III SA/Po 125/24

Dnia 15 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2024 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 11 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej w części oddala skargę. III SA/Po 125/24 U Z A S A D N I E N I E W dniu 11 sierpnia 2023 roku J. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o udzielenie pomocy finansowej do powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych w plonie głównym materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany dla producenta rolnego , któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją [...] wobec [...]. W dniu 25 października 2023 roku Kierownik BP ARiMR w S. przyznał producentowi rolnemu pomoc finansową o wartości brutto 9 442,00 zl stanowiącej równowartość 2 109,57 zł euro do powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany tj.24,11 ha zboża, ) ha mieszanki zbożowe/pastewne, 0 ha rośliny strączkowe, 0 ha soja, 3,85 ha ziemniaki. Organ odmówił udzielenia pomocy finansowej w pozostałej części. W uzasadnieniu wskazano , że do wniosku z dnia 11 sierpnia 2023 roku zadeklarowano rachunek nr [...] na zakup ziemniaków ,sadzeniaków odmiana Excellency w ilości 24, 20 tony .Z uwagi na fakt ,iż dowód zakupu nie był fakturą VAT skontaktowano się ze stroną telefonicznie ,aby dostarczyła prawidłowa fakturę. W dniu 11 października 2023 roku żona beneficjenta dostarczyła fakturę 1/2023. Organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem §13 zza ust.7 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR , do wniosku o udzielnie pomocy finansowej do powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych w plonie głównym materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany dla producenta rolnego , któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją [...] wobec [...] , wnioskodawca zobowiązany jest dołączyć kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające zakup od dnia 15 lipca 2022 roku do dnia 15 czerwca 2023 roku materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany gatunków roślin uprawnych określonych w załączniku nr 6 do w/w rozporządzenia. Przedstawiony natomiast przez beneficjenta rachunek na zakup ziemniaków sadzeniaków nie jest fakturą VAT w rozumieniu art.106 e ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r- O podatku od towarów i usług. Organ podkreślił, że jakkolwiek dokument zakupu nie posiada wyrazu faktura, to niezbędnym jest aby posiadał wszystkie wskazane w/w przepisie ustawy o VAT elementy składowe . Rachunek załączony do wniosku wymogów tych nie spełnia. Strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie. Wskazano nim, że jakkolwiek z przyznania pomocy wykluczono obszar 0,19 ha, to nie wyjaśniono co było przyczyna wykluczenia. Zdaniem odwołującego strona nabyła ziemniaki od rolnika, który nie jest czynnym podatnikiem VAT ,a rolnikiem rozliczającym się ryczałtowo. Tym samym strona nie mogła uzyskać od sprzedawcy faktury VAT. Zgodnie art. 87 Ordynacji podatkowej- jeśli żaden z podatników nie jest podatnikiem VAT(odwołujący również nie jest) , to strona nie ma obowiązku przedstawienia faktury VAT. Również cytowane przez organ rozporządzenie jasno nie wskazuje ,że podmiot uprawniony powinien mieć cechę podatnika VAT. Decyzją dnia 11 stycznia 2024 roku, o nr [...] Dyrektor ARiMR w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, opierając się na treści m. in art. 13 zza ust.1, 2 i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR do wniosku o pomoc finansowa należy dołączyć faktury VAT lub ich duplikaty , więc tylko takie faktury mogą być honorowane przez ARiMR .Zgodnie z art. 106 b ust.3 ustawy o VAT na żądanie nabywcy (także osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej , niebędacych podatnikiem VAT i nieposiadajacych NIP) podatnik ma obowiązek wystawienia faktury VAT na nazwisko nabywcy. Organ podkreślił też ,że podczas weryfikacji wniosku Kierownik Biura ARiMR w S. ustalił, że powierzchnia uprawniona do płatności bezpośrednich na rok 2023 dla działki ewidencyjnej nr [...] , na której zadeklarowano uprawę pszenżyta ozimego na powierzchni 12,71 ha jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku. Powierzchnia maksymalnego obszaru kwalifikowanego dla tej działki wynosi 12,52 ha, stąd łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności dla zbóż na w/w działce wynosi 0,19 ha. Strona skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze zarzuciła organom naruszenie § 13 zza ust.7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku w zw. z art. 4 ust.6 ustawy z dnia 9 maja 2008 o Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art.2,22,31 ust.3 i 92 Konstytucji RP poprzez wykroczenie poza delegację ustawową co do uregulowania zawartego w §13 zza ust 7 w/w rozporządzenia zakresie wprowadzenia wymogu przedłożenia faktury VAT pomimo, że nie można uznać tak przedstawionego wymogu jako warunku przyznania pomocy, ograniczając obywatelowi dostęp do jej uzyskania. Zarzucono również naruszenie §13 zza ust.7 w zw. z art. 2 i 7 oraz 22 Konstytucji RP rozporządzenia poprzez błędną, zawężającą wykładnię sprzeczną z celami przepisu , zasadami prawidłowej legislacji oraz zasady wolności gospodarczej i bezzasadną odmowę udzielenia pomocy finansowej w sytuacji, gdy skarżący spełniał warunki przyznania pomocy opisane w §13 zza ust.1 rozporządzenia z dnia 17 stycznia 2015 roku , także złożył wszelkie wymagane prawem oświadczenia co doprowadziło do wydania decyzji arbitralnie odmawiającej udzielenia pomocy finansowej. W pkt 2 zarzucono naruszenie art.8 § 1 o 2 oraz 9 Kpa w zw. z §13 zza ust.7 rozporządzenia poprzez częściową odmowę przyznania beneficjentowi pomocy finansowej z uwagi na załączenie do wniosku faktury [...] jako dokumentu równoważnemu fakturze VAT , mimo uznawania takich dokumentów jako podstawę do przyznania pomocy , co potwierdza informacja ARiMR zawarta w piśmie z dnia 30 listopada 2023 r ,znak [...] umieszczona na stronie P. Izby Rolniczej , naruszając tym samym zasadę zaufania do władzy publicznej oraz utrwalone praktyki rozstrzygania spraw. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej ,a także o przeprowadzenie dowodu z w/w pisma ARiMR z dnia 30 listopada 2023 roku. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze stwierdzić należy, że ocena wniosku dokonana przez organy rozstrzygające sprawę jest prawidłowa. Podstawę materialnoprawną zapadłych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań wynikających z polityki Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015,poz.187 ze zm) , które w § 13zza ust. 1 stanowi, że Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, 2) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją [...] wobec [...], 3) który zakupił od dnia 15 lipca 2022 roku do dnia 15 czerwca 2023 roku materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany gatunków roślin uprawnych określonych w załączniku nr 6 do rozporządzenia 4) który w 2023 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 412) 5) który posiada gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym 6) który nie złożył w 2023 roku wniosku o dopłatę , o której mowa w art. 40d ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004 o organizacji niektórych rynków rolnych (Dz.U. 2023,poz. 287 i 412). Zgodnie natomiast z § 13zza ust. 6 wskazano , że wniosek o dopłaty zawierać musi co najmniej : 1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1; 2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, jeżeli został nadany, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość; 4) oświadczenie producenta rolnego: a) o zagrożeniu utratą płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją [...] wobec [...], b) o dokonaniu zakupu w okresie od dnia 15 lipca 2022 r. do dnia 15 czerwca 2023 r. materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany gatunkow roślin uprawnych określonych w załączniku Nr 6 do rozporządzenia c) o powierzchni i sposobie wykorzystania gruntów ornych obsianych lub obsadzonych materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany gatunków roślin uprawnych określonych w załączniku Nr 6 do rozporządzenia d)o ilości materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany , jaka została zużyta do obsiania lub obsadzenia 1 ha powierzchni gruntów ornych Zgodnie zaś z §13 zza ust.7 –do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające zakup od dnia 15 lipca 2022 r. do dnia 15 czerwca 2023 r. materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany gatunków roślin uprawnych określonych w załączniku nr 6 do rozporządzenia, które zawierają: 1) datę sprzedaży lub wydania z magazynu materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany; 2) nazwę gatunku i odmiany rośliny uprawnej; 3) kategorię lub stopień kwalifikacji materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany; 4) numer partii materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany. Przepis ten dla wymogu prawidłowego zakupu i w konsekwencji pomocy finansowej wyraźnie i jednoznacznie nakłada obowiązek przedłożenia po pierwsze faktury VAT jako dokumentu potwierdzającego zakup określonego materiału siewnego w określonym czasie , ale i dodatkowych, enumeratywnie wymienionych danych. Czyli do wniosku załączone być muszą faktury VAT, dla których prawidłowości i skuteczności wymagane jest posiadanie danych określonych art.106e ust.1 ustawy z dnia 11marca 2004 o podatku od towarów i usług oraz wyszczególnionych w pkt 1- 4 §13 zza ust.7 rozporządzenia. Przepisy rozporządzenia precyzyjnie rozróżniają sytuacje, gdy wymagane są faktury VAT lub ich duplikaty, bądź też dopuszczalne są inne dokumenty. I tak np. przepis § 13 e ust. 8 rozporządzenia RM z dnia 27 stycznia 2015 r. wskazuje na przykład, że do wniosku o którym mowa w ust. 6 dołącza się faktury lub ich kopie, rachunki wystawione zgodnie z odrębnymi przepisami lub ich kopie. Brak wymogu załączenia faktury VAT. Zasadnie zatem wskazały organy , że ustawodawca precyzuje w przepisie § 13zza ust.7 dokumenty, które można załączyć do wniosku "faktury VAT lub ich duplikaty" z czego wnioskować należy, że w stanie faktycznym opisanym w tym przepisie i objętym niniejszym postępowaniem warunkiem formalnym otrzymania wnioskowanej pomocy jest załączenie do wniosku wyłącznie kopii faktur VAT lub ich duplikatów, a nie innych dowodów zakupu. W przedmiotowym rozporządzeniu nie ma definicji legalnej pojęcia faktury VAT ale jest to zbędne, albowiem inne przepisy prawa regulują szczegółowo i precyzyjnie, kto i w jaki sposób może wystawić fakturę VAT. W sprawach pomocy finansowej określonej w §2 i 3 w zw. z § 13 rozporządzenia materiał dowodowy dostarczany jest wyłącznie przez beneficjenta pomocy m.in. na podstawie instrukcji wypełniania wniosku. Inicjatywa organów administracji publicznej, tutaj organów ARiMR, ograniczona jest do weryfikacji materiału dowodowego przedstawionego przez wnioskodawcę. Niemniej w niniejszej sprawie strona i tak w dniu 10. X. 2023 została wezwana o dostarczenie prawidłowej faktury VAT, czego jednak nie uczyniła. Organ wyjaśnił, że okoliczność, że skarżący nie jest podatnikiem VAT nie wyklucza możliwości uzyskania faktury VAT, ale taką fakturę wystawić może jedynie podmiot zarejestrowany jako podatnik VAT. Strona dokonuje więc wyboru dostawcy materiału, decydując się na podmiot, który taką fakturę wystawi. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, zawarty w § 13zza ust. 7 rozporządzenia wymóg dołączenia do wniosku kopii faktur VAT lub ich duplikatów potwierdzających zakup stanowi środek dowodowy umożliwiający ustalenie przesłanki materialnoprawnej wnioskowanej pomocy . W konsekwencji zasadnie organ odmówił w części pomocy finansowej, a w odpowiedzi na skargę w odniesieniu do załączonego do skargi pisma Zastępcy Prezesa ARiMR z dnia 30 listopada 2023 roku wskazał ,że załączony do akt rachunek o nr 1/2023 nie jest "dokumentem równoważnym? fakturze, gdyż nie spełnia wszystkich warunków wymaganych ustawą o podatku od towarów i usług. Wbrew też zarzutom skargi organ wyjaśnił przyczynę różnicy w powierzchni uprawnionej do płatności działki ewidencyjnej o nr [...]. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną