III SA/Po 1225/13

Dnia 25 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi M Z na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P z dnia ... roku nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2012 rok oddala skargę W dniu 16 maja 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P wpłynął wniosek M Z o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2012. W dniu 28 września 2012 r. Kierownik BP ARiMR w P wystosował do wnioskodawcy na podstawie art. 64 § 2 kpa wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku z pouczeniem o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w przypadku nieusunięcia wskazanych braków w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Wezwanie to nie zostało doręczone fizycznie wnioskodawcy, a w dniu 18 października 2012 r. do BP w P wpłynął zwrot nadanego pisma z adnotacjami o kolejnych próbach jego doręczenia. W dniu 6 marca 2013 r. M Z złożył do Kierownika BP ARiMR w P wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków wniosku. Prośbę swą motywował tym, że w zeszłym roku skrzynka pocztowa znajdowała się w takim miejscu, gdzie ulegała częstym zniszczeniom, nie miał dostępu do całej korespondencji i dlatego założył skrytkę pocztową, gdzie na dzień dzisiejszy cała korespondencja jest tam przekierowywana. Postanowieniem z dnia ... 2013 r. Kierownik BP ARiMR w P odmówił M Z, na podstawie art. 59 § 1 i art. 58 § 2 kpa, przywrócenia terminu na usunięcie braków formalnych we wniosku z dnia 16 maja 2012 r. o przyznanie płatności na rok 2012 w ramach postępowania dotyczącego przyznania płatności rolnośrodowiskowej. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że doręczenie wezwania z dnia 28 września 2012 r. zostało dokonane zgodnie z trybem przewidzianym w art. 44 kpa, a strona nie wykazała istnienia przesłanek z art. 58 § 1 i § 2 kpa. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wskazała, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. M Z podniósł, że zawarł w dniu 3 grudnia 2009 r. z Pocztą na czas nieokreślony umowę nr ... na udostępnienie skrytki pocztowej do odbioru wszystkich przesyłek w Urzędzie Pocztowym P 1 w P przy ul. W. Przedmiotowe wezwanie za pośrednictwem Urzędu Pocztowego P 1 zostało, zdaniem wnioskodawcy błędnie, przekazane do Urzędu Pocztowego P 3 przy ul. Ś. Z tego względu nie miał możliwości odebrania korespondencji za pośrednictwem skrytki pocztowej i dlatego prosi o przywrócenie terminu i przyjęcie złożonych wyjaśnień. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w P postanowieniem z dnia ... 2013 r. nr ..., po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu, a samo doręczenie wezwania zostało dokonane prawidłowo w trybie wskazanym w art. 42-44 kpa. Z pism uzyskanych od Poczty wynika, że posiadanie skrytki pocztowej nie zwalnia operatora z obowiązku dostarczania przesyłek poleconych wydanych w ramach postępowania administracyjnego bezpośrednio na adres zamieszkania danej osoby fizycznej. Przedmiotową przesyłkę próbowano doręczyć na adres strony ( wskazany na kopercie z wnioskiem o przyznanie płatności ) w dniu 2 października 2012 r. i została ona wówczas awizowana po raz pierwszy. Drugie awizo zostało dokonane w dniu 10 października 2012 r. Przesyłka była do odbioru według właściwości miejscowej w Urzędzie Pocztowym P nr 3 przy ul. Ś. Organ II instancji zauważył też, że Urząd Pocztowy P 3, do którego przekazano przesyłkę znajduje się na tej samej ulicy, na której mieszka strona i jest czynny w godzinach od 700 do 2000. Zdaniem organu strona nie wskazała jakichkolwiek przyczyn uzasadniających tezę o konieczności przywrócenia jej terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 16 maja 2012. W skardze do WSA w Poznaniu M Z wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora OR ARiMR w P z dnia ... 2013 r. W uzasadnieniu skargi wskazano, że również postanowienie organu I instancji winno być uchylone z uwagi na naruszenie przepisu art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do okoliczności faktycznych sprawy. Skarżący w ogóle nie wiedział o awizowaniu przedmiotowej przesyłki, albowiem przebywa on często, długi okres poza adresem zamieszkania, dlatego też korzysta przy odbiorze korespondencji ze skrytki pocztowej istniejącej w Urzędzie Pocztowym P 1. Na mocy umowy z operatorem z 3 grudnia 2009 r. wszelkie przesyłki kierowane do skarżącego miały być mu doręczane wyłącznie za pośrednictwem skrytki pocztowej oznaczonej nr .... W tym trybie były mu doręczane również przesyłki polecone, na dowód czego skarżący załączył do skargi kserokopie kopert dotyczące przesyłek poleconych nadanych w czerwcu 2013 r. przez Urząd Miejski T, w maju 2013 r. przez Sąd Rejonowy w P, w maju 2013 r. przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa WOR w P, w czerwcu 2013 r. przez ARiMR BP w P, w maju 2013 r. przez Urząd Miasta i Gminy w C, w czerwcu 2013 r. przez KRUS Placówkę Terenową w P i w maju 2013 r. przez Agencję Nieruchomości Rolnych Filia w P. M Z podkreślił, że nie mógł przewidzieć, że sporne wezwanie zostanie mu doręczone na adres zamieszkania. Pozostawał w zaufaniu do profesjonalnego publicznego operatora pocztowego. Ponadto umowa z Pocztą nie zawierała wyjątków wynikających z przepisów prawa. Dyrektor OR ARiMR w P w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Organ II instancji powołał się też na korespondencję z Pocztą wskazując, że przesyłki nadane w trybie postępowania administracyjnego (tzw. przesyłki specjalne, opatrzone białym zwrotnym potwierdzeniem odbioru) nie mogą być adresowane przez nadawców ani przekierowywane przez Pocztę na adres skrytki, którą posiada adresat. Odnośnie zaś przesyłki nr ... (nadanej w maju 2013 r. przez ARiMR WOR w P – k. 4-5 akt sądowych), organ wyjaśnił, że z informacji Poczty wynika, że operator pocztowy wydał ją skarżącemu w sposób nieprawidłowy (za pośrednictwem skrytki pocztowej). Na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. skarżący podkreślił, że miał przekonanie, iż wszystkie przesyłki będą przekierowywane na skrytkę pocztową zgodnie z umową zawartą 3 grudnia 2009 r. W przeszłości miał różne miejsca zameldowania pod adresem stałym, a w czasie składania przedmiotowego wniosku o płatności przebywał w P przy Al. P. Nie wskazał jednak tego adresu organowi. Pełnomocnik Dyrektora OR ARiMR w P wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że jeżeli organowi byłby znany nowy adres skarżącego, to cała korespondencja byłaby kierowana na ten nowy adres. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminowi należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, wraz z dopełnieniem czynności, dla której określony był termin. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, z wyłączeniem chociażby lekkiego niedbalstwa. Brak winy ma oznaczać sytuację, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. m. in. B .Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 334-335). Analizując akta administracyjne sprawy Sąd stwierdził, że skarżący w toku postępowania administracyjnego praktycznie w ogóle nie wskazał okoliczności w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi (art. 58 § 1 kpa). Skupiał się na wykazaniu, dlaczego nie mógł odebrać przedmiotowego wezwania o uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2012 rok. W skardze skarżący podniósł, że przebywa często i długi okres poza miejscem zamieszkania i dlatego przy odbiorze korespondencji korzysta ze skrytki pocztowej istniejącej w Urzędzie Pocztowym P. Z umowy nr ... zawartej pomiędzy M Z a Pocztą reprezentowaną przez Naczelnika Urzędu Pocztowego w P wynika, że wszelkie przesyłki kierowane do skarżącego miały być mu doręczane za pośrednictwem skrytki pocztowej nr ... . W tym trybie były mu doręczane również przesyłki polecone, na dowód czego skarżący załączył do zażalenia i skargi kserokopie kopert dotyczące przesyłek poleconych nadanych do strony w maju i czerwcu 2013 r. Wskazać należy w tym miejscu, że wbrew zarzutom skargi tryb doręczania pism w postępowania administracyjnym jest regulowany w drodze przepisów o randze ustawowej – art. 39-49 kpa. Te podstawowe zasady nie mogą być w jakikolwiek sposób modyfikowane za pomocą m. in. regulacji istniejących w umowach o charakterze prywatnoprawnym zawartych pomiędzy osobą fizyczną a danym operatorem pocztowym (dotyczących prowadzenia skrytki pocztowej). Zgodnie z art. 42 § 1 kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Winny one potwierdzić doręczenie pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia (art. 46 § 1 kpa). W niniejszej sprawie poczta próbowała doręczyć w dniu 2 października 2012 r. wezwanie z dnia 28 września 2012 r. na adres miejsca zamieszkania skarżącego (podany na kopercie z wnioskiem o przyznanie płatności) – P ul. Ś. Ponieważ nie zastano nikogo w miejscu zamieszkania pracownik poczty – stosownie do art. 44 § 1 - § 3 kpa – w dniu 2 października i 10 października 2012 r. zostawił w miejscu zamieszkania skarżącego zawiadomienie o możliwości odbioru wezwania w Urzędzie Pocztowym P 3 przy ul. Ś. Zdaniem Sądu czynności pracowników operatora pocztowego były prawidłowe i doprowadziły do konieczności przyjęcia tezy o skutecznym doręczeniu pisma procesowego (wezwania z dnia 28 września 2012 r.) skarżącemu w trybie przepisów art. 42 § 1 i 44 kpa. Ponadto na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. skarżący podał, że w przeszłości miał różne miejsca zameldowania pod adresem stałym, a w czasie składania wniosku o płatności przebywał w P przy Al. P , nie wskazał jednak tej okoliczności organowi. Organ I instancji prawidłowo zaadresował wobec tego wezwanie do strony na adres podany wraz z wnioskiem o przyznanie płatności. Poczta zasadnie uznała zaś, że powyższe przepisy ustawowe wyłączały możliwość skierowania powyższej korespondencji na skrytkę pocztową należącą do skarżącego (była to przesyłka polecona na zasadach specjalnych , pismo w toku postępowania administracyjnego). Bez znaczenia są przy tym okoliczności dotyczące doręczania skarżącemu na jego skrytkę pocztową pism poleconych wysyłanych w innych prowadzonych postępowaniach administracyjnych czy sądowych w 2013 r., gdyż Sąd oceniał skuteczność i prawidłowość doręczenia wyłącznie przedmiotowego wezwania do uzupełnienia wniosku o płatności. Poza tym Poczta , w odpowiedzi na pismo organu z dnia 27 maja 2013 r., w piśmie z dnia 17 czerwca 2013 r. wyjaśniła, że przesyłki, których kserokopie dołączono do pisma z dnia 27 maja 2013 r. nie były nadawanymi na zasadach specjalnych w trybie kpa i mogły być kierowane do odbioru za pośrednictwem skrytki pocztowej adresata. Z kolei w piśmie z dnia 27 sierpnia 2013 r. S.A. przyznała, że dołączona do skargi przesyłka polecona nr ... (nadana przez ARiMR OR w P w maju 2013 r.) została przekazana skarżącemu w sposób nieprawidłowy (za pośrednictwem skrytki pocztowej). W opinii Sądu skarżący ostatecznie nie wykazał istnienia przesłanki z art. 58 § 1 kpa, albowiem nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podawane przez niego okoliczności nie uzasadniają twierdzenia o istnieniu podstaw do przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku. Strona podała składając wniosek o płatności określony adres miejsca zamieszkania i winna brać pod uwagę, że w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego organ będzie doręczać jej pisma właśnie na ten wskazany adres w trybie przewidzianym ustawą, od którego nie może on odstąpić ze względu na umowę wnioskodawcy z operatorem pocztowym dotyczącą prowadzenia skrytki pocztowej. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.