III SA/Po 129/11

Dnia 03 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 czerwca 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi E. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. z dnia 10 stycznia 2011r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość w odniesieniu do składek finansowanych przez ubezpieczonych. oddala skargę Pismem z dnia 2 sierpnia 2010 r. E. S. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy, FGŚP, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnień powstałych w okresie sprawowania przez niego funkcji Prezesa Zarządu w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w O. W. Decyzją z dnia 28 października 2010 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. – działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr. 98, poz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 83 ust. 1 i art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. Dz 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) w sprawie rozpatrzenia wniosku E. S. o umorzenia należności z tytułu składek postanowił umorzyć postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość w odniesieniu do składek finansowanych przez ubezpieczonych w kwocie 13.558, 58 zł. w tym z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres 03/2000 – 09/2000 w kwocie 13.558,58 zł. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. S. podniósł, iż we wcześniejszych pismach udokumentował swoją trudną sytuacje zdrowotną oraz materialną z ostatnich 10 lat. Podkreślił, że jego miesięczne środki na życie i ubranie to kwota 307,33 zł. Oświadczył, iż ze względu na konieczność sprawowania opieki nad żoną chorą na Parkinsona nie ma możliwości podjęcia lepiej płatnej pracy. Zwrócił również uwagę, że całkowity brak majątku potwierdzony został przez kontrolę przeprowadzoną przez komornika z Urzędu Skarbowego w O. W. w kwietniu 2009 r. W jego ocenie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy emerytura otrzymywana przez jego żonę, z którą ma rozdzielność majątkową. Wskazał przy tym, że emerytura jego żony wystarcza z ledwością na zakup lekarstw, na przymusowe wizyty u lekarza oraz na bardzo skromne życie. Wnioskodawca zwrócił ponadto uwagę, iż Urząd Skarbowy już w 2000 r. w całości umorzył wszystkie należności nie zapłacone przez Spółkę [...]. W końcowej części wniosku zobowiązany zwrócił się do organu, aby kierował się czynnikiem ludzkim, a nie paragrafem. Decyzją z dnia 10 stycznia 2011 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 28 października 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 3 sierpnia 2010r. wnioskodawca zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy, FGŚP, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnień powstałych w okresie sprawowania przez niego funkcji Prezesa Zarządu w [...] Sp. z o.o. Zakład zaznaczył, iż zobowiązany ponosi odpowiedzialność za długi spółki na podstawie decyzji Zakładu z dnia 16 kwietnia 2003r. W wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że zaległości obejmują składki w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres 03/2000-09/2000. Organ wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie umorzenia składek finansowanych przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami składek jest bezprzedmiotowe z uwagi na brak przepisów prawa, które byłyby podstawą do podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia bądź odmowy umorzenia tych składek. Jak stanowi bowiem art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) w odniesieniu do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie jest możliwym zastosowanie instytucji umorzenia, rozłożenia na raty oraz odroczenia terminu płatności. Powołany przepis prawa wyklucza zatem możliwość podejmowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozstrzygnięć w zakresie umarzania bądź odmowy umorzenia składek w części finansowanej przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz obowiązujących przepisów prawnych Zakład stwierdził, że przedstawiony w zakwestionowanej decyzji stan faktyczny i prawny nie ulegnie zmianie. Z uwagi, iż w sprawie w dalszym ciągu brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności w zakresie składek finansowanych przez ubezpieczonych organ, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. S. powołał zarzuty i argumenty tożsame z przedstawionymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania w odniesieniu do składek finansowanych przez ubezpieczonych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres 03/2000-09/2000. Ocena legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż została ona wydana zgodnie z prawem. Wniosek E. S. z dnia 2 sierpnia 2010 r. obejmuje należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy, FGŚP, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnień powstałych w okresie sprawowania przez niego funkcji Prezesa Zarządu w [...] Sp. z o.o. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż zobowiązany ponosi odpowiedzialność za długi spółki na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 kwietnia 2003 r. Jak wskazał organ rentowy w wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego ustalono, że zaległości obejmują składki w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres 03/2000-09/2000. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) przewiduje w przepisie art. 28 i 29 możliwość umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odraczanie terminu ich płatności, a także rozkładanie tych płatności na raty. Jednakże z literalnego i niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych brzmienia art. 30 powołanej ustawy wynika, iż powyższe regulacje prawne nie znajdują zastosowania w odniesieniu do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Oznacza to, że wskazanych w tym przepisie składek nie dotyczą ulgi w spłacie należności, tj. umorzenie, rozłożenie na raty i odroczenie terminu płatności. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że ze sformułowania o braku zastosowania przepisów o ulgach wynika, iż nie jest dopuszczalne podejmowanie w stosunku do tych składek jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia na podstawie art. 28 i 29 ustawy systemowej. Każde z tych rozstrzygnięć musiałoby być bowiem oparte na przepisie art. 28, którego zastosowanie zostało wyraźnie wyłączone. Ustawa systemowa wprowadza tym samym swoistą ochronę składek finansowanych przez pracowników (zob. wyrok SN z dnia 24.06.2008 r., sygn. akt I UK 360/07, LEX nr 496399). W konsekwencji jeżeli wniosek osoby (pracodawcy) o umorzenie należności z tytułu składek obejmuje składki finansowane przez ubezpieczonych (pracowników), właściwym rozstrzygnięciem jest jedynie umorzenie postępowania na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z powołanym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W rozpoznawanej sprawie brak jest zatem przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W sytuacji natomiast, gdy wniosek obejmuje zarówno należności podlegające umorzeniu, jak i należności określone w art. 30 tej ustawy, należy umorzyć postępowanie w zakresie tych ostatnich (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27.09.2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1765/06, Lex nr 265481). Z uwagi na powyższy stan faktyczny i prawny zasadnie Zakład, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 1 i art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną o umorzeniu postępowania w odniesieniu do składek finansowanych przez ubezpieczonych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres 03/2000-09/2000. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę .