III SA/Po 1299/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-02-20

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja rodzinna i majątkowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy nie uzasadnia twierdzenia, iż poniesienie kosztów sądowych w kwocie około 700 zł spowodowałoby zachwianie jego sytuacji materialnej i bytowej. Średnie miesięczne przychody rodziny wnioskodawcy w latach 2010-2012 znacznie przewyższały deklarowane koszty utrzymania oraz koszty sądowe, a wątpliwości budziły deklaracje wnioskodawcy dotyczące aktualnych źródeł dochodu i posiadanych aktywów.
Stan faktyczny
Skarżący L. W. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. W uzasadnieniu wskazał na zwolnienie z pracy i pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego, prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i trojgiem dzieci, wysokie obciążenia kredytowe oraz koszty utrzymania rodziny. Sąd, analizując przedłożone dokumenty oraz dane z baz internetowych, ustalił, że wnioskodawca posiadał znaczące przychody z działalności gospodarczej w poprzednich latach, był wspólnikiem i prezesem zarządu spółki z o.o., a jego deklarowane koszty utrzymania i dochody budziły wątpliwości co do ich aktualności i rzetelności.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 lutego 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2012 roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący L. W., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 400 zł, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu żądania Skarżący wskazał, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania dla siebie i swojej rodziny. Oświadczył, że został zwolniony z pracy i obecnie pobiera świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością opieki na dzieckiem. Świadczenie zostało przyznane na okres od 01 grudnia 2012 roku do 28 lutego 2015 roku. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trojgiem dzieci. Dochód rodziny został określony na 7.423 zł brutto miesięcznie (świadczenie pielęgnacyjne Wnioskodawcy - 520 zł, wynagrodzenie za pracę małżonki - 1.500 zł, działalność gospodarcza małżonki - 4.500 zł, wynagrodzenie za pracę córki – 750 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny pobierany na syna - 153 zł). Skarżący oświadczył, że deklarowany dochód obciążony jest z tytułu dwóch kredytów (łączna miesięczna rata to 3.523,31 zł). Wnioskodawca wskazał również, że starsze dzieci są studentami (studia dzienne), a koszt ich utrzymania to około 2.000 zł miesięcznie. Na mocy umowy z dnia 28 czerwca 2011 roku małżonkowie wyłączyli istniejącą pomiędzy nimi wspólność ustawową. Rodzina zamieszkuje na nieruchomości należącej do żony wnioskodawcy (budynek o pow. 211 mkw., nieruchomość rolna 0,2360 ha). Oświadczenie majątkowe Wnioskodawcy budziło wątpliwości. W aktach administracyjnych zalegały dokumenty wskazujące, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą ([...], k. 16 akt administracyjnych). Z kolei według informacji zawartych w bazach internetowych Skarżący posiada aktywną działalność gospodarczą obejmującą: firmę [...] L. W. (na styczeń 2013 roku internetowa oferta pojazdów wystawionych do sprzedaży zawierała szesnaście samochodów o łącznej wartość netto 1.651.600 zł) oraz firmę [...] L. W. w ramach, której Skarżący prowadzi pośrednictwo pracy na rynki Austrii, Niemiec i Szwajcarii. Na podstawie oświadczenia majątkowego, akt administracyjnych oraz danych ujawnionych w bazach internetowych ustalono, co następuje. Skarżący oświadczył, że działalności gospodarczą dotyczącą usług prawno-podatkowych zlikwidował w lutym 2007 roku, handel samochodami - w listopadzie 2011 roku, a agencję zatrudnienia - w listopadzie 2012 roku. Według oświadczenia, od 2010 roku Wnioskodawca nie wykorzystywał do prowadzenia działalności gospodarczej żadnych rzeczowych składników majątkowych, jedynie w roku 2008 zakupił samochód specjalny z najazdem za kwotę 85.644 zł, na który otrzymał kredyt w kwocie 74.163 zł. Samochód po awarii silnika został sprzedał za 34.440 zł. Skarżący posiada dwa rachunki bankowe (rachunek działalności gospodarczej i rachunek osobisty). Wnioskodawca wyjaśnił, że z tych rachunków bankowych Urząd Skarbowy prowadzi egzekucję. W 2012 roku Dyrektor Urzędu Celnego dokonał sprzedaży egzekucyjnej skutera Aprilla z 2006 roku za kwotę 1.000 zł (według informacji widniejących w bazach internetowych wartość szacunkową skutera określono na 2.900 zł, a licytacje wyznaczone były na 14 i 21 listopada 2012 roku). Na cele działalności gospodarczej żona wnioskodawcy użytkuje, stanowiący jej własność, samochód osobowy Audi A3 o wartości około 8.000 zł. Według oświadczenia, żona wnioskodawcy posiada jedynie osobisty rachunek bankowy (według danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej małżonka wnioskodawcy rozpoczęła wykonywanie działalność gospodarczej we wrześniu 2001 roku). Koszty utrzymani rodziny zostały określone na kwotę 4.350 zł miesięcznie (opłaty za mieszkanie i wyżywienie studiujących dzieci - 2.000 zł, energia elektryczna - 150 zł, gaz - 450 zł, woda i ścieki – 100 zł, wyżywienie – 1.200 zł, odzież - 300 zł, paliwo – 200 zł). Obciążenia budżetu domowego z tytułu rat kredytowych wynoszą 3.530 zł miesięcznie (348.000 zł - kredyt mieszkaniowy z 2006 roku oraz 70.000 zł - kredyt gotówkowy z marca 2012 roku). Skarżący oraz jego małżonka posiadają zaległe zobowiązania z tytułu: składek ZUS (L. W. - 2.256,47 zł, E. W. - 5.018,56 zł), karty kredytowej (około 20.000 zł) oraz podatku VAT (E. W. - 3.000 zł). Przychód z działalności gospodarczej Wnioskodawcy za 2010 rok wyniósł 301.668,74 zł. W roku 2010 Wnioskodawca osiągnął także dochód z umowy o pracę w wysokości 15.804 zł. Przychód żony wnioskodawcy za rok 2010 wyniósł 103.376,92 zł (pozarolnicza działalność gospodarcza oraz inne źródła). Przychód rodziny wnioskodawcy za rok 2011 wyniósł 206.724,34 zł (A. W. ze stosunku pracy – 6.642 zł, Wnioskodawca ze stosunku pracy oraz z działalności gospodarczej – 85.040 zł, żona wnioskodawcy ze stosunku pracy oraz z działalności gospodarczej 115.041 zł). Przychody wnioskodawcy oraz jego żony uzyskane w roku 2012 zostały udokumentowane na kwotę 178.183,83 zł. Z przedłożonej dokumentacji wynika także, że w grudniu 2011 roku Wnioskodawca dokonał całkowitej spłaty kredytu na zakup samochodu (kwota kredytu 74.163 zł), a w marcu 2012 roku dokonał spłaty kredytu w rachunku bieżącym w kwocie 55.000 zł, jednocześnie Bank zwolnił Wnioskodawcę z długu w zakresie odsetek karnych (17.741 zł). W uzasadnieniu skargi Wnioskodawca wskazał, że w latach 2007/2008 jedynie z tytułu podatku VAT odprowadził do Skarbu Państwa około 1.000.000 zł. Na rachunkach bankowych wnioskodawcy za okres od 4 do 30 listopada 2012 roku oraz za okres od 1 do 31 grudnia 2012 roku nie odnotowano żadnych wpłat. W wyciągach ujawniono jedynie obciążenia z tytułu opłat za prowadzenie rachunku oraz z tytułu odsetek od salda ujemnego (łączne saldo ujemne to około 550 zł). Saldo rachunku osobistego żony wnioskodawcy na dzień 31 grudnia 2012 roku wynosiło minus 22,06 zł. Wpłaty na rachunek za okres od 1 lutego do 31 grudnia 2012 roku wyniosły 5.916,95 zł (udokumentowane przychody małżonki wnioskodawcy w tym okresie wyniosły 117.058,13 zł). Przeszukanie baz internetowych na dzień rozpoznania wniosku ujawniło, że Skarżący jest wspólnikiem spółki "A" Sp. z o.o. (50% udziałów) oraz pełni funkcję prezesa zarządu tej osoby prawnej. Spółka została zarejestrowana w marcu 2001 roku. Jednocześnie internetowa oferta pojazdów wystawionych do sprzedaży przez [...] L. W. na dzień 19 lutego 2013 roku zawiera dwadzieścia cztery samochody o łącznej wartość netto 2.418.110 zł. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja rodzinna i majątkowa Wnioskodawcy nie uzasadnia stanowiska, że uiszczenie pełnych kosztów sądowych (około 700 zł) związanych z rozpoznaniem niniejszej skargi spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej jego rodziny w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W tym zakresie wskazać należy, że średniomiesięczne przychody rodziny wnioskodawcy wynosiły: w roku 2010 około 35.000 zł, w roku 2011 około 17.000 zł, a w roku 2012 około 14.800 zł. Przychody na takim poziomie znacznie przewyższają deklarowane koszty utrzymania rodziny oraz koszty sądowe niniejszego postępowania. Tak określone zdolności płatnicze zostały uszczuplone w wyniku prowadzonych postępowań egzekucyjnych jedynie na kwotę 1.000 zł. Wnioskodawca nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych lub innych dowodów uwidaczniających rzeczywiste przepływy gotówkowe. W tej sytuacji nie można przyjąć, że środki finansowe pozostające w faktycznej dyspozycji rodziny wnioskodawcy kształtują się na innym poziomie niż ten określony jako przychody w dokumentacji rachunkowo-podatkowej. Oświadczenie majątkowe Wnioskodawcy budzi wątpliwości, co do aktualnych źródeł przychodu, a w konsekwencji także, co wysokości aktualnego dochodu wnioskodawcy. W świetle danych z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, Skarżący jest wspólnikiem i prezesem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialności. Zatem wątpliwości budzi deklaracja, że aktualnie jedynym źródłem dochodu Wnioskodawcy jest świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 520 zł miesięcznie. Zaznaczyć również należy, że w świetle oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu córka wnioskodawcy uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę. Natomiast Skarżący, pomimo wezwania, nie udokumentował wysokości dochodów córki za rok 2012 oraz nie złożył oświadczenia, co do tego czy córka posiada własny rachunek bankowy (dochód rodziny za 2012 rok udokumentowany na kwotę 178.183,83 zł nie uwzględnia dochodów uzyskiwanych przez córkę). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło