III SA/Po 125/18

Dnia 6 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Marzenna Kosewska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Uzasadnienie. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. działając na podstawie art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907); dalej: u.t.d., nałożył na X karę pieniężną w wysokości[...] zł. W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdził naruszenia prawa polegające na: - przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy - skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku - przekroczeniu tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu - przekroczeniu całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni - naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy. Kontroli spornego pojazdu dokonano w miejscowości [...] w dniu[...] r. Pojazdem kierował [...]. W trakcie kontroli stwierdzono powyższe naruszenia przepisów. W odwołaniu od decyzji strona wniosła o uchylenie decyzji. W jej ocenie w protokole kontroli i w załączniku do nim były błędy. Organ I instancji poinformował stronę o możliwości zapoznania się z aktami dopiero w decyzji administracyjnej. Organ I instancji nie wskazał ponadto precyzyjnie podstaw do nałożenia kary za naruszenie wskazane w lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia[...] r., utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m. in., że organ I instancji prawidłowo stwierdził naruszenia prawa opisane szczegółowo w uzasadnieniu swojej decyzji. Dokonał on wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, który został również prawidłowo oceniony w ramach zasady swobodnej oceny dowodów. Organ I instancji stwierdził zasadnie, że strona ponosi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie przepisów. W ocenie organu II instancji w sprawie nie miał zastosowania art. 92 c u.t.d., albowiem strona nie wykazała dowodowo, że nie miała wpływu na stwierdzone naruszenia i nie nastąpiły one na skutek okoliczności, których nie można było przewidzieć. Co do zarzutów w zakresie błędów zawartych w protokole kontroli dotyczących nazwiska kierowcy , organ odwoławczy uznał, że jest to omyłka pisarska. Co do zarzutu wielokrotnego nieprawidłowego wskazania o odebranych przez kierowcę przerwach [...]- minutowych, organ odwoławczy także uznał, że jest to omyłka pisarska a nadto stwierdził, że z punktu widzenia stwierdzonego naruszenia omyłka w zakresie ilości podanych przerw minimum [...]- minutowych pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia decyzji II instancji i umorzenia postepowania zarzuciła: - naruszenie art. 7 i art. 77 kpa poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych - błędne zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Strona wskazała m. in., że ma zainstalowany system satelitarny do śledzenia pojazdów, a nie samych kierowców. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje : Skarga jest niezasadna. Kontroli spornego pojazdu dokonano w miejscowości [...] w dniu [...] r. Pojazdem kierował [...]. W wyniku przeprowadzonej kontroli, funkcjonariusze organu stwierdzili naruszenia prawa polegające na: - przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy - skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku - przekroczeniu tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu - przekroczeniu całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni - naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół a nim wymieniono dokumenty i zebrany materiał dowodowy, który posłużył do ustaleń faktycznych. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy dał podstawy do stwierdzenia, że organy obu instancji zasadnie stwierdziły, że doszło do naruszenia prawa wskazanego szczegółowo w uzasadnieniach decyzji. Karta kierowcy [...], tachograf cyfrowy zainstalowany w prowadzonym w dniu kontroli przez niego pojeździe marki [...] o wskazanym w treści protokołu numerze rejestracyjnym wykazały popełnione przez tego kierowcę naruszenia czasu pracy, które organ ustalił. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca [...] zeznał, że jest zatrudniony na stanowisku kierowcy w firmie prowadzonej przez skarżącą na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od [...]r i na rzecz swojego pracodawcy wykonywał przedmiotowy transport. Z treści jego zeznań wynika, że nikt nie kontrolował jego czasu pracy, nie pytał i nie sprawdzał godzin jazdy i odpoczynku zaś jedyny nadzór wykonywany w zatrudniającej go firmie polegał na spisywaniu godzin przyjazdu na teren kopalni. Przesłuchiwany zeznał też, że nikt jego nie przeszkolił w zakresie norm czasu pracy na tym stanowisku, sam zaś nie znał obowiązujących w tym zakresie ograniczeń. Żadnych szkoleń nie było, nikt nie dokonywał kontroli i nie odbierał kart pracy kierowcy. Co do wykonywanych przewozów kierowca zeznał, ze zaplanowane są one przez skarżącą, zaś on je realizuje. W dniu kontroli kierowca o godzinie [...] w kopalni należącej do skarżącej załadował na samochód piasek w miejscowości [...], który miał rozładować w [...]. W skardze strona nie podniosła żadnych konkretnych okoliczności podważających ustalenia dokonywane w toku postępowania przez organy. W toku postępowania administracyjnego, skarżąca wskazywała na błąd w treści protokołu dotyczący nazwiska kierowcy kontrolowanego pojazdu a także kwestionowała wskazywane w jego treści ilości odebranych przez kierowcę minimum [...]- minutowych przerw (pismo skarżącej z [...]r., k. 64 akt adm.) i organ wyjaśnił owe błędy (pismo z dnia [...]r, k. 68 akt adm.) . Sąd po analizie akt administracyjnych stwierdza, że z opisu stwierdzonych naruszeń będącego załącznikiem do protokołu kontroli ( w aktach adm.) wynika który kierowca został zatrzymany do kontroli, jakim on kierował pojazdem, do kogo pojazd ten należał i jakie dokumenty od tego kierowcy uzyskano i na podstawie których ustalony został stan faktyczny. Kierowcą tym był[...] który został przesłuchany w charakterze świadka i to jego zeznania jak i otrzymane od niego dokumenty stanowiły poczynione przez organ ustalenia faktyczne. Skoro w protokole pojawiło się inne nazwisko kierowcy ,nie miało to wpływu na ustalenia faktyczne. Co do zarzucanego organowi błędu w zakresie ilości odebranych minimum [...] minutowych przerw opisujących naruszenia przekroczeń maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, rację ma organ, że pozostaje to (błędne podanie ilości ) bez wpływu na zaistnienie naruszeń gdyż sam fakt wystąpienia tego rodzaju naruszeń czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (co zostało stwierdzone podczas kontroli) daje podstawę do nałożenia kary. Kontrolowany kierowca we wskazanych w załączniku do protokołu przypadkach nie odebrał przerwy, o której mowa w art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia(...)- Dz. UE L z 11.04.2006r. , co jest okolicznością niekwestionowaną. Powyższe prawidłowo ocenione przez Sąd ustalenia faktyczne dały podstawę prawną organowi do nałożenia kary pieniężnej w wysokości wskazanej w treści zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 92 a ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o trans[porcie drogowym (obecnie t.j. Dz. U. 2017.2200). Powołany w tym przepisie załącznik nr 3 określa wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego dokonanych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy. Ustalone przez organ naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerwach i odpoczynku zostały prawidłowo zinterpretowane i przypisane poszczególnym liczbom porządkowym załącznika nr 3, stąd też prawidłowo zostały wyliczona kara pieniężna, którą organ obciążył skarżącą jako podmiot wykonujący przewóz drogowy . Organ II instancji uznał ponadto zasadnie w ocenie Sądu, że w sprawie należało odmówić zastosowania przepisu art. 92 c ust. 1 u.t.d. Przepis art. 92 c ust. 1 u.t.d. wskazuje okoliczności egzoneracyjne, które stanowią podstawę dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisu ustawy o transporcie drogowym lub odpowiedniego przepisu prawa unijnego, jednakże nie określa bliżej ich charakteru prawnego. Utrwalony jest w piśmiennictwie i orzecznictwie pogląd, że w pierwszej kolejności okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, mimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność egzoneracyjną uznawana jest również wyłączna wina osoby trzeciej, za której działania osoba naruszająca prawo nie ponosi odpowiedzialności. Istotną przesłanką dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za delikt administracyjny, jest wykazanie należytej staranności, a w szczególności wywiedzenie, iż pomimo takiego wzorca postępowania zdarzenia będącego przyczyną naruszenia prawa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec. O ile w stosunkach danego rodzaju, przepis prawa administracyjnego nie określa konkretnych działań, jakie powinien podjąć przedsiębiorca w ramach swojej działalności, należałoby odwołać się do kryteriów należytej staranności wypracowanych na gruncie prawa cywilnego, mając w szczególności na uwadze zawodowy charakter działalności przedsiębiorcy (art. 355 § 2 k.c.). Staranność można określić zespołem pozytywnych cech, jak przykładowo: pilność, sumienność, rozsądek, ostrożność, zapobiegliwość, dbałość o osiągnięcie zamierzonego celu, przezorność, rozwaga (por. A. Rzetecka-Gil, komentarz do art. 355; LEX/el 2011). Miernik należytej staranności ma charakter obiektywny (abstrakcyjny). Dlatego zachowanie przedsiębiorcy powinno być oceniane przy uwzględnieniu cech danego rodzaju działalności gospodarczej, nie zaś pod kątem indywidualnych cech danego przedsiębiorcy. Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92 c u.t.d. (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).Trzeba też dodać, że odpowiedzialność za naruszenie prawa, które ma postać deliktu administracyjnego, jest zobiektywizowana. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ II instancji trafnie uznał, że w sytuacji, w której organ kontrolujący stwierdza naruszenie przepisów dotyczących ewidencjonowania czasu pracy, to brak podstaw do przyjęcia braku winy w tym zakresie po stronie przedsiębiorcy. Skarżąca twierdzi, że w pojazdach jest zainstalowany satelitarny system śledzący, na podstawie którego organ wskazuje jej , że może kontrolować czas pracy kierowcy. Zdaniem zaś skarżącej system ten ma za zadanie śledzić pojazd a nie kierowcę, bo ten może się zmienić w ciągu dnia a nadto system zainstalowany w pojazdach nie zlicza czasu pracy i to sprawą skarżącej jest w jaki sposób czas pracy kierowcy będzie wykorzystywany (treść skargi). W ocenie Sądu skarżąca nie rozumie na czym polega jej odpowiedzialność jako przedsiębiorcy w omawianej sprawie. Odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ma rozszerzony zakres, co oznacza, że ponosi on konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje (kierowcami). To skarżąca ma wpływ na pracę zatrudnianych przezeń kierowców. Brak szkoleń, oświadczeń o zobowiązaniu się kierowców do przestrzegania przepisów, brak kontroli kart pracy kierowców – nie może zwolnić skarżącej od poniesienia odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia przepisów. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że decyzja organu II instancji była zgodna z prawem, wobec czego orzeczono jak sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j. t. – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ).