III SA/Po 13/16

Dnia 18 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. oddala skargę, II. przyznaje adw. R. S. od Skarbu Państwa -Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt i 40/100) złotych, w tym 110,40 (sto dziesięć i 40/100) złotych tytułem podatku od towarów i usług, Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. Starosta W. zawiadomił R. K. o wszczęciu postępowania administracyjnego zmierzającego do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w związku z orzeczeniem lekarskim, w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Stronę zawiadomiono ponadto o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W dniu [...] lipca 2015 r. Starosta W. wydał decyzję nr [...] o cofnięciu R. K. uprawnień do kierowania pojazdami. W treści uzasadnienia decyzji wskazano, że decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., utrzymaną w mocy w dniu [...] maja 2014 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., Starosta skierował skarżącego na kontrolne badania lekarskie do W. Centrum Medycyny Pracy w P. w związku z istnieniem uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia. W trakcie toczącego się postępowania wpłynęło do organu orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. potwierdzające poddanie się badaniom przez skierowanego w W. Centrum Medycyny Pracy w P. Organ wskazał, że przedmiotowe orzeczenie jest prawomocne i stwierdza istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. A1, A2, A, B1, B, B+E, T, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym. W związku z powyższym orzeczono o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że nie było podstaw do skierowania na badania lekarskie. Zarzucił również, że orzeczenie lekarskie jest wadliwe, gdyż badania zostały przeprowadzone nieprawidłowo. Ponadto, orzeczenie to nie zawiera uzasadnienia. Skarżący wniósł o powołanie biegłego sądowego. W uzupełnieniu do złożonego odwołania skarżący wraz z pismem z dnia [...] września 2015 r. załączył kserokopię orzeczenia lekarskiego z dnia [...] września 2015 r. oraz kserokopie wyników badań lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami. Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty W. Zdaniem organu II instancji przedstawione przez skarżącego zarzuty dotyczące poprzednio wydanej i ostatecznej decyzji znajdują się poza zakresem rozpoznania odwołania. W związku z powyższym nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej w niniejszym postępowaniu odwoławczym decyzji. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut dotyczący wadliwości orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2015r. nr [...] wydanego przez uprawnionego lekarza w W. Centrum Medycyny Pracy w P. zarówno co do jego formy, jak i treści. Określony przez Ministra Zdrowia wzór orzeczenia lekarskiego nie przewiduje jakiejkolwiek formy uzasadnienia orzeczenia, w związku z czym należy uznać, iż uprawniony lekarz nie był zobowiązany do sporządzenia pisemnego uzasadnienia wydanego orzeczenia, a zatem nie naruszył obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. Tym samym organ I instancji właściwie ocenił wartość dowodową tak sporządzonego orzeczenia lekarskiego. Brak jest również podstaw w niniejszej sprawie do powołania biegłego z zakresu medycyny pracy. Organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Orzeczenie lekarskie wydane na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami ma przymiot dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Jest bowiem dokumentem sporządzonym w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy w jego zakresie działania. Dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości oraz zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wobec tego organ nie może, bez przeprowadzenia przeciwdowodu (art. 76 § 3 k.p.a.), nie uznać faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym, gdyż będzie to stanowiło naruszenie prawa procesowego. Z dokumentacji sprawy wynika, iż skarżący wystąpił z wnioskiem o ponowne badanie i wydanie orzeczenia w trybie odwoławczym, jednakże nie stawił się na dwa wyznaczone terminy badań bez podania przyczyn. Tym samym, jak słusznie dostrzegł organ I instancji ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, skarżący nie skorzystał z prawnie przysługującej mu możliwości zweryfikowania ustaleń zawartych w kwestionowanym orzeczeniu lekarskim. Załączone do odwołania orzeczenie lekarskie z dnia [...] września 2015 r. stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zdaniem organu II instancji, nie może podważać kwestionowanego przez skarżącego orzeczenia lekarskiego, gdyż nie zostało wydane przez podmiot do tego uprawniony na podstawie § 12 rozporządzenia. Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę, w której wskazał, że argumenty użyte w decyzji nie wskazują, że jego stan zdrowia nie pozwala mu normalnie funkcjonować i prowadzić pojazdu. Wskazał również, że ocena w niniejszej sprawie została dokonana subiektywnie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] lipca 2015 r., nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 t.j. ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 t.j. ze zm., dalej: "u.k.p."). Zgodnie z tą regulacją starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Literalne brzmienie powyższej regulacji, które nie wywołuje żadnych wątpliwości interpretacyjnych, w tym zastosowany w niej zwrot - "starosta wydaje decyzję administracyjną", jednoznacznie wskazuje na to, że wydana na jej podstawie decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami ma charakter związany. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracji publicznej i jego ocenie, co do zasadności takiego rozstrzygnięcia. W przypadku stwierdzenia w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, starosta ma bezwzględny obowiązek wydania wobec kierowcy decyzji cofającej uprawnienia do kierowania tymi pojazdami. Problematyka przeprowadzenia badań lekarskich uregulowana została w art. 75 i nast. u.k.p. Jak wynika z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Badanie to przeprowadza się na podstawie skierowania (art. 75 ust. 2 pkt 2 u.k.p.). Z tą ostatnią regulacją koresponduje art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W rozważanym przypadku wydana została ostateczna decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie. Skarżący tej decyzji nie zaskarżył. W przepisach art. 76-79 u.k.p. określono zakres oraz tryb przeprowadzania badań lekarskich, a także orzekania o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W art. 79 ust. 2 u.k.p. wskazano, ze uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p. (art. 79 ust. 4 zd. 1 u.k.p.). Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał (art. 79 ust. 6 u.k.p.). Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 u.k.p.). Zgodnie zaś z art. 79 ust. 8 pkt. 2 u.k.p. w przypadku gdy w orzeczeniu lekarskim zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem uprawniony lekarz przesyła jego kserokopię staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli osoba badana lub podmiot kierujący na badania nie złożyła wniosku o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. Szczegółowe warunki, tryb i zakres przeprowadzania badań lekarskich określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r., poz. 949), wydane na podstawie art. 81 ust. 1 u.k.p. Na gruncie kontrolowanej sprawy, jak ustalił organ administracji publicznej, na skutek przeprowadzonych – w konsekwencji uprzedniego skierowania - badań lekarskich stwierdzono u skarżącego - w orzeczeniu lekarskim wydanym przez uprawnionego lekarza z W. Centrum Medycyny Pracy w P. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] - istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii A1, A2, A, AM, B1, B, B+E, T, C1, C1 + E, C, C + E, D1, D1 + E, D, D + E. Od orzeczenia tego skarżący się nie odwołał, zatem przysługuje mu przymiot ostateczności. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Starosta zobligowany był do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.k.p. W tym miejscu wskazać należy, że regulacje art. 75-79 u.k.p., a także uszczegóławiające je regulacje przewidziane w wymienionym rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r., dotyczące czynności specjalistycznych jakimi są badania lekarskie, sposób ich przeprowadzania i rozpoznawania wniosków o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, stanowią procedurę odrębną od procedury administracyjnej uregulowanej przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a."). Organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.k.p., nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego w ten sposób orzeczenia lekarskiego, zarówno pod względem jego treści, jak i procedury, w której zapadło. Organy te są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy, w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jako taki dowód korzysta z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim zaświadczone (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1859/10, z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 547/10, z dnia 3 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 973/08, z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 840/08, z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 251/06, z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym nie mogła odnieść zamierzonego skutku argumentacja skarżącego zmierzająca do zakwestionowania prawidłowości orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2015 r. Okoliczności te nie mogły bowiem stanowić przedmiotu badania ze strony organu administracji publicznej w ramach kontrolowanej sprawy. Skarżący nie może zatem skutecznie zarzucić organowi administracji, że ten nie wyjaśnił ich w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Odnosząc się z kolei do okoliczności przedłożenia przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] września 2015 r. wskazać należy, że także i ono pozostawało bez wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Dla wyniku sprawy istotne są bowiem – jak wskazano powyżej – wyniki badań lekarskich dokonywanych przez uprawnione ośrodki medycyny pracy w ramach dwóch instancji. Wyniki tych badań są dla organu administracji bezwzględnie wiążące. Tak więc nie dyskwalifikują tych wyników badań inne, przedkładane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego orzeczenia, jak np. orzeczenie lekarza przeprowadzone w prywatnym gabinecie lekarskim. W tych okolicznościach skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji niniejszego wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.