III SA/Po 1283/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-10-14
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, znajdującej się w trudnej sytuacji finansowej i majątkowej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty sądowej od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty sądowej. Jej trudna sytuacja finansowa wynika z zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, posiadania znaczących zobowiązań podatkowych oraz niskich dochodów z bieżącej działalności, przy jednoczesnym utrzymywaniu się z pomocy rodziców i zasądzonych alimentów na dzieci.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni I. D. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. dotyczącą podatku akcyzowego i jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty sądowej. Wnioskodawczyni podała, że jej sytuacja finansowa jest trudna z powodu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, posiadania zobowiązań podatkowych oraz niskich dochodów. Mieszka z rodzicami i dziećmi, a jej dochody z udziału w spółce komandytowej są niewielkie. Jej mąż nie uczestniczy w kosztach utrzymania dzieci, a rodzice utrzymują się z emerytur.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić wnioskodawczynię od wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 października 2014 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku I. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty sądowej od skargi w sprawie ze skargi I. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od oleju napędowego za poszczególne miesiące od października do grudnia 2009 roku postanawia zwolnić wnioskodawczynię od wpisu sądowego od skargi
Pismem z dnia 20 sierpnia 2014 roku pełnomocnik I. D. złożył skargę na decyzję w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od oleju napędowego za poszczególne miesiące od października do grudnia 2009 roku (w łącznej kwocie [...] zł). Jednocześnie przedłożono wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy z zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłaty sądowej od skargi.
W uzasadnieniu wniosku I. D. podała, że znalazła się w trudnej sytuacji finansowej i majątkowej w sposób przez nią niezawiniony. Wnioskodawczyni aktualnie nie prowadzi już Firmy A, która została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej w dniu 01 marca 2013 r. Obecnie jedyny jej dochód wynika z uczestnictwa w spółce komandytowej Firma B, w której jest komplementariuszem, a w której posiada 1% udział w zyskach. W 2012 r. wnioskodawczyni nie uzyskała dochodu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, a strata z tytułu prowadzenia działalności wyniosła [...] zł. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką, synem, matką i z ojcem. Skarżąca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, ani zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.), a także żadnych przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.
Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i ojcem oraz z córką oraz synem. Dwoje małoletnich dzieci wnioskodawczyni nie uzyskuje żadnego dochodu ze swojego majątku poza kwotą [...]zł miesięcznie z tytułu wydzierżawiania spółce B nieruchomości pod działalność gospodarczą, ale wnioskodawczyni nie może tymi pieniędzmi swobodnie dysponować. Wnioskodawczyni oświadczyła, że z tytułu uczestnictwa w spółce uzyskuje miesięczny dochód w wysokości [...] zł, jej ojciec uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł, a matka pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł.
Wskazany w zeznaniu podatkowym za 2012 r. podatek do zwrotu w wysokości [...] zł został zajęty przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na poczet jej zobowiązań podatkowych. Od 01 stycznia 2013 r. do 28 lutego 2013 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskała przychód w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły [...] zł i wobec tego poniosła stratę w wysokości [...] zł. Skarżąca podała, że jej dywidenda z tytułu uczestnictwa w spółce komandytowej za 2013 r. wyniosła [...] zł. Jednocześnie wyjaśniła, że z uwagi na sytuację finansową w jakiej się znalazła, symbolicznie uczestniczy w kosztach utrzymania domu, w którym mieszka wraz z małoletnimi dziećmi i z rodzicami. Rodzice są na emeryturze i łącznie ich miesięczny dochód wynosi ok. [...] zł. Rodzice pomagają jej w utrzymaniu, gdyż dochody z tytułu uczestnictwa w spółce w kwocie po ok. [...] zł w przeliczeniu na jeden miesiąc nie pozwalają na utrzymanie i zaspokojenie potrzeb wnioskodawczyni oraz jej dzieci. Wnioskodawczyni podała, że rodzice udzielają jej głównie pomocy rzeczowej, gdyż razem mieszkają - opłacają rachunki za media. Wnioskodawczyni zobowiązała się zwrócić wydatkowane środki, gdy spółka w której uczestniczy będzie przynosić większe zyski, zaś wspólnicy zdecydują o ich przeznaczeniu na wypłatę dla wspólników, a nie na rozwój firmy. Oświadczyła również, że ona i jej rodzice nie mają innych źródeł dochodów poza wskazanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto oszacowała koszty miesięcznego utrzymania jej i dzieci na kwotę ok. [...] zł, na którą składają się: koszty utrzymania mieszkania i opłat za media w wysokości [...] zł, [...] zł to koszty wyżywienia i koszty zakupu lekarstw [...] zł, na koszty ubrania i na środki czystości, [...] zł to koszty związane z nauką dzieci.
Wnioskodawczyni podała, że od dwóch lat żyje w separacji faktycznej z mężem, mąż z nią nie mieszka, nie uczestniczy również w kosztach utrzymania dzieci. Mąż wnioskodawczyni uzyskuje dochody z prac dorywczych w wysokości ok. [...] zł miesięcznie, a ponadto ma szereg zobowiązań wobec Skarbu Państwa z tytułu należności podatkowych. Od czerwca 2008 r. w małżeństwie wnioskodawczyni obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Małżonkowie nie posiadali wspólnego majątku. W sierpniu 2014 r. Sąd Rejonowy w T. zasądził od P.D. na rzecz małoletnich dzieci alimenty w kwotach [...] zł miesięcznie każde dziecko.
Wnioskodawczyni podała, że ona i jej rodzice nie posiadają pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji, nieruchomości i oszczędności. Natomiast ze względu na niskie dochody nie ma zdolności kredytowej i mimo prób zaciągnięcia pożyczki w celu choćby krótkotrwałej poprawy sytuacji finansowej nie udało jej się pozyskać pożyczki.
W związku z prowadzoną wcześniej działalnością gospodarczą, którą wnioskodawczyni wyrejestrowała w marcu 2013 r., posiada zobowiązania wobec Skarbu Państwa: z tytułu podatku VAT za 2008 i 2009 rok w wysokości [...] zł, z tytułu VAT za 2010 rok w wysokości [...] zł, z tytułu akcyzy za okres od lipca 2008 roku do lipca 2009 roku w wysokości [...] zł
Wnioskodawczyni podała, że rodzice udzielają jej głównie pomocy rzeczowej, gdyż razem mieszkają. To głównie rodzice opłacają rachunki za media. Oświadczyła również, że ona i jej rodzice nie mają innych źródeł dochodów poza wskazanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni podała, że prowadzone wobec niej przez organy skarbowe postępowania egzekucyjne zakończyły się wydaniem przez Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu w dniu 27 grudnia 2013 r. dwóch postanowień o umorzeniu postępowania egzekucyjnego ze względu na brak uzyskania zaspokojenia. Do pisma załączyła m.in. wydruk z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej o wykreśleniu firmy wnioskodawczyni z ewidencji działalności gospodarczej w dniu 01 marca 2013 r., kserokopie zeznania rocznego podatkowego za 2012 r., kopię umowy majątkowej małżeńskiej, postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] o ustanowieniu dla małoletnich kuratora i zezwolenia na dokonanie czynności, t.j. na zawarcie w imieniu dzieci z Firmą B umowy dzierżawy nieruchomości, umowę dzierżawy z dnia [...], kserokopie postanowień Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] nr [...] i nr [...] o umorzeniu postępowań egzekucyjnych, wydruk z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika, że skarżąca jest wspólnikiem spółki komandytowej, zeznanie roczne podatkowe za 2012 rok (przychód w wysokości [...] zł i strata w wysokości [...] zł) i za 2013 r. (przychód w wysokości [...] zł i dochód w wysokości [...] zł), kserokopie uchwały Zgromadzenia Wspólników Firmy B z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego za okres od 01.01.2013 do 31.12.2013 i podziale zysku oraz wyjaśnienia do ww. uchwały, wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] o zasadzeniu od P.D. na rzecz małoletnich dzieci alimentów w kwotach [...] zł miesięcznie.
Dodatkowo należy uwzględnić, ze w sprawie o sygnaturze akt I SA/Po 669/14 wnioskodawczyni wyjaśniła, że jej małżonek (zarejestrowany jako bezrobotny) - mimo wyroku zasądzającego alimenty – nie realizuje swojego obowiązku alimentacyjnego. Wnioskodawczyni, ani jej rodzice nie korzystają z żadnych form pomocy społecznej. Wnioskodawczyni użytkuje natomiast samochód osobowy marki Audi A8, rok prod. 2002, który jest własnością męża jej siostry – p. D. K., rodzice nie mają prawa jazdy i nie posiadają żadnych samochodów.
Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeżeli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j z 2012 roku, poz. 270), dalej jako P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnimi dziećmi, t.j. z córką i z synem oraz z rodzicami, którzy są emerytami. Skarżąca pozostaje w związku małżeńskim, jednakże, zgodnie ze złożonymi przez nią oświadczeniami, nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego, małżonkowie nie mieszkają razem, pozostają w separacji faktycznej, mąż wnioskodawczyni (zarejestrowany jako bezrobotny) poza dochodami z tytułu prac dorywczych w wysokości ok. [...] zł miesięcznie, nie uzyskuje żadnych dochodów i nie posiada żadnego majątku, a w konsekwencji nie ponosi kosztów utrzymania dzieci (mimo zasądzonych łącznych alimentów w wysokości [...] zł miesięcznie). Również wnioskodawczyni i jej rodzice nie posiadają żadnego majątku, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Wnioskodawczyni prowadziła działalność gospodarczą do [...], którą zamknęła i z tego tytułu pozostały jej wielomilionowe zobowiązania wobec Skarbu Państwa. Obecnie wnioskodawczyni posiada 1% udział w spółce komandytowej. Rodzice wnioskodawczyni utrzymują się z emerytur, z których ponoszą koszty utrzymania wspólnego (pięcioosobowego) gospodarstwa domowego. Dzieci wnioskodawczyni posiadają nieruchomość, którą wydzierżawiły spółce komandytowej za kwotę [...] zł, jednakże z postanowienia Sądu Rejonowego w T. wynika, że środki pieniężne są gromadzone z tego tytułu na imiennych kontach oszczędnościowych dla małoletnich dzieci, bez możliwości wypłacania zgromadzonych środków pieniężnych przez kogokolwiek.
Reasumując wnioskodawczyni nie posiada środków pieniężnych na poniesienie opłaty sądowej od skargi w przedmiotowej sprawie, której wysokość przekracza [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania ww. kosztów sądowych. Zasadnym pozostaje zatem zwolnienie wnioskodawczyni od wpisu sądowego od skargi, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło