III SA/Po 13/06

Dnia 23 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2006 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2005 roku, nr [...] w przedmiocie nie wyrażenia zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę /-/ M. Bejgerowska Pismem z dnia [...] grudnia 2005 roku Z.M. wniósł, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie ZUS Oddział w P., z dnia [...] listopada 2005 roku, nr [...], w przedmiocie nie wyrażenia zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego. Powyższe postanowienie zostało wydane na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.). Przedmiotowe postanowienie zawiera pouczenie o trybie jego zaskarżenia poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia za pośrednictwem ZUS Oddział w P. Jako podstawę prawną tego sposobu zaskarżenia powołano przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, Nr 153, poz.1270). Z.M. skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i postąpił zgodnie z opisanym powyżej pouczeniem, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem ZUS Oddział w P. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych w P. wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do argumentów merytorycznych w niniejszej sprawie, a nie formalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpatrywanej spawie skarżący w postanowieniu z dnia [...] listopada 2005 roku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych został błędnie pouczony o sposobie jego zaskarżenia. Stosownie bowiem do treści art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi nie będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Organem odwoławczym, a zatem właściwym do rozpoznania zażalenia na przedmiotowe postanowienie, zgodnie z treścią art. 83c ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.) jest dyrektor izby skarbowej. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, Nr 153, poz.1270 ze zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...). W analizowanej sprawie Z.M. nie wyczerpał toku instancji, bez własnej winy, lecz na skutek nieprawidłowego pouczenia o sposobie zaskarżenia postanowienia ZUS w P. W myśl art. 112 Kodeksu Postępowania Administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 roku (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Zgodnie z postanowieniem z dnia 30 stycznia 1998 roku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie /NSA IV SA 641/96/, jeżeli skarżący po doręczeniu mu zaskarżonej decyzji wydanej przez organ w pierwszej instancji, wniósł skargę bezpośrednio do sądu, tj. bez wyczerpania przewidzianego trybu i toku instancji, to tym samym nie został spełniony warunek formalny dopuszczalności wniesienia skargi do sądu. Skarżący zastosował się do błędnego pouczenia, zawartego w zaskarżonym postanowieniu, o przysługującym prawie wniesienia skargi bezpośrednio do sądu, wobec czego to błędne pouczenie nie powinno wywierać negatywnych dla skarżącego skutków prawnych (art. 112 kpa). Przepis ten jednak nie ma zastosowania w postępowaniu sądowo-administracyjnym i nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd, wniesionej bez wyczerpania przysługujących stronie środków prawnych. Praktyczne konsekwencje przepisu art. 112 kpa sprowadzają się do możliwości zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu. W tej sytuacji skarżący może wnieść zażalenie do właściwego organu, jakim jest Dyrektor Izby Skarbowej w P. na wydane postanowienie, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie ustawowego terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia dopuszczalne będzie wniesienie skargi na działania organów administracji, które stanowić będą przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W myśl art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (cytowanej powyżej) Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi 4) jeżeli sprawa objęta skargą miedzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy, albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej strona skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. orzekł jak w sentencji postanowienia przyjmując, iż skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu nie wyczerpania toku instancji. /-/ M. Bejgerowska