III SA/Po 129/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-06-14

Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędzia WSA Izabela Paluszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, uznając, że skarżący nie wykazał przesłanek całkowitej nieściągalności lub trudnej sytuacji życiowej uzasadniającej umorzenie?
Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny przesłanek całkowitej nieściągalności ani trudnej sytuacji życiowej uzasadniającej umorzenie na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, powołując się na złą sytuację finansową i brak możliwości jej poprawy. ZUS odmówił umorzenia, a następnie utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje stanowisko, kwestionując ocenę swojej sytuacji finansowej i zdrowotnej przez organ rentowy oraz zarzucając sprzeczność decyzji i naruszenie zasady 'nikt nie jest sędzią we własnej sprawie'.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Izabela Paluszyńska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi x na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] decyzją z [...] listopada 2016 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez M. K. (dalej: "strona") od decyzji tego organu z [...] czerwca 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych składek, utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Strona wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem z [...] kwietnia 2016 r. o umorzenie należności z tytułu składek wskazując na swoją złą sytuacje finansową i brak możliwości jej poprawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] czerwca 2016 r. – w pkt 1 rozstrzygnięcia, w powołaniu na art. 28 ust. 1-3 oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – odmówił umorzenia należności z tytułu: a) odsetek od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, to jest na ubezpieczenie społeczne za okres od grudnia 2007 do września 2008 roku w kwocie [...]zł, na ubezpieczenie zdrowotne za okres od grudnia 2007 do września 2008 roku w kwocie [...]zł, b) należności w części finansowanej przez płatnika, to jest na ubezpieczenie społeczne w zakresie składek za okres od grudnia 2007 do października 2009 roku, styczeń 2010 roku, od marca 2010 do czerwca 2014 roku w kwocie [...]zł, a także odsetek od tych należności w kwocie [...]zł, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie składek za okres od listopada 2007 do czerwca 2014 roku w kwocie [...]zł, a także odsetek od tych należności w kwocie [...]zł, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w zakresie składek za okres od grudnia 2007 do września 2008, od kwietnia 2009 do października 2009 roku, styczeń 2010 roku, od marca 2010 do czerwca 2014 roku w kwocie [...]zł, a także odsetek od tych należności w kwocie [...]zł; – w pkt 2 rozstrzygnięcia, w powołaniu na art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – odmówił umorzenia należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, to jest na ubezpieczenie społeczne w zakresie składek za okres od grudnia 2007 do października 2009 roku, styczeń 2010 roku, od marca 2010 do czerwca 2014 roku w kwocie [...]zł, a także odsetek od tych należności w kwocie [...]zł, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie składek za okres od października 2007 do czerwca 2014 roku w kwocie [...]zł, a także odsetek od tych należności w kwocie [...]zł, na Fundusz Pracy w zakresie składek za okres od maja 2010 do czerwca 2014 roku, od stycznia 2015 do marca 2015 roku, od maja 2015 do sierpnia 2015 roku w kwocie [...]zł, a także odsetek od tych należności w kwocie [...]zł. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie zgodziła się z argumentacją organu rentowego, Wskazała na pominięcie kopii pisma z [...] lutego 2011 r. z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, a także kopii monitu przedsądowego nr [...] Strona podała ponadto przyczyny, przez które nie zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, który był jej znany, a także okoliczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Podniosła, że jest oczywiste, iż od osoby bezdomnej, bez majątku, bez dochodów lub o dochodach na poziomie minimum egzystencji, nie uzyska się kwoty na pokrycie kosztów egzekucji, których wysokość nie została zresztą przez organ rentowy podana. Strona zaznaczyła, że nie posiada nieruchomości. Nie posiada także rzeczy ruchomych w wyniku przywłaszczenia ich przez T. K.. Bezrobocie trwające od [...] sierpnia 2014 r., a praktycznie od stycznia 2009 roku, jest trwałe, a więc bez perspektyw na zmianę lub poprawę sytuacji bytowej bezrobotnego w drodze pozyskania pracy. Aktualnie strona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wskazany bardzo dobry stan zdrowia ulegnie, w ciągu najbliższych miesięcy i lat, pogorszeniu, co ograniczy jej zdolność do wykonywania pracy. Postępowanie egzekucyjne powyższą sytuację tylko pogorszyło. Ponadto strona stwierdziła, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie jest w pełni uznaniowa i wymaga merytorycznego uzasadnienia, za które trudno uznać odwołanie się przez ten organ do zasad doświadczenia życiowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, utrzymując w mocy decyzję wydaną w I instancji wskazał na dotychczasowy przebieg postępowania oraz zebrany w jego toku materiał dowodowy. W dalszej kolejności organ rentowy podał podstawy do umorzenia należności z tytułu składek z powodu ich całkowitej nieściągalności, wymienione w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zdaniem tego organu z przyczyn oczywistych nie można odnieść się do przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 1 ("dłużnik zmarł"), pkt 4 (nie toczyło się postępowanie likwidacyjne) oraz pkt 4a ("wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym"). Organ rentowy nie stwierdził również przesłanki z art. 27 ust. 3 pkt 2 oraz pkt 4b tej ustawy, albowiem strona nie składała wniosku o ogłoszenie upadłości. Organ rentowy podkreślił następnie, że w stosunku do zadłużenia strony jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora I Oddziału ZUS w P. i do dnia wydania decyzji żaden uprawniony organ nie orzekł o bezskuteczności postępowania z uwagi na brak składników majątkowych dłużnika. Nie można zatem stwierdzić zaistnienia przesłanki sformułowanej w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również wykazać, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy). Organ rentowy podkreślił przy tym, że wydatkami egzekucyjnymi są koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, a ich wysokość nie jest ściśle określona, nie mają one charakteru zryczałtowanego. Poza tym zdaniem organu dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego będzie można stwierdzić, czy faktycznie brak jest majątku pozwalającego na spłatę dochodzonych przez ZUS należności z tytułu nieuiszczonych składek. Co do przesłanki całkowitej nieściągalności z art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych organ rentowy stwierdził, że nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, a z oświadczenia strony wynika, iż brak jest składników majątkowych mogących stanowić podstawę egzekucji. Organ rentowy wskazał, że z przeprowadzonego postępowania wynika, iż strona jest jednak właścicielem samochodu Forda Fiesta z 2001 roku, chociaż ewentualna egzekucja skierowana do ujawnionego składnika nie doprowadzi do wyegzekwowania należności. Jednakże zobowiązaniem może zostać obciążona małżonka wnioskodawcy, która odpowiada za zobowiązania składkowe zgodnie z Ordynacją podatkową. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie stwierdził ponadto, aby zaszła, któraś z przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. Organ ten ustalił, że strona jest osobą w wieku [...] lat. Z dniem [...] czerwca 2014 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Aktualnie strona jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Zgodnie z oświadczeniem prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Od listopada 2009 roku pozostaje w pozasądowej separacji z żoną, z którą nie utrzymuje kontaktów. Od dnia wymeldowania z domu nr [...] strona nie posiada stałego miejsca zamieszkania, czy zameldowania. Na stronie ciąży stwierdzone orzeczeniem sądu zobowiązanie z tytułu alimentów, zaś wpłaty przekazywane są nieregularnie i w niewielkiej wysokości. Strona wskazała, że stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą [...] zł. Ponadto oświadczyła, że posiada zobowiązania z tytułu nieopłaconych podatków za okres 2004-2006, z tytułu zaciągniętych kredytów za okres 2004-2006 na kwotę [...]zł oraz w bankach za okres 2004-2008, a także, że zobowiązania te nie są regulowane. Wnioskodawca oświadczył, że nie jest w stanie przedstawić pełnej dokumentacji, a oryginały zostały przywłaszczone przez T. K.. W ocenie organu wszystkie złożone przez stronę oświadczenia budzą wątpliwości. Zwłaszcza okoliczność, zgodnie z którą strona ponosi wydatki, mimo że jednocześnie nie uzyskuje żadnych dochodów, prowadzi do wniosku, że któreś z tych oświadczeń jest nieprawdziwe. Nie można bowiem dokonywać żadnych płatności w sytuacji, gdy nie dysponuje się żadnymi środkami finansowymi. Także okoliczność braku stałego miejsca zamieszkania nie została przez stronę w żaden sposób udokumentowana. Sam fakt braku zameldowania nie świadczy o braku miejsca zamieszkania. Organ rentowy podkreślił, że w odniesieniu do osób rzeczywiście bezdomnych działania podejmują na ich wniosek instytucje państwowe do tych celów powołane. Strona nie wykazała natomiast, aby o taką pomoc się ubiegała. Strona pomimo powoływania się na trudną sytuację finansową, w tym całkowity brak dochodów, nie występuje do wyspecjalizowanych w zakresie pomocy socjalnej instytucji państwa o pomoc finansową lub rzeczową. Oznacza to, w ocenie organu rentowego, że strona nie ujawnia faktycznej sytuacji bytowej, aby uzyskać pozytywne rozstrzygnięcie. Oświadczenia strony zostały przedstawione nierzetelnie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych mając powyższe na względzie uznał, że strona nie wykazała przesłanek z § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Odnosząc się dodatkowo do przesłanki z pkt 3 tego przepisu wskazał, że z przedstawionej przez stronę dokumentacji nie wynika, aby jej sytuacja zdrowotna uniemożliwiała pozyskanie jakichkolwiek dochodów. Wśród dokumentów przedłożonych przez stronę nie znalazło się orzeczenie stwierdzające okresowy lub trwały brak zdolności do wykonywania pracy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym strona określiła ponadto swoją sytuację zdrowotną jako bardzo dobrą, przecząc podnoszonej argumentacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podtrzymał dotychczas zaprezentowane stanowisko. Ponownie podkreślił, że nie istnieje logiczne uzasadnienie pozwalające na wykazanie, że osoba bezdomna, bez dochodów lub z dochodami na poziomie minimum egzystencji, bez majątku jest zdolna do obsługi zadłużenia na poziomie ponad [...] zł. Skarżący zaprzeczył, aby był właścicielem samochodu [...] roku. W ocenie skarżącego decyzja organu rentowego pozostaje ponadto wewnętrznie sprzeczna, wskazując z jednej strony na brak możliwości wyegzekwowania należności, a z drugiej na konieczność wykorzystania wszystkich dostępnych środków przymusowego ich dochodzenia. Ponadto, skarżący podniósł, że delegowanie uprawnień Prezesa ZUS na pracownika organu I instancji, który wydał zaskarżoną w trybie odwoławczym decyzję, jest oczywistym naruszeniem intencji ustawodawcy i pogwałceniem zasady, że nikt nie jest sędzią we własnej sprawie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie niepodzielając argumentacji skarżącego. W piśmie procesowym z 6 marca 2017 r. skarżący ponowił swą argumentację. Wskazał dodatkowo na przychód osiągnięty w 2014 roku ([...] zł), 2015 roku ([...] zł) oraz 2016 roku ([...] zł), a wynikający ze złożonych zeznań podatkowych. Oświadczył, że w tym okresie korzystał także ze wsparcia rodziny i znajomych, często w formie bezgotówkowej. Przychód z tych dwóch źródeł – praca i wsparcie – dają w przybliżeniu [...] zł miesięcznie, co nie może stanowić realnego źródła spłaty zobowiązań z tytułu składek. Nie jest jednak prawdziwe twierdzenie organu rentowego, że skarżący ponosi wydatki, a nie posiada dochodów, co ma obniżyć jego wiarygodność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2016 r. nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") uzasadniałby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Decyzją z [...] listopada 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2016 r., w której odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm., dalej: "u.s.u.s."). Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 tego artykułu. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a (art. 28 ust. 2 u.s.u.s.). Całkowita nieściągalność, o czym stanowi już art. 28 ust. 3 u.s.u.s., zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnianych przypadkach umarzane, stosownie do art. 28 ust. 3a u.s.u.s., pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki uzasadniające umorzenie tych należności z tytułu składek we wskazanych okolicznościach ujęte zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365, dalej: "rozporządzenie"). Przepis ten stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Na gruncie kontrolowanej sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo nie stwierdził zaistnienia którejkolwiek z przywołanych powyżej przesłanek do umorzenia ciążących na skarżącym należności z tytułu składek. Organ rentowy słusznie zwłaszcza uznał, że prezentowana przez skarżącego sytuacja majątkowa oraz osobista nie jest wiarygodna. Chociaż skarżący stara się wykazać, że znajduje się aktualnie w bardzo trudnej sytuacji, podnosząc między innymi, że jest osobą bezdomną i z dochodami co najwyżej na poziomie minimum egzystencji, nie prezentuje w tym względzie rzetelnych danych, pozwalających na weryfikację prawdziwości tych twierdzeń. Skarżący w szczególności, pomimo wezwania ze strony organu rentowego, nie przedstawił dokumentacji, która potwierdzałaby podnoszone przez niego twierdzenia. Nie tylko nie wykazał wysokości rzeczywiście osiąganego dochodu czy jego źródła, lecz nadto nie przedstawił dokumentacji, z której wynikałby rodzaj i wysokość ponoszonych przez skarżącego kosztów. Nawet, gdyby dać wiarę twierdzeniom skarżącego, że koszty jego utrzymania wynoszą miesięcznie [...] zł, to nadal niewiadomym pozostaje źródło ich pokrycia, bowiem udokumentowany w zeznaniach podatkowych dochód nie jest wystarczający. Ogólne twierdzenia skarżącego o pomocy ze strony najbliższej rodziny, czy znajomych, pozostają gołosłowne, a skarżący nie tylko nie podaje danych osób, które miałyby mu udzielić takiej pomocy, lecz nawet nie stara się wykazać na czym konkretnie ów pomoc w danym przypadku polegała. Wątpliwości co do sytuacji majątkowej skarżącego nie wyjaśniają jego twierdzenia, w których odwołuje się do okoliczności utraty majątku – rzeczy ruchomych oraz dokumentów – w wyniku przywłaszczenia ich przez T. K.. Po pierwsze, okoliczności tej nie dowodzi postanowienie z Komendy Powiatowej Policji w S. z [...] lutego 2016 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie przywłaszczenia. Po drugie, skarżący nie wskazał, aby w wyniku utraty przez niego majątku, która miałaby nastąpić – jak twierdzi – na skutek czynu przestępczego, podjął jakiekolwiek kroki o charakterze cywilnoprawnym, zmierzające do odzyskania majątku bądź uzyskania z tytułu jego utraty odszkodowania. Co więcej, jak słusznie wskazał organ rentowy, sam fakt, że skarżący nie jest nigdzie zameldowany nie świadczy o braku miejsca zamieszkania. Jak stwierdził skarżący w piśmie z [...] maja 2016 r. nie posiada on stałego miejsca zamieszkania w tym zameldowania, natomiast adres: [...] jest wyłącznie adresem do korespondencji. Nota bene, choć umknęło to już uwadze organu rentowego, ostatnie twierdzenie pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, z którego wynika, że lokal znajdujący się pod podanym powyżej adresem jest przez skarżącego zajmowany (zob. wezwanie Komornika Sądowego z [...] stycznia 2016 r., k. 34 akt administracyjnych), a więc nie jest to jedynie adres do korespondencji. Wreszcie, jak podniósł organ rentowy, skarżący pomimo twierdzeń o ciężkiej sytuacji majątkowej i osobistej nie zwrócił się dotychczas do żadnej z instytucji świadczących w tym zakresie pomoc finansową lub rzeczową z wnioskiem o jej udzielenie, co dodatkowo przemawia przeciwko uznaniu wiarygodności twierdzeń skarżącego. Natomiast odnośnie stanu zdrowia skarżącego organ rentowy prawidłowo stwierdził, że skarżący nie wykazał trwałego lub przejściowego braku zdolności do wykonywania pracy, co pozostaje zresztą okolicznością bezsporną. Bez znaczenia są przy tym hipotetyczne założenia skarżącego co do możliwości pogorszenia się jego stanu zdrowia w przyszłości – "w ciągu najbliższych miesięcy i lat". Dokonana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wbrew twierdzeniom skarżącego, jest zgodna z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Organ rentowy z zachowaniem wymogów wynikających z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "K.p.a.") nie stwierdził okoliczności, które wpisywałyby się w którąś z przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. bądź z § 3 ust. 1 rozporządzenia, a która pozwalałaby na umorzenie skarżącemu należności z tytułu składek. Podkreślenia wymaga, że organ rentowy opierał się na materiale dowodowym zgromadzonym z urzędu, a także wnioskowanym przez skarżącego. W okolicznościach kontrolowanej sprawy nie sposób uznać, aby organ ten nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.), czego zresztą skarżący temu organowi nie zarzuca. Co prawda, rację należy przyznać skarżącemu, że nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, aby był on właścicielem samochodu [...] (zob. m.in. pismo CEPiK z [...] czerwca 2011 r., z którego wynika, że skarżący nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów), jednakże, na tle dotychczasowych rozważań, pozostaje to bez znaczenia dla wyniku sprawy (por. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). W tych okolicznościach nie mają istotnego znaczenia zarzuty skarżącego skierowane na wykazanie, że organ rentowy przy wydaniu zaskarżonej decyzji przekroczył granice uznania administracyjnego, jakie daje mu art. 28 ust. 1 u.s.u.s. Podkreślenia bowiem wymaga to, że o ile nie zajdzie któraś z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. bądź w § 3 ust. 1 rozporządzenia, organ rentowy nie ma kompetencji do umorzenia należności z tytułu składek, a co za tym idzie – nie korzysta z uznania administracyjnego. Innymi słowy, jako że w kontrolowanej sprawie organ rentowy nie stwierdził, aby wystąpiła któraś z powyższych przesłanek, nie zaktualizowała się kompetencja tego organu wynikająca z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. do umorzenia należności z tytułu składek i Zakład w tym względzie nie korzystał z uznania administracyjnego, lecz zobligowany był wydać wobec skarżącego decyzję odmowną. Nie jest także trafna argumentacja skarżącego, w której zmierza on do podważenia możliwości podejmowania decyzji w postępowaniu II-instancyjnym w imieniu Prezesa ZUS przez upoważnionego pracownika tego Zakładu. Wprawdzie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy kierowany jest do Prezesa ZUS (art. 83 ust. 4 u.s.u.s., zob. także art. 66 ust. 5 u.s.u.s.), nie wyklucza to możliwości upoważnienia przez Prezesa ZUS któregoś z pracowników do wydania decyzji administracyjnej w jego imieniu (art. 268a K.p.a.). Istotne dla sprawy pozostaje natomiast to, aby nie był to pracownik, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, to jest decyzji pierwszoinstancyjnej (zob. art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.), do czego w kontrolowanej sprawie nie doszło. Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostają zarzuty skarżącego podważające prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego nie stwierdzono podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W konsekwencji, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło