III SA/Po 1227/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi R M na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakładającej karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia [...]r. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił R przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] W uzasadnieniu decyzji wskazano, że powyższa decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 24.02.2015 r. z prawidłowym pouczeniem o trybie i terminie wniesienia odwołania. Strona nadała odwołanie na poczcie w dniu 23.03.2015 r. a termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 10.03.2015 r. W dniu 24.04.2015 r. strona wysłała wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który został przekazany przez organ I instancji organowi odwoławczemu w dniu 11.05.2015 r. W tym dniu organ II instancji wydał postanowienie stwierdzające uchybienie do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że decyzja organu I instancji została odebrana w firmie skarżącego przez upoważnionego pracownika a sam skarżący zapoznał się z nią po powrocie z urlopu ( w okresie 26.02.2015 – 9.03.2015 ) – w dniu 9.03.2015 r. Od tego momentu w ciągu przepisanych 14 dni strona wniosła odwołanie do organu. W ocenie organu wniosek ten był niezasadny. Nie spełniono bowiem przesłanki z art. 58 kpa, gdyż strona nie wykazała braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia odwołania. Termin 14 dnia na wniesienie odwołania biegł od dnia doręczenia decyzji, czyli od dnia 24.02.2015 r. W skardze do Sądu strona skarżąca podniosła, że organ naruszył art. 59,58 i 134 kpa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skarżący wyjeżdżając poza siedzibę firmy nie mógł przewidzieć, że przyjdzie do niej przedmiotowa decyzja organu I instancji. Osoba upoważniona do odbioru korespondencji to domownik, który nie zna się na obowiązujących terminach sądowych. Osoba odbierająca przesyłkę błędnie wpisała jako datę odbioru dzień 10.03.2015 r. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania oraz procedowania organu przed wydaniem decyzji. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), dalej p. p. s. a., w postępowaniu przed sądem obowiązuje zasada oficjalności, w myśl Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej poprzez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego – zakaz reformationis in peius. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia według powyższych przepisów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie z powodu argumentów w niej podniesionych. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 58 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2), przy czym przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Z powołanej regulacji wyraźnie wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony; zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jest uprzednie jednoznaczne stwierdzenie, że termin do dokonanie danej czynności procesowej rozpoczął swój bieg, a dana czynność nie została dokonana w tym terminie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ nie ustalił, czy doszło do skutecznego doręczenia decyzji I instancji i czy wobec tego zaczął w ogóle biec stronie skarżącej termin do wniesienia odwołania, oraz od kiedy zaczął biec. Wskazać należy bowiem, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 24.02.2015 r. z prawidłowym pouczeniem o trybie i terminie wniesienia odwołania ( k. 108 akt adm. ). Strona nadała odwołanie na poczcie w dniu 23.03.2015 r. W dniu 24.04.2015 r. strona wysłała wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który został przekazany przez organ I instancji organowi odwoławczemu w dniu [...] r. W tym dniu organ II instancji wydał postanowienie stwierdzające uchybienie do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że decyzja organu I instancji została odebrana w firmie skarżącego przez upoważnionego pracownika a sam skarżący zapoznał się z nią po powrocie z urlopu ( w okresie 26.02.2015 – 9.03.2015 ) – w dniu 9.03.2015 r. Od tego momentu w ciągu przepisanych 14 dni strona wniosła odwołanie do organu. W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił okoliczności dotyczących samego doręczenia decyzji I instancji. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika bowiem, że decyzja adresowana do firmy skarżącego została odebrana w dniu 24.02.2015 r. przez siostrę skarżącego ( k. 108 ). Nie wynika stąd by był to pracownik firmy upoważniony do obioru korespondencji i przekazania jej osobie skarżącego. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wynika też, że siostra skarżącego odebrała pismo i zobowiązała się do jego przekazania swojemu bratu. Z powyższych okoliczności wynika zatem, że w sprawie nie ustalono elementarnych okoliczności faktycznych dotyczących tego, czy decyzja I instancji została skutecznie doręczona i od kiedy zaczął biec termin do wniesienia odwołania. Bez tych ustaleń nie sposób stwierdzić, czy strona przekroczyła termin do wniesienia odwołania, bo nie wiadomo precyzyjnie i jednoznacznie, od kiedy ten termin zaczął swój bieg. W tej sytuacji merytoryczne rozpatrywanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania było w ocenie Sądu przedwczesne. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien wobec tego ustalić kategorycznie i jednoznacznie, od kiedy w sprawie biegł termin dla skarżącego do wniesienia odwołania. A dopiero w następnej kolejności należy ewentualnie rozpatrywać wniosek strony o przywrócenie terminu. Istnieje bowiem zasadnicza różnica w sytuacjach gdy odbiera korespondencję upoważniony do tego pracownik czy też inna osoba i czy w tym ostatnim przypadku zobowiązuje się osoba odbierająca przesyłkę do jej oddania adresatowi. W omawianej sprawie nie sposób tego ustalić. To, że korespondencję do skarżącego kierowaną na adres firmy odebrała siostra, może oznaczać zarówno to, że jest pracownikiem w firmie skarżącego do tego upoważnionym do odbioru korespondencji jak i to, że odebrała korespondencję będąc przypadkowo w firmie skarżącego bez zobowiązania się do jej dostarczenia skarżącemu a także i to, że adres pod który doręczono przesyłkę jest jednocześnie miejscem zamieszkania skarżącego i wraz ze skarżącym mieszka jego siostra, która kierowaną do niego przesyłkę odebrała jako dorosły domownik zobowiązując się do jej doręczenia skwarzącemu. Wszystkie te okoliczności związane z doręczeniem przedmiotowej przesyłki wymagają wyjaśnienia gdyż w zależności od tego z jaką sytuacją ma się do czynienia należy dokonać odpowiednich ustaleń. Ze względu na powyższe okoliczności skarga okazała się zasadna i należało orzec o uchyleniu postanowienia na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. 2012, poz. 270 ). O zwrocie kosztów stronie skarżącej postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.