dnia 22 listopada 2013 r. U. L., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niewyjaśnianie wielkości powierzchni działki, która stanowi przedmiot dofinansowania; naruszenie art. 9 i art. 10 § 1 kpa poprzez odmówienie pełnomocnikowi skarżącej udostępnienia załączników d raportów pokontrolnych w postaci szkiców, co uniemożliwiło skarżącej ustosunkowanie się do ustaleń faktycznych; naruszenie art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji,; naruszenie art. 8 kpa poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie w różnych latach odmiennych decyzji, przyznających dofinansowania w zakresie wskazania różnych powierzchni tej samej działki, mimo braku jakichkolwiek zmian w ewidencji gruntów; naruszenie art. 79 § 2 kpa polegające na braku zawiadomienia pełnomocnika skarżącej o terminie kontroli na miejscu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] kwietnia 2013 r w części, w jakiej płatność rolnośrodowiskowa przyznana U. L. została pomniejszona. Jak wynika z ustaleń dokonanych w sprawie, w wyniku przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym U. L. kontroli, stwierdzono, że wielkość działki rolnej oznaczonej literą "A", odnośnie, której wnioskodawczyni zadeklarowała uprawę pszenżyta jarego ( w poplonie – gorczycę – wariant 8.3.1) jest mniejsza od zadeklarowanej we wniosku i wynosi [...] ha. Powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła [...] ha. Z wykonanej przez inspektorów terenowych dokumentacji graficznej i fotograficznej, wynika, że kontrola działki rolnej "A" została przeprowadzona wg faktycznego sposobu użytkowania w terenie, a różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynika z faktu, że we wschodniej części działki ewidencyjnej nr [...], na której zadeklarowano działkę rolną "A" , znajduje się pas porośnięty drzewami owocowymi, którego nie wliczono do powierzchni zmierzonej ani stwierdzonej, gdyż nie kwalifikuje się do płatności. Niezakwalifikowany obszar, który nie został wliczony do powierzchni działki rolnej przedstawia fotografia nr 7 wykonana podczas czynności kontrolnych (płyta CD – akta administracyjne sprawy). Konsekwencją stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli, było zmniejszenie kwoty płatności przyznanej skarżącej w ramach pakietu 8.3.1 Z pisma procesowego z dnia 22 listopada 2013 r. wynika, że skarżąca nie kwestionuje faktu, że pas przydrożny nie jest użytkowany rolniczo i z tego powodu nie jest przedmiotem wniosku o dofinansowanie Zarzuca jednakże, że brak wyjaśnienia organów, co do powierzchni pasa przydrożnego będzie za każdym razem powodował rozbieżności w ustalaniu powierzchni działki rolnej stanowiącej podstawę do ustalenia dopłat dla skarżącej. Zarzuty skarżącej odnośnie stwierdzonej w trakcie kontroli powierzchni działki rolnej oznaczonej literą A sprowadzają się wyłącznie do stwierdzenia, że organy są niekonsekwentne w zakresie obliczania powierzchni podmiotowej działki, na co wskazują , zdaniem skarżącej, postępowania prowadzone w poprzednich latach. Z mocy art. 10 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8) państwa członkowskie korzystają ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianego w tytule II rozdział 4 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 (zwanego dalej "ZSZiK"). Stosownie do art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE L 2009.30.16 ze zm.) system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Według art. 20 ust. 1 ww. rozporządzenia państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. Z kolei w myśl art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65) kontrole administracyjne, o których mowa w art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, które dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. Wyjaśnić należy również, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest ustalana corocznie na podstawie dostępnego materiału sprawy, a pojęcie działki rolnej nie musi być tożsame z pojęciem działki ewidencyjnej. Ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych, a więc działek faktycznie użytkowanych rolniczo, może się zmieniać w czasie niezależnie od danych ewidencyjnych zawartych w rejestrze gruntów. Powierzchnia ewidencyjna działki to jej powierzchnia całkowita, natomiast powierzchnia działki rolnej obejmuje tylko obszar faktycznie użytkowany rolniczo (utrzymany w dobrej kulturze rolnej). Dla potrzeb pomocy obszarowej decydujące znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu wykorzystywany rolniczo. Stąd w niniejszej sprawie niewątpliwie miarodajne są wyniki pomiarów dokonane w trakcie kontroli, którymi objęto wyłącznie obszar działki rolnej, faktycznie użytkowanej rolniczo Organ, co nie może budzić wątpliwości, wbrew zarzutom podniesionym w piśmie procesowym skarżącej, nie miał obowiązku objęcia pomiarem obszaru, który nie jest użytkowany rolniczo ( pas przydrożny porośnięty drzewami owocowymi) do którego nie przysługuje płatność. W tym zakresie nie mogły być również brane pod uwagę wyniki kontroli z poprzednich lat, skoro nie dotyczyły one istotnego w sprawie roku 2012. W świetle powyższego, Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa krajowego i wspólnotowego. Z ustaleń organów (w oparciu o wiarygodne raporty czynności kontrolnych) wynika, że zadeklarowano we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich działkę rolną "A" niezgodnie ze stanem faktycznym, co słusznie uznane zostało za nieprawidłowość zgodnie z art. 2 pkt 10 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który stanowi, że nieprawidłowości oznaczają każdy przypadek nieprzestrzegania stosownych zasad przydzielania rozpatrywanej pomocy. Decyzje organów właściwie odzwierciedlają tzw. obszar zatwierdzony będącym podstawą do redukcji płatności w ramach wariantu 8.3.1 - międzyplon ścierniskowy, wynikający z wykonanej kontroli na miejscu. Potwierdzeniem wykonania przedmiotowego pomiaru działek są tzw. granice pomiaru naniesione na ortofotomapie znajdującej się w systemie komputerowym ZSZIK. W trakcie kontroli na miejscu inspektorzy terenowi korzystali z technik globalnego systemu nawigacji satelitarnej – GPS. Sumaryczna powierzchnia wykluczenia z wnioskowanych płatności wynosiła w obu przypadkach [...] ha i spowodowała zmniejszenie płatności w sposób i w kwocie wskazanych szczegółowo w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Organ wyjaśnił też, ile wynosiła procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną w czasie kontroli. Nie budzi wątpliwości Sądu przyjęty przez organy tzw. obszar zatwierdzony. Złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie płatności okazał się zatem nieprawidłowy pod względem faktycznym, albowiem zadeklarowana powierzchnia nie była zgodna z powierzchnią faktycznie użytkowaną rolniczo. Ponadto skarżąca nie wykazała, że nie jest winna nieprawidłowości związanych ze zgłoszonym wnioskiem o płatności. W opinii Sądu prawidłowo organ II instancji uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 73 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 – strona przedstawiła we wniosku błędne dane dotyczące powierzchni działki rolnej "A" i nie poinformowała organu o istniejących nieprawidłowościach przed dokonaniem kontroli. Należy również wskazać, że kontrole na miejscu mogą odbywać się pod nieobecność beneficjenta, który nawet nie musi być o ich terminie zawiadomiony. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy (protokoły z czynności kontrolnych) wynika natomiast, że U. L. była o terminie kontroli na miejscu powiadomiona, a jej pełnomocnik był obecny podczas kontroli Sam zaś F. K. w toku postępowania administracyjnego – ani w oświadczeniu z dnia 26 lutego 2013 r., ani też w piśmie z dnia 5 marca 2013 r., ani w odwołaniu nie podnosił, że nie uczestniczył w kontroli na miejscu. W świetle powyższego, za nieuzasadnione Sąd uznał podniesione w piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2013 r. zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, polegające, zdaniem skarżącej, na nie wyjaśnieniu powierzchni działki stanowiącej przedmiot dofinansowania. Za niezasadne Sąd uznał również zarzuty dotyczące niezapewnienia stronie czynnego udziału w każdym etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, albowiem przy kontroli działek był obecny pełnomocnik skarżącej F. K., zapoznał się on ze wszystkimi dowodami zgromadzonymi w sprawie, a ponadto przed wydaniem decyzji I instancji stronie przekazano wydruki załączników do raportów z czynności kontrolnych. F. K. obecny przy dokonywaniu kontroli działek w dniu [...] października 2012 r. nie wniósł bezpośrednio uwag, co do sposobu wykonywania pomiarów działek. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ) oddalił skargę. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu Sąd Sąd orzekł art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348).