III SA/Po 1280/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-04-02
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można ponownie przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stronie, która już zostało przyznane w prawomocnym postanowieniu?Ratio decidendi
Prawo pomocy przyznane w prawomocnym postanowieniu obejmuje całe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym postępowanie egzekucyjne, i nie może być ponownie przyznane w tym samym zakresie. Jednakże, wniosek o ustanowienie radcy prawnego może być rozpoznany merytorycznie, jeśli sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa strony uzasadnia przyznanie pomocy w tej części.Stan faktyczny
G.W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni jest wdową, samotnie wychowuje dwoje dzieci, nie posiada zasobów finansowych, a jej gospodarstwo domowe utrzymywane jest ze świadczeń socjalnych i renty rodzinnej. Wnioskodawczyni była już wcześniej zwolniona od kosztów sądowych w tej sprawie. Sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie radcy prawnego, uwzględniając trudną sytuację materialną wnioskodawczyni.Rozstrzygnięcie
1. ustanowić dla G.W. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P., 2. oddalić wniosek G.W. w pozostałym zakresie (tj. w zakresie ponownego zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 kwietnia 2014 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi G.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym i określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego postanawia 1. ustanowić dla G.W. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P., 2. oddalić wniosek G.W. w pozostałym zakresie.
Postanowieniem z dnia 22 października 2013 roku referendarz sądowy zwolnił G. W. od kosztów sądowych.
Dnia 17 marca 2014 roku G. W. złożyła kolejny, wypełniony na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Z wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z niepełnoletnią córką i niepełnoletnim synem. Mąż wnioskodawczyni zmarł we wrześniu 2013 roku. Wnioskodawczyni wskazała na jej zły stan psychiczny spowodowany ostatnimi wydarzeniami w jej życiu. Wnioskodawczyni jest właścicielką ¼ domu o powierzchni [...] m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych), ani przedmiotów o wartości 3000 euro. Wnioskodawczyni od trzech lat nie prowadzi działalności gospodarczej i pozostaje bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wspólne gospodarstwo domowe jest obecnie utrzymywane ze świadczenia rodzinnego z MGOPS-u na dwoje dzieci wnioskodawczyni w wysokości ok. [...] zł oraz z renty rodzinnej z KRUS na dwoje dzieci wnioskodawczyni w wysokości [...] zł miesięcznie. Dodatkowo wskazała, że spłaca kredyt zaciągnięty na budowę domu (pozostało jeszcze [...] franków szwajcarskich). W chwili obecnej wnioskodawczyni korzysta z pomocy finansowej teściów, którzy partycypują w kosztach spłacanego kredytu przekazując na ten cel [...] zł miesięcznie. Z przedłożonych zeznań podatkowych wynika, że G. W. uzyskała w 2012 roku dochód w wysokości [...] zł, a w 2013 roku uzyskała dochód w wysokości [...] zł.
Zgodnie z treścią przepisu art. 243 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 r., poz. 270), dalej jako P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. Oznacza to, że raz przyznane prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne, a także na postępowanie egzekucyjne, o ile uprawnienie to nie zostało cofnięte. Skoro wnioskodawca w niniejszej sprawie został już zwolniony od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w całości, nie jest możliwe ponowne przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, gdyż z tego prawa już korzysta. Ponadto przepis art. 239 pkt 4 P.p.s.a. stanowi wyraźnie, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjny, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa.
W tym stanie rzeczy należało odmówić ponownego zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż G. W. została już zwolniona od obowiązku ponoszenia tych kosztów w niniejszej sprawie.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni złożyła jednocześnie wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należy rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania w myśl art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.
Z przedłożonych oświadczeń o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wnioskodawczyni wynika, że jej sytuacja jest trudna. Wnioskodawczyni pozostaje bezrobotna bez prawa do zasiłku. Źródłem utrzymania trzyosobowego gospodarstwa domowego są zasiłek oraz renta (łącznie ok. [...] zł miesięcznie). Wnioskodawczyni nie posiada żadnych zaoszczędzonych zasobów finansowych. W takiej sytuacji nie jest ona w stanie wygospodarować dodatkowych środków finansowych na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji oznacza to, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania. Tym samym uzasadniony jest jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło