III SA/Po 1296/12

Dnia 1 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi A. K., E. F., W. K., R. K., E. J., G. W., M. K.,S. K., B. C., E. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2005 rok, po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących kwotę 491,- (czterysta dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Postanowieniami z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] Prezydent Miasta K. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia A. K., E. F., W. K., R. K., E. J., G. W., M. K., S. K., B. C., E. H. i A. P. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2005, zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości w 2005 r., wskazując na art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W uzasadnieniu organ wskazał na złożoną w dniu 15 listopada 2010r informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której do opodatkowania budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i pozostałe grunty. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...] Prezydent Miasta K. uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości w 2005 r. w kwocie [...] zł, tj. w zakresie przedmiotu opodatkowania dotyczącego pozostałych gruntów oraz ustalił A. K., E. F., W. K., R. K., E. J, G.W., M. K., S. K. , B. C., E. H. i A. P. wysokość zobowiązania podatkowego i sposób płatności z uwzględnieniem nowych okoliczności faktycznych w podatku od nieruchomości za rok 2005 na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że w decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości w 2005 r. organ podatkowy ustalił podatek od nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] [ ....] od pozostałych gruntów o pow. 5761 m², natomiast powinien być ustalony podatek od budynków mieszkalnych z działalnością gospodarczą, pozostałych budynków z działalnością gospodarczą, gruntów z działalnością gospodarczą oraz pozostałych gruntów, o powierzchniach wskazanych w decyzji. Jak wskazał organ fakt ten potwierdza złożona przez podatnika informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych. A. K. działający w imieniu własnym oraz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] [...] wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, podnosząc, że w okresie objętym decyzją wskazani w niej podatnicy nie byli fizycznymi właścicielami nieruchomości. Nieruchomość ta była w całości administrowana i użytkowana przez S. P. B. w K. Na podstawie zeznań czy oświadczeń ww. S. były ustalane decyzje odnośnie podatku od nieruchomości. W chwili przejęcia od S. P. B. protokołem zdawczo-odbiorczym ww. nieruchomości zostały pokryte wszystkie wykazane na ten dzień przez Wydział Finansowy zaległe zobowiązania. Gdyby wówczas Wydział Finansowy wskazał tę kwotę, jak w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. to zobowiązanie to byłoby pokryte ze środków, które zobowiązani byliby wypłacić SPB na mocy wyroku Sądu Okręgowego sygn. akt I C 1674/06. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją nr SKO-[...] z dnia [...] lutego 2011 r., wydaną na podstawie art. 1 art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 13§1 pkt 3, art. 121, art. 187, art. 210 §1 pkt 6 oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa utrzymało w mocy orzeczenie organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r.. Nr 95, poz. 613 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jak wynika z informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych na rok 2005-2006 złożonej w dniu 15 listopada 2010 r. przez A. K. do opodatkowania zostały zgłoszone grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 2400 m2, grunty pozostałe o pow. 790 m2, budynki związane z działalnością gospodarczą o pow. 2,20 m - mieszkalne o pow. 138 m2 oraz pozostałe o pow. 779 m2. Na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. pełnomocnik odwołującego wskazał, że kwestionuje powierzchnie nieruchomości, jednak nie potrafił podać, w jakim zakresie. Nie kwestionował ich będący na rozprawie A. K. Nadto nie zakwestionowano, że odwołujący są właścicielami przedmiotowej nieruchomości. W przedmiotowej sprawie określenie wysokości podatku nastąpiło na podstawie uchwały nr XXXIV/414/2004 Rady Miejskiej K. Jak wynika z informacji z rejestru gruntów (według stanu na dzień 9 czerwca 2006r.) współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości byli: C. C., E. F., E. J., A. K., R. K., S. K., T. K. i A. P. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt I C 1647/06 Sąd Okręgowy w Kaliszu I Wydział Cywilny nakazał pozwanemu – S. P. B., aby wydał powodom E. H. W. K. G. W., M. K., S. K., A. K., R. K., B. C., A.P., E. F. i E. J. przedmiotową nieruchomość, pod warunkiem zapłacenie pozwanej przez powodów kwoty [...] zł. Aktem notarialnym z dnia [...] października 2008 r. rep. A: [...] A. K. działający w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości sprzedał T. i M. M. nieruchomość zabudowaną o powierzchni 4.925 m2 składającą się z działek [...] i [...], stanowiącą inne tereny zabudowane i drogi pochodzącą z nieruchomości objętej księgą wieczystą [...]. Z tym zatem dniem A. K. oraz pozostałe reprezentowane przez niego osoby utraciły współwłasność we wskazanym wyżej zakresie. Jak wynika z zawiadomienia o zmianie danych w ewidencji z dnia 24 października 2008 r. na skutek zawarcia ww. aktu notarialnego dokonano zmian w ewidencji w ten sposób, że w miejsce dotychczasowych współwłaścicieli zbywanych nieruchomości, wpisano ich nabywców. Natomiast z załączonego do ww. pisma wykazu z ewidencji wynika, że przed dniem 24 października 2008 r. do ewidencji byli wpisani poprzedni współwłaściciele, będący jednocześnie wymienieni jako podatnicy w zaskarżonej decyzji. Jak wskazał dalej organ, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt l ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z uwagi na powyższe, podatnikami w niniejszej sprawie są współwłaściciele nieruchomości wymienieni w zaskarżonej decyzji. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, czy współwłaściciele nieruchomości byli jej posiadaczami w okresie, za który naliczony został podatek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucili ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie: - art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej mające wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym ustaleniu, ze zaszła konieczność wznowienia postępowania, albowiem wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, - art. 3 ust 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r., o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r.. Nr 95, poz.613 ze zm.) mające wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym ustaleniu, że w przedmiotowej sprawie właściciele nieruchomości są podatnikami podatku od nieruchomości, mimo iż do 29 grudnia 2008 roku samoistnym posiadaczem nieruchomości było S.P. B., - art. 3 ust 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, mimo że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że do 29 grudnia 2008 roku samoistnym posiadaczem nieruchomości było S. P. B. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2011 r., nr SKO-[...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], wydanych w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2005 rok, po wznowieniu postępowania, Sąd uznał , że decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 241 § 1, art. 243 § 2 i art. 210 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) – dalej zwaną O.p., co w ocenie Sądu, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane wyżej decyzje wydane zostały w trybie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości w 2005 r. Wznowienie postępowania jest instytucją szczególną stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej (podatkowej) określonej w art. 128 O.p. Umożliwia ono przeprowadzenie ponownie postępowania i wydanie decyzji podatkowej w przypadku, gdy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte kwalifikowaną wadą proceduralną lub wystąpiły zdarzenia mające wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, które zostały wymienione w art. 240 O.p. Art. 240 O.p. tworzy zamknięty katalog przesłanek, na podstawie których strona może żądać wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania może nastąpić także z urzędu z wyłączeniem przesłanek określonych w pkt 4, 8 i 9 art. 240 § 1 O.p. – art. 241 § 2 O.p. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania podatkowego następuje w formie postanowienia. W postanowieniu tym organ określa, czy postępowanie zostaje wszczęte z urzędu, czy na wniosek podmiotu uprawnionego, określa, jakiej decyzji postępowanie dotyczy i jakie przesłanki uzasadniają wznowienie (art. 243 § 1 i § 2 O.p.). Po wydaniu postanowienia właściwy organ podatkowy przeprowadza postępowanie, którego celem jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki, które określił wcześniej w wydanym postanowieniu, a po ustaleniu, że takie przesłanki zachodzą, rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Jeżeli natomiast organ podatkowy nie stwierdzi istnienia przesłanek wznowienia postępowania, wydaje decyzję o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji w całości lub w części (art. 245 § 1 pkt 2 O.p.). Należy również wskazać, że zakres postępowania prowadzonego w trybie wznowienia postępowania jest węższy, aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia, wskazanych przez wnioskodawcę, czy przez organ w wypadkach wszczęcia postępowania z urzędu. Postępowanie prowadzone po wznowieniu postępowania nie może być zatem wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. W rozpatrywanej sprawie Prezydent Miasta K. w ww. postanowieniu z dnia [...] listopada 2010r. którym wznowił z urzędu postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 rok wskazał na art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w złożonej w dniu 15 listopada 2010r. informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, zgłoszono zmianę wykorzystywania przedmiotów opodatkowania – likwidacja prowadzenia działalności gospodarczej. Organ wskazał również, że ponieważ właścicielami nieruchomości są także G. W., E. J., M. K., E. H., A. K., R. K., S. K., B. C., organ podatkowy winien ustalić wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007r. również w stosunku do wyżej wymienionych osób. Jak wynika zatem z powyższego, obowiązkiem organów podatkowych obu instancji w przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym było w pierwszej kolejności zbadanie, czy w istocie wystąpiła wskazana w postanowieniu z dnia [...] listopada 2010r przesłanka wznowienia postępowania, tj. czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W szczególności, czy takie nowe okoliczności bądź dowody wynikały z informacji zawartych w deklaracji złożonej organowi podatkowemu w 2010r, na co powołał się organ I instancji. Jak wynika zaś z decyzji Prezydenta Miasta K, co do okoliczności dotyczących wznowienia postępowania, organ ten jedynie wskazał, że na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p wznowiono postępowanie w sprawie, przy czym nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Podobnie postąpił organ odwoławczy, który w swojej decyzji zupełnie pominął kwestię ustalenia, czy w istocie wystąpiły w przedmiotowej sprawie przyczyny wznowienia postępowania, dokonując wyłącznie ustaleń w przedmiocie obowiązku podatkowego za 2007r. Z uwagi zatem na brak w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. jakichkolwiek rozważań w zakresie ustalonym wskazanymi wyżej przepisami, regulującymi wznowienie postępowania, niemożliwa jest sądowa kontrola zasadności wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Nie wiadomo bowiem w istocie, czy organ miał faktyczne podstawy do skorzystania z tego nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego i w konsekwencji uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości w 2005 r. Z przyczyn wyżej wskazanych, nie jest zatem również możliwe dokonanie merytorycznej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia skarżącym zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią poczynione wyżej rozważania dotyczące postępowania wznowieniowego, która stanowią jednocześnie wskazania do dalszego postępowania, jak również wymogi stawiane przez ustawodawcę uzasadnieniu decyzji administracyjnej objętej normą prawną art. 210 O.p. Ustalając krąg podatników organ zwróci również uwagę na to, że A. P. zmarła w dniu [...] maja 2010r. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta K. wydane zostały z naruszeniem art. 241 § 1, art. 243 § 2 i art. 210 § 1 pkt 6 O.p. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 135, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.