III SA/Po 1272/15

Dnia 21 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie: WSA Walentyna Długaszewska WSA Małgorzata Górecka (spr) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] wspólników s.c. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. nałożył na x y wspólników sp. cyw. karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. Podstawą prawną decyzji był przepis art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t .j. dz. U. 2013r., poz. 1414, ze zm.) oraz ustalenia protokołu kontroli z dnia [...] . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] r. na drodze krajowej nr [...] doszło do kontroli zespołu pojazdów – ciągnika marki wraz z przyczepą, prowadzonego przez K wykonującego przewóz drogowy na rzecz strony. Ustalono, że czas UTC w badanym tachografie jest niezgodny z ogólnie przyjętym ( wskazywał godz. 10.00, a powinien wskazywać godz. 9.00 ). Różnica wynosiła więcej niż przyjęte 20 minut. Stwierdzono wobec tego, że badanie tachografu z dnia [...] r. straciło swoją ważność. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym przeglądy okresowe urządzeń w pojazdach przeprowadza się po każdej naprawie urządzenia, po zmianie współczynnika charakterystycznego pojazdu lub skutecznego obwodu tocznego opon lub gdy czas UTS urządzenia różni się od czasu UTC o więcej niż 20 minut. Strona w toku prowadzonego postępowania nie złożyła wyjaśnień. W ocenie organu w sprawie nie zachodził przypadek z art. 92 c ustawy o transporcie drogowym. Strona bowiem w trakcie postępowania nie przedłożyła dowodów wskazujących na to, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, ani nie mogła przewidzieć zdarzeń i okoliczności, które do naruszenia doprowadziły. W odwołaniu od powyższej decyzji wniesiono o uchylenie decyzji i o umorzenie postępowania na podstawie art. 92 b i art. 92 c ustawy z dnia 6 września 2001r.o transporcie drogowym. Strony jak i kierowca nie wiedzieli o wadliwie działającym tachografie. Strona jako przedsiębiorca transportowy zgodnie z przepisami dokonywała przeglądu tachografu , który nie potwierdził istnienia uszkodzenia urządzenia. Na temat tej okoliczności strony dowiedziały się dopiero na skutek dokonanej przez organ kontroli pojazdu. Zgodnie z art. 16 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w momencie wykrycia wadliwie działającego urządzenia rejestrującego pracodawca jest zobowiązany do jego naprawy jak tylko pozwolą na to okoliczności. Zaraz po wykryciu usterki strona podjęła czynności dotyczące jej wyeliminowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że w dacie kontroli tachograf był bezspornie niesprawny, wskazywał nieprawidłowy czas. Badanie tachografu przeprowadzone w dniu [...]r. utraciło więc swoją ważność. Urządzenie nie było poddane obowiązkowemu badaniu kontrolnemu. W ocenie organu w sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 92 b i 92 c ustawy o transporcie drogowym. Strony nie przedstawiły dokumentów dotyczących dokonania usunięcia usterki tachografu po dacie kontroli. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wspólnicy spółki wnieśli o uwzględnienie skargi i o umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając naruszenie art. 6, 77, 80, 107 kpa poprzez błędne ustalenia faktyczne oraz naruszenie art. 92 b i 92 c ustawy o transporcie drogowym poprzez ich niezastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że strony nie miały wpływu na usterkę urządzenia. O tej usterce skarżący i sam kierowca dowiedzieli się dopiero w momencie dokonywanej kontroli. Zaraz po wykryciu usterki skarżący dokonali jej usunięcia. Nie dokonano przesłuchania kierowcy na okoliczność tego, kiedy dowiedział się o wystąpieniu usterki tachografu. Przeglądy tachografu nie potwierdziły jego uszkodzenia. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Jak ustalił organ, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli z dnia [...] r., a czego nie kwestionowała strona skarżąca, w dniu [...] r. na drodze krajowej nr [...] doszło do kontroli zespołu pojazdów – ciągnika marki x wraz z przyczepą, prowadzonego przez K wykonującego przewóz drogowy na rzecz strony. Ustalono, że czas UTC w badanym tachografie jest niezgodny z ogólnie przyjętym ( wskazywał godz. 10.00, a powinien wskazywać godz. 9.00 ). Różnica wynosiła więcej niż przyjęte 20 minut. Ta okoliczność dała organowi podstawę do stwierdzenia, że badanie tachografu z dnia [...] r. straciło swoją ważność. Tak więc w dacie kontroli tachograf był bezspornie niesprawny, wskazywał nieprawidłowy czas. W ocenie organu II instancji badanie tachografu z dnia [...] r. utrąciło ważność, zaś w sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 92 b i 92 c ustawy o transporcie drogowym. Strony nie przedstawiły bowiem dokumentów dotyczących dokonania usunięcia usterki tachografu po dacie kontroli. Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na skarżących stanowił art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 1414, z późn. zm.) , dalej zwaną ustawą, zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10 000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Organ powołał się na poz. 6.1.4. załącznika nr 3. W poz. 6.1. w załączniku nr 3 ustawodawca wskazał naruszenia zasad i warunków wyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące (tachograf), w tym w poz. powołanej przez organ: 6.1.4. naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. Za to naruszenie ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości 1 000 zł. Otóż zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20.12.1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE L 1985.370.8, ze zm.) w stanie prawnym obowiązującym do dnia 2.03.2016r. przeglądy okresowe urządzeń w pojazdach przeprowadza się po każdej naprawie urządzenia, po zmianie współczynnika charakterystycznego pojazdu lub skutecznego obwodu tocznego opon lub gdy czas UTS urządzenia różni się od czasu UTC o więcej niż 20 minut, lub przy zmianie numeru VRN i przynajmniej raz w okresie dwóch lat (24 miesięcy) po ostatniej kontroli (rozdział VI pkt 4). W razie uszkodzenia lub wadliwego działania urządzenia pracodawca zobowiązany jest do jego naprawy jeżeli tylko pozwolą na to okoliczności. Jeżeli pojazd nie jest w stanie wrócić do siedziby przedsiębiorstwa w ciągu tygodnia od dnia uszkodzenia lub jego wykrycia to wtedy naprawy dokonuje się w drodze – art. 16 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85. W niniejszej sprawie strony podnosiły konsekwentnie, że o źle działającym tachografie dowiedziały się wraz z kierowcą dopiero od daty dokonywanej kontroli. Niezwłocznie po jej zakończeniu strony miały doprowadzić do usunięcia usterki stwierdzonej w trakcie kontroli. W dniu kontroli nie dokonano przesłuchania kierowcy, na okoliczność od kiedy mógł on wiedzieć o niesprawnie działającym tachografie. Organy nie dokonywały jakichkolwiek ustaleń faktycznych w tym zakresie. W uzasadnieniu decyzji II instancji organ stwierdził wprost, że strony nie wykazały, że nie miały wpływu na stwierdzone naruszenie wynikające z wadliwości urządzenia bowiem nie przedłożyły po kontroli dokumentów dotyczących usuwania tej awarii. W toku prowadzonego postępowania organ II instancji nie wzywał stronę do przedłożenia dowodów tego typu. Stwierdzić należy wobec tego, że organ II instancji zbyt arbitralnie przyjął, że strona nie dokonywała określonych czynności po dacie kontroli oraz , że w spawie nie miał zastosowania art. 92 c ustawy o transporcie drogowym. Niemniej okoliczność ta w sprawie nie była istotną. Zdaniem Sądu w sprawie nie było sporne, że sprawdzenie okresowe tachografu wykonane zostało [...]r. . W ocenie organu urządzenie rejestrujące utraciło cechy legalizacji bowiem na podstawie danych pobranych z karty kierowcy oraz tachografu stwierdzono, że czas UTC w zainstalowanym tachografie jest niezgodny z ogólnie przyjętym, w momencie zatrzymania wskazywał na godzinę 10 a zgodnie z obowiązującym czasem powinien wskazywać godzinę 9. Tym samym sprawdzenie okresowe przedmiotowego tachografu było w ocenie organu nieaktualne w dniu kontroli ([...]r.). , zaś przedsiębiorca zobligowany został do wykonania ponownego sprawdzenia okresowego (organ zarzucił, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego dokonanie kontroli okresowej tachografu) . Zdaniem Sądu stwierdzenie, że urządzenie rejestrujące (tachograf) przestało spełniać wymagania ( przegląd okresowy utracił ważność), innymi słowy stwierdzenie, że urządzenie rejestrujące stosowane w transporcie jakim jest tachograf utracił swoją legalizację, musi być dokonane przez właściwy organ np. dokonujący kontroli w myśl przepisów ustawy z dnia 11 maja 2001r. - Prawo o miarach (t.j. Dz. U. 2016.884). Sam fakt stwierdzenia różnicy pomiędzy czasem wskazywanym przez urządzenie a czasem rzeczywistym nie powoduje utraty ważności świadectwa legalizacji. W omawianej sprawie skarżący posiadali badanie kontrolne z dnia [...]r. i organ nie był uprawniony do uznania, że badanie tachografu utraciło swoją ważność. Tym samym doszło do naruszenia przez organy prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie przepisu prawa do ustalonego przez organy stanu faktycznego. Wskazać należy , że kara za naruszenia ustawy winna dotyczyć naruszeń prawa stwierdzonych w dacie dokonywanej kontroli a nie późniejszych czynności lub zaniechań strony. W omawianej sprawie organ w oparciu o ustalone przez siebie okoliczności faktyczne orzekł o karze pieniężnej za naruszenie, które nie miało w sprawie miejsca. Innymi słowy, okoliczności faktyczne ustalone przez organ nie pozwalały na zastosowanie powołanych przez organ przepisów prawa. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), uchylił decyzję organu II instancji. O zwrocie kosztów postępowania stronie postanowiono w oparciu o art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 20002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 7180).