III SA/Po 1275/12

Dnia 18 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi P. G. przy udziale C. G., G. G., M. G., P. G. i R. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia: umorzyć postępowanie sądowe W dniu 25 kwietnia 2012r. P. G. złożył wniosek o umorzenie należności składkowych na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 03/2002 do 03/2012 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł., powstałych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w okresie od 03/2002 do 03/2012. W uzasadnieniu wniosku P. G. wskazał, że w okresie prowadzenia działalności gospodarczej podlegał równocześnie ubezpieczeniu w KRUS, w związku z tym był przekonany, ze opłacanie składek w KRUS wyczerpuje jego obowiązki w zakresie opłacania składek. Wnioskodawca powołał art. 82 ust.8 ustawy zdrowotnej, wyjaśniając, że brak przychodu zwalniał go z obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z prowadzonej działalności gospodarczej w miesiącach kiedy przychodu nie osiągał (lata 2005-2011). Odnośnie pozostałego okresu obejmującego lata 2002-2004, wnioskodawca wskazał, że nie posiada dokumentów z których wynika wysokość miesięcznego przychodu. Jednocześnie P. G. wskazał na swoją trudną sytuację materialną, w jakiej się znajduje oraz zły stan zdrowia, podnosząc, że dochody jakie uzyskuje są tak niskie, że nie zaspokajają podstawowych potrzeb życiowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] odmówił P. G. umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 05/2002 – 03/2011 w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę na dzień 30.04.2012r. w kwocie [...] zł. Na skutek wniosku P. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W., decyzją z dnia [...] października 2010r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. P. G. w dniu 7 listopada 2012r.wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W toku postępowania sądowadministracyjnego, w dniu 17 listopada 2012r. r. P. G. zmarł (odpis skrócony aktu zgonu – k. 12 akt sąd.). W dniu 25 stycznia 2013r.swój udział w sprawie zgłosili następcy prawni P. G.: Cz. G., G. G., M. G., P. G. i R. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W niniejszej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne wraz z odsetkami skarżącego, który zmarł w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Prawo domagania się umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy (zindywidualizowane i skonkretyzowane w postępowaniu administracyjnym) jest ściśle związane z osobą dłużnika i nie podlega dziedziczeniu przez spadkobierców na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w zw. z art. 31 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2000 r., III SA 1216/99, ONSA 2001/3/133 oraz glosa S. Babiarza do tego wyroku, Glosa 2002/2/22). Inną natomiast kwestią jest, że spadkobiercy w zakresie nabytych praw i obowiązków majątkowych (w tym zaległości z tytułu składek), a więc już jako dłużnicy mogą domagać się umorzenia zaległości z tytułu składek na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i wydanego na jego podstawie rozporządzenia, w szczególności w powołaniu na swój własny (a nie spadkodawcy) ważny interes (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20.01.2004 r., sygn. akt I SA/Po 1069/02 oraz wyżej powołana glosa S. Babiarza do wyroku NSA z dnia 7 czerwca 2000 r., III SA 1216/99). Realizacja uprawnień, wynikających z art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez następców prawnych nie zależy od wyników postępowania w zawisłej sprawie sądowoadministracyjnej. Zatem wynik toczącego się postępowania nie dotyczy interesu prawnego osób, które zgłosiły swój udział w miejsce spadkodawcy. Mając powyższe na uwadze, jako że przedmiot niniejszego postępowania dotyczy uprawnienia do domagania się umorzenia zaległości z tytułu składek, ściśle związanego z osobą zmarłego skarżącego, należało orzec o umorzeniu postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)