III SA/Po 1296/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-07-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędzia WSA Walentyna Długaszewska, Sędzia WSA Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wynajmuje lokal podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na instalacji i eksploatacji automatów do gier, może być uznana za "urządzającą gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojęcie "urządzania gier" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych należy interpretować szeroko, obejmując nie tylko fizyczne prowadzenie gier, ale także aktywne działania związane z organizacją, pozyskaniem miejsca, przystosowaniem, umożliwieniem dostępu, utrzymaniem automatu, wypłacaniem wygranych, obsługą czy szkoleniem personelu. W przypadku skarżącej, zawarcie umowy dzierżawy powierzchni pod instalację automatów, uzależnienie czynszu od zainstalowania urządzeń, a także zobowiązanie do poufności informacji o przychodach dzierżawcy, wykraczało poza zwykłą umowę dzierżawy i świadczyło o jej czynnym udziale w procesie urządzania gier, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni stwierdzili obecność automatu do gier hazardowych w lokalu należącym do skarżącej. Po przeprowadzeniu eksperymentu potwierdzono, że gry na automacie miały charakter losowy i były urządzane z naruszeniem ustawy o grach hazardowych. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że jako wynajmująca lokal nie jest "urządzającą gry".Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 28 października 2016r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry oddala skargę
W dniu 7 maja 2015 r. w toku czynności kontrolnych funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w Poznaniu ustalili, że w lokalu: [...], znajdującym się w miejscowości [...], w którym działalność gospodarczą prowadziła [...] (określana dalej także jako "strona, "skarżąca"), znajduje się urządzenie do gier o nazwie SILVER SHARK nr ewidencyjny [...], przypominające swoim wyglądem automat do gier, na którym urządza się gry w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 471, dalej: "ustawa o grach hazardowych", "ugh").
W drodze eksperymentu funkcjonariusze celni potwierdzili, że gry oferowane na kontrolowanym urządzeniu są grami na automatach w rozumieniu ww. ustawy o grach hazardowych, urządzanymi z naruszeniem przepisów tej ustawy.
Opis przeprowadzonego eksperymentu z gier na kontrolowanym automacie oraz ustalenia kontrolujących zostały udokumentowane w protokole eksperymentu i protokole oględzin z 7 maja 2015 r. Na podstawie umowy dzierżawy powierzchni nr [...]. stwierdzono, że właścicielem automatu o nazwie SILVER SHARK nr ewidencyjny [...]jest [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], która wynajęła powierzchnię pod instalację urządzenia do gier.
Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r. nr [...] wszczął wobec [...], prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] postępowanie podatkowe w sprawie urządzania gier, poza kasynem gry, na urządzeniu SILVER SHARK nr ewidencyjny [...].
Po dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w dniu 9 września 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu wydał decyzję nr [...], na podstawie której wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, z tytułu urządzania, poza kasynem gry, gier na ww. automacie.
Od powyższej decyzji strona złożyła do Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu odwołanie pismem z dnia 23 września 2015 r., które nie zostało podpisane przez p. [...]. Odwołanie to wpłynęło do Izby Celnej w Poznaniu w dniu 8 października 2015 r. Następnie, w odpowiedzi na wezwanie z dnia 4 grudnia 2015 r. [...] nadesłała ww. odwołanie uzupełnione o brakujący podpis.
Zaskarżając w całości decyzję wydaną w pierwszej instancji, w odwołaniu z dnia 23 września 2015 r. strona zarzuciła:
1. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, poprzez ich błędną wykładnię a następnie zastosowanie w sprawie, polegające na przyjęciu, że jako właściciel lokalu, będący przy tym osobą fizyczną, odwołująca może ponosić odpowiedzialność za "urządzanie gier" na automatach, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisów ustawy o grach hazardowych, zdaniem strony, prowadzi do wniosku, że do poniesienia kary pieniężnej, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy, może być zobowiązany jedynie podmiot wymieniony w art. 6 ust. 4 tej ustawy, tj. spółka kapitałowa prawa handlowego, mająca siedzibę na terytorium RP, nie zaś osoba fizyczna, a samo wynajmowanie lokalu podmiotom, o których mowa w art. 6 ust. 4 tej ustawy nie stanowi "urządzania gier"; działalność gospodarczą. Skarżąca wskazała, że prowadzi jako osoba fizyczna działalność i w związku z tym nie jest w stanie na podstawie ustawy o grach hazardowych uzyskać pozwolenia, jak też koncesji na prowadzenie gry na automatach, gdyż adresatami normy prawnej z art. 6 ust. 4 ww. ustawy są podmioty zbiorowe, bowiem o koncesję bądź zezwolenie mogą jedynie starać się wskazane w omówionym przepisie osoby prawne; naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ w okolicznościach sprawy nie było podstawy do nałożenia na stronę sankcji administracyjnej;
2. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, poprzez ich zastosowanie, podczas gdy z uwagi na brak notyfikacji przepisów art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych zgodnie z procedurą przewidzianą w dyrektywie 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. przepisy te są bezwzględnie bezskuteczne w konsekwencji czego urządzanie i prowadzenie gier na automatach poza kasynami gry i bez zezwolenia jest prawnie dozwolone; naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ w okolicznościach sprawy nie było podstawy do nałożenia na stronę sankcji administracyjnej;
3. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90, art. 91 ustawy o grach hazardowych, poprzez ich zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych, mimo że wobec bezwzględnej bezskuteczności nienotyfikowanych przepisów art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy grach hazardowych brak jest podstaw prawnych do wymierzenia kary za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry; naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ w okolicznościach sprawy nie było podstawy do nałożenia na stronę sankcji administracyjnej;
4. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o nieaktualną linię orzeczniczą, mimo że aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności wyroki z dnia 17 września 2015 r., jednoznacznie wskazują na obowiązek odmowy stosowania przez organy nienotyfikowanych przepisów art 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.
Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu pismem nr [...] z dnia 18 grudnia 2015 r. wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji odnośnie zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego. Strona nie skorzystała z powyższego uprawnienia.
Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu, decyzją nr [...] z dnia 28 października 2016 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r., (sygn. akt II GPS 1/16), w której stwierdzono, że cyt.:"1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust 1 tej ustawy. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.)".
Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wskazał, że aby ustalić czy dana gra ma charakter losowy, należy przeprowadzić indywidualną ocenę stanu faktycznego. W niniejszej sprawie funkcjonariusze celni stwierdzili, że w tylnej części automatu SILVER SHARK nr [...] znajduje się gniazdo zasilające z przewodem. Wygląd urządzenia został opisane w protokole z przeprowadzonego eksperymentu. W trakcie przeprowadzonego w dniu 7 maja 2015 r. eksperymentu procesowego funkcjonariusze celni ustalili, że zasada wszystkich gier prowadzonych na badanym automacie SILVER SHARK nr [...] jest taka sama. Aby uruchomić jedną z gier oferowanych przez automat niezbędne było uprzednie zasilenie automatu środkami pieniężnymi. Uzyskane w ten sposób punkty zostały zamienione na punkty kredytowe, a następnie wykorzystane zostały do prowadzonych gier na automacie. Funkcjonariusze przeprowadzili kilka gier kontrolnych, w wyniku czego ustalili, że zadanie grającego polega jedynie na zasileniu automatu środkami pieniężnymi, wybraniu odpowiedniej stawki oraz naciśnięciu przycisku uruchomiającego grę, który wprawiał w ruch wirujące bębny. Grający na automacie nie miał możliwości wpływu na wynik końcowy gry, tj. odpowiednią wygrywającą konfigurację znaków lub symboli znajdujących się na bębnach - bębny te zatrzymywały się samoczynnie, bez żadnego udziału grającego. Wynik gry zależy natomiast od losowego wytypowania symboli przez program zainstalowany w automacie. W trakcie prowadzonych gier kontrolnych, w rezultacie odpowiedniego układu symboli graficznych na zatrzymanych bębnach, funkcjonariusze uzyskali wygrane w postaci dodatkowych punktów kredytowych, które następnie pozwalały na prowadzenie dalszych gier bez konieczności zasilania automatu dodatkowymi środkami pieniężnymi. Powyższe odpowiada definicji wygranej rzeczowej z art. 2 ust. 4 ustawy. Przebieg gier kontrolnych został szczegółowo opisany w protokole eksperymentu procesowego nr [...] z dnia 7 maja 2015 r. oraz w uzasadnieniu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Poznaniu. Organ wskazał, że bezsprzecznym faktem jest, że w badanym urządzeniu funkcjonariusze nie stwierdzili żadnego elementu zręcznościowego, czy innego, za pomocą którego grający mógłby osiągnąć lepszy wynik. Zatem gry na badanym automacie mają charakter losowy - końcowy układ symboli na bębnach nie zależy od zręczności gracza - ma charakter wyłącznie losowy. Organ wskazał, że skoro zatem wygrana w grze na kontrolowanym automacie determinowana jest tylko przez element losowości (nie zależy od zręczności gracza), to można stwierdzić, że gry te mają charakter losowy, a zatem podlegają przepisom ustawy o grach hazardowych.
Organ podkreślił, że z umowy dzierżawy powierzchni nr [...] zawartej w dniu 30 czerwca 2014 r. wynika wprost, że [...] prowadząca działalność pod nazwą [...] [...] (zwana w umowie "wydzierżawiającym") wydzierżawiła Spółce z o.o. [...]z siedzibą w [...] (zwanej w umowie "dzierżawcą"), powierzchnię o metrażu 3 m2 w lokalu - [...]. W § 1 pkt 1 wyraźnie wskazany został cel zawarcia ww. umowy, tj. dzierżawa części powierzchni lokalu "pod instalację urządzenia/ń do gier". W § 1 pkt 3 doprecyzowane zostało, że dzierżawca będzie wykorzystywał przedmiot dzierżawy do zainstalowania i użytkowania urządzenia SILVER SHARK nr [...]. W § 2 pkt 4 strony ww. umowy postanowiły, że "W kwocie czynszu dzierżawnego zawarte są wszystkie dodatkowe opłaty eksploatacyjne powierzchni, w szczególności ryczałtowa opłata za prąd i dostęp do Internetu oraz utrzymanie przedmiotu Umowy w należytym porządku i czystości". Umowa ta zawarta została na czas nieokreślony. Ponadto [...] zobowiązała się "niezwłocznie powiadomić Dzierżawcę o każdym przypadku niszczenia, włamania lub istotnego uszkodzenia urządzeń będących własnością i we władaniu Dzierżawcy" (§ 4 pkt 1 umowy). Organ uznał, że [...] była niewątpliwie urządzającym gry na automacie poza kasynem gry.
Pismem z dnia 2 grudnia 2016 r. strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu, skargę na ww. decyzję ostateczną.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonym decyzjom:
1. naruszenie powołanych w treści decyzji przepisów prawa, poprzez wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania, poza kasynem gry, gier na urządzeniu SILVER SHARK nr ewidencyjny [...],
2. naruszenie art. 29 kpa poprzez uznanie, że skarżąca może być stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania, poza kasynem gry, gier na urządzeniu SILVER SHARK nr ewidencyjny [...],
3. naruszenie art. 107 § 1 kpa poprzez skierowanie decyzji do skarżącej, tj. do podmiotu nie będącego stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania, poza kasynem gry, gier na urządzeniu SILVER SHARK nr ewidencyjny [...].
Skarżąca wskazała, że nigdy nie zajmowała się urządzaniem gier hazardowych. Skarżąca wynajęła wyłącznie powierzchnię pod automaty do gier o niskich wygranych w lokalu gastronomicznym o nazwie Hotel "Wielkopolanka",(maksymalnie do 3 metrów kwadratowych), do którego skarżąca posiada tytuł prawny. Na tej podstawie najemca miał prawo do ustawienia na wynajętej powierzchni od jednego do trzech automatów oraz na tej powierzchni miał prawo te automaty zainstalować i eksploatować.
Skarżąca wskazała, że z samego faktu wynajęcia kilku metrów kwadratowych lokalu pod automaty hazardowe nie można wywodzić, że skarżąca jako wynajmujący, dopuściła się urządzania hazardu. Aby tak się stało, konieczna byłaby rzeczywista aktywność wynajmującego związana z obsługą urządzeń hazardowych oraz czerpanie przez niego korzyści finansowych z hazardu. W jej ocenie za urządzającego gry na automatach w rozumieniu prawa hazardowego można uznać wyłącznie właściciela (dzierżawcę, użytkownika itp.) automatu do gry, organizującego i prowadzącego przy jego użyciu działalność hazardową, a jednocześnie czerpiącego bezpośrednio z tej działalności korzyści finansowe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie skarżąca przede wszystkim zakwestionowała prawidłowość uznania jej przez organy za urządzającą gry hazardowe poza kasynem gry.
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 89 ust. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega: urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający gry na automatach poza kasynem gry (pkt 2); uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Na podstawie art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry (pkt 1); w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (pkt 2); w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100 % uzyskanej wygranej (pkt 3).
Sąd wskazuje na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., o sygn. akt II GPS 1/16 [dostępna pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – stanowiący podstawę wydania poddanego sądowej kontroli aktu – nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy. Przepis ten może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h. Dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w omawianym przepisie, oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.
Sąd wyjaśnia, że posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "urządzającego gry", w celu identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za delikt polegający na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. Nie ma przy tym istotnego znaczenia, czy podmiot ten legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna, która nie posiada osobowości prawnej, ani też osoba prawna, która nie działa w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać.
Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Stwierdzić należy więc, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia - od 14 lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., nie zaś karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podziela wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie, ale także inne zachowania aktywne, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., o sygn. akt I SA/Po 402/15; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2015 r., o sygn. akt II SA/Rz 1094/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., o sygn. akt II SA/Sz 439/15; dostępne pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu uznanie danego podmiotu za "urządzającego gry" w rozumieniu analizowanego tu przepisu, każdorazowo wymaga uwzględnienia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, w tym ustalenia, czy osoba taka lub podmiot podejmował czynności, polegające m.in. na opisanych powyżej aktywnych działaniach, wskazujących na istotny udział w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych.
Zdaniem Sądu, o takich zachowaniach niewątpliwie można mówić w przypadku skarżącej, która zawarła w dniu 30 czerwca 2014 r. umowę dzierżawy powierzchni z [...] sp. z o.o. Strony nadały dokonanej czynności prawnej nazwę "umowa dzierżawy powierzchni". W umowie wskazano w szczególności, że jej przedmiotem jest dzierżawa części lokalu o powierzchni 3m2, pod instalację urządzenia do gier, na którym spółka będzie prowadziła działalność gospodarczą.
Na mocy § 2 ust. 1 umowy strony określiły miesięczny czynsz w wysokości 615 zł miesięcznie. Podkreślenia wymaga, że czynsz dzierżawy miał być płatny dopiero od chwili zainstalowania urządzeń. Nie był on zatem uzależniony od samego zajęcia powierzchni w lokalu skarżącego, lecz od zainstalowania urządzenia, a w konsekwencji - działania automatów. Z kolei w przypadku włamania lub istotnego uszkodzenia urządzenia skarżąca miała obowiązek niezwłocznego powiadomienia o tym fakcie spółki. W § 2 ust. 4 umowy określono, że kwota czynszu dzierżawnego zawiera wszystkie dodatkowe opłaty eksploatacyjne (opłata za prąd i dostęp do internetu oraz utrzymanie przedmiotu umowy w należytym porządku i czystości). Ponadto w § 5 umowy skarżąca zobowiązała się pod rygorem odpowiedzialności odszkodowawczej traktować jako poufne wszelkie informacje dotyczące rozliczeń oraz uzyskiwanych przez dzierżawcę przychodów z działalności urządzenia.
Powyższe postanowienia umowne, zdaniem Sądu, wykraczają poza istotę umowy dzierżawy. Postanowienia te wskazują, że rola strony skarżącej nie ograniczała się do udostępnienia powierzchni pod lokalizację urządzenia do gry.
W świetle powyższego Sąd uznał, że organy celne nie naruszyły przepisów prawa materialnego, przez zastosowanie wobec skarżącej art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. O uznaniu strony za podmiot urządzający gry na automacie jednoznacznie świadczy jej udział w procesie urządzania gier na automacie. Powyższy udział świadczy o tym, że obowiązki strony wykraczały poza ramy standardowej umowy dzierżawy uregulowanej w Kodeksie cywilnym, a obowiązki, które przyjęła na siebie skarżąca oraz czerpanie zysku z użytkowania automatów (comiesięczna kwota wypłacana przez właściciela urządzeń), wskazują jednoznacznie na czynny udział strony w urządzaniu gier, w myśl art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Również sposób określenia czynszu wykracza poza kodeksową regulację, gdyż został uzależniony od zainstalowania urządzenia. Zdaniem Sądu oczywistą okolicznością jest, że podmiot, który czerpie wprost zyski z działalności hazardowej (sensu largo) uregulowanej w u.g.h., winien być uznany za urządzającego gry w rozumieniu ustawy regulującej tę działalność.
Sąd wskazuje też, że bezzasadny jest zarzut naruszenia przez organy administracji publicznej przepisu art. 29 kpa oraz 107 § 1 k.p.a. Podkreślić bowiem należy, że w niniejszej sprawie, podlegającej kontroli przez tutejszy Sąd, w aspekcie procesowym znajdują zastosowanie przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa. Skarżąca - biorąc pod uwagę art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - może być, w sytuacji wszczęcia postępowania w przedmiocie kary pieniężnej uznana za stronę tego postępowania, a w konsekwencji także za adresata decyzji administracyjnej - na podstawie art. 210 ustawy - Ordynacja podatkowa.
W ocenie Sądu organy celne nie naruszyły ustawowych reguł prowadzenia postępowania, prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy, pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia. Organy podjęły wszelkie niezbędne czynności mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia reguł oceny dowodów. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena dowodów, jakiej dokonano w tej sprawie nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Ocena ta została dokonana z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego oraz została poparta przekonującą argumentacją. Podkreślenia wymaga, że organy celne uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania urządzeń w lokalu skarżącego za automaty do gier w rozumieniu u.g.h., uzasadniły je obszernie odnosząc się do wszystkich zarzutów.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za prawidłowe ustalenie przez organy celne podstawy faktycznej zaskarżonych rozstrzygnięć i przyjął je jako własną faktyczną podstawę rozstrzygnięcia, w ramach sądowej kontroli zaskarżonej decyzji (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., o sygn. akt II FPS 8/09; dostępna na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w toku postępowania prowadzonego w sposób zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej. Organy nie dopuściły się żadnych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd przyjął, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające konieczność wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło