III SA/Po 127/19

Dnia 11 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2019r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 roku, po rozpatrzeniu zażalenia M.H. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] listopada 2018 roku w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko M.H. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] maja 2017 roku przez Prezydenta Miasta [...], a obejmującego należności pieniężne z tytułu zastępczej opłaty poniesionej przez Gminę Miejską [...] za pobyt członka rodziny w Domu Pomocy Społecznej. Po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego, pismem z dnia [...] września 2017 roku, zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego: wskazywał nieistnienie egzekwowanego obowiązku, umorzenie/wygaśnięcie w części egzekwowanego obowiązku oraz niedoręczenie upomnienia. Postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2018 roku zarzuty ostatecznie zostały uznane za nieuzasadnione. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 roku zobowiązany wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu jego niedopuszczalności w myśl art. 59 §1 ust.7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 roku, odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 roku, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] nie zaistniała żadna z przesłanek uzasadniających jego umorzenie. M.H. skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego i podniósł, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zostało wydane z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 77 §1 oraz art. 126 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skargi M.H. podniósł, że organy w niewystarczający sposób zweryfikowały dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej. W ocenie skarżącego organ niesłusznie uznał, że zobowiązanemu doręczono upomnienie. Bezpodstawnie przyjęto, że w tytule wykonawczym prawidłowo został określony wierzyciel. Zdaniem skarżącego wierzycielem jest Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, a nie Prezydent Miasta [...]. Skarżący podniósł, że tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie przepisów (według wzoru), które nie obowiązywały w dniu jego wystawienia. Zarzucił ponadto, że organ egzekucyjny bezprawne zwrócił się do wierzyciela z "prośbą o aktualizację tytułu wykonawczego". Organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko oraz argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 11 lipca 2018 roku o sygn. akt III SA/Po 245/18 nieprawomocnie oddalił skargę M.H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2018 roku nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione. Zakresem wskazanej powyżej kontroli sądowoadministracyjnej zostały objęte kwestie dotyczące nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, umorzenia/wygaśnięcia w części egzekwowanego obowiązku, a także kwestia braku doręczenia upomnienia. Z uwagi na powyższe poza granicami aktualnie realizowanej kontroli sądowoadministracyjnej pozostają kwestie, co do których już wypowiedział się sąd administracyjny w wyroku z dnia z dnia 11 lipca 2018 roku o sygn. akt III SA/Po 245/18. Oddalając skargę Sąd wyjaśnił skarżącemu, że egzekwowany obowiązek wynika z ostatecznej i prawomocnej (wyrok WSA we Wrocławiu o sygn. akt IV SA/Wr 796/15 oraz wyrok NSA o sygn. akt I OSK 2517/16) decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2015 roku, nr [...], ustalającej zwrot wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę za pobyt członka rodziny skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w [...] od [...] kwietnia 2009 roku do [...] marca 2015 roku. Sąd wskazał również, że w dniu [...] maja 2017 roku skarżącemu doręczono upomnienie nr [...] z [...] kwietnia 2017 roku. Ponadto wyjaśnił, że nie można zgodzić się z argumentacją skarżącego, jakoby upomnienie wystawione zostało przez osobę do tego nieupoważnioną. Upomnienie podpisała działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] – [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko organów administracji publicznej, co do kwestii dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nr [...] podlega egzekucji administracyjnej. Egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw - art. 12 §1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2018, poz. 1314 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 104 §1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. 2016, poz. 930 ze zm.) obowiązującą na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, na dzień skierowania go do egzekucji oraz na dzień wydania postanowienia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej, z tytułu opłat określonych przepisami ustawy oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekwowana należność wynika z ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej (art.3 §1 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji), a Skarżącemu skutecznie doręczono upomnienie (art. 15 §1 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji). W okolicznościach kontrolowanej sprawy nie występują podmiotowe przesłanki niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 14 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Analiza akt administracyjnych nie wskazuje, aby zobowiązany korzystał z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych i w zakresie przewidzianym przez ustawy, umowy lub powszechnie ustalone zwyczaje międzynarodowe, a w konsekwencji, aby skarżący nie podlegał orzecznictwu organów polskich. W tytule wykonawczym prawidłowo określono wierzyciela. W zakresie obowiązków wynikających z decyzji organów jednostek samorządu terytorialnego podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej jest organ właściwy do orzekania w I instancji (art. 5 §1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Analiza akt administracyjnych jednoznacznie wskazuje, że na gruncie okoliczności kontrolowanej sprawy organem właściwym do orzekania w I instancji w sprawach dotyczących prawa pomocy był Prezydent Miasta [...], który realizował swoje kompetencje w sposób określony w art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018, poz. 2096 ze zm.), tj. upoważnił do wydawania takich rozstrzygnięć Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. W konsekwencji Sąd uznaje, że określenie wierzyciela na formularzu tytułu wykonawczego zostało zrealizowane w sposób wzorcowy. W rubryce F1 "Nazwa wierzyciela" wpisano "Prezydent Miasta [...]", a w rubryce F5 "Nazwa i adres podmiotu, któremu należy przekazać wyegzekwowaną należność pieniężną" wskazany został "Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej [...]". Wbrew argumentacji skargi tytuł wykonawczy został wystawiony z uwzględnieniem przepisów prawnych obowiązujących w dacie jego wystawienia, czyli zgodnie z dopuszczonym w dacie jego wystawienia wzorem. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zgodnie z prawem uznał i wyjaśnił skarżącemu, że obowiązkiem organu egzekucyjnego jest działanie obejmujące zwracanie się do wierzyciela o aktualizację tytułu wykonawczego w zakresie wysokości aktualnych do wyegzekwowania należności. Nie nosi ono żadnych cech naruszenia prawa i jest prawidłowym postępowaniem organu egzekucyjnego, które ma na celu ochronę interesów zobowiązanego przed nieuzasadnionym stosowaniem środków egzekucyjnych Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o jej oddaleniu.