III SA/Po 1222/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-10-05

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest właściwy do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Wysokość wynagrodzenia adwokata z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA powinna być ustalona w oparciu o § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., z uwzględnieniem stawki podatku od towarów i usług, jeśli pomoc prawna świadczona jest w ramach działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz reprezentację przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wcześniej WSA w Poznaniu oddalił skargę B. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Adwokat ustanowiony z urzędu wniósł skargę kasacyjną, a następnie pełnomocnik substytucyjny reprezentował stronę przed NSA. Adwokat domagał się zasądzenia kosztów pomocy prawnej, które nie zostały opłacone.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi A. S.-S. od Skarbu Państwa (WSA w Poznaniu) kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym podatek od towarów i usług, oraz kwotę [...] zł tytułem zwrotu wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 października 2017 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia 1. przyznać adwokatowi A. S.-S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...] zł ([...] złotych [...]), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł ([...] złotych [...]), 2. przyznać adwokatowi A. S.-S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu wydatków kwotę [...] zł ([...] złotych). Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata, którego wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w P. Wyrokiem z dnia 19 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił przedmiotową skargę i przyznał adwokatowi A. S. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Pismem z dnia 22 lipca 2015 roku pełnomocnik skarżącej ustanowiona z urzędu sporządziła i wniosła w jej imieniu skargę kasacyjną. W dniu 11 lipca 2017 roku na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stawił się jako pełnomocnik substytucyjny adwokat A. T., który podtrzymał zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu oświadczając, że nie zostały one poniesione w całości ani w części. Pismem z dnia 28 sierpnia 2017 roku adwokat A. S.-S. wniosła o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego za sporządzenie skargi kasacyjnej oraz reprezentację przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które nie zostały opłacone nawet w części, powiększonych o koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego oraz złożyła dowód uiszczenia opłaty i oświadczenie, że wykonane usługi wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W sprawie kosztów pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu kasacyjnym przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla B. J. zastosowanie znajduje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 oraz z 2015 r. poz. 616 i 1079). Zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 2 lit a rozporządzenia z 2002 roku stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2002 roku stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 6, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 600 zł c) w innej sprawie – 240 zł. Mając na uwadze powyższe regulacje oraz podjęte przez pełnomocnika czynności procesowe, rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu (§ 2 ust. 2 rozporządzenia z 2002 roku), należało przyznać z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu opłatę w wysokości [...] zł (75% z [...] zł). Pełnomocnik ustanowiona z urzędu oświadczyła, że pomoc prawną świadczyła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Opłata za udzielenie pomocy prawnej z urzędu ulega więc podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o kwotę [...] zł. Uwzględniając, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150 % stawki minimalnej, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c, pkt 2 lit a oraz § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia z 2002 roku, pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu należało przyznać opłatę w łącznej wysokości [...] zł, o czym postanowiono w pkt 1 sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku o przyznanie zwrotu kosztów poniesionych w związku z uiszczoną opłatą skarbową od pełnomocnictwa substytucyjnego, należało przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie były one "niezbędne" oraz zostały należycie "udokumentowane" poprzez przesłane potwierdzenie wykonania przelewu z tytułu uiszczenia opłaty skarbowej. W rezultacie zgodnie z treścią § 19 pkt 2 rozporządzenia z 2002 roku należało przyznać pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu kwotę [...] zł tytułem zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem zastępstwa prawnego na zasadzie prawa pomocy, o czym postanowiono w pkt 2 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło