III SA/Po 13/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-10-12

Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Ireneusz Fornalik, Małgorzata Górecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która udostępniła lokal na podstawie umowy współpracy, w ramach której zobowiązała się do zapewnienia energii elektrycznej i ochrony automatu do gry, może być uznana za 'urządzającego gry' w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, która zawarła umowę współpracy i zobowiązała się do stałego dostarczania energii elektrycznej, ochrony automatu, umożliwienia dostępu do niego oraz powiadamiania o awariach, aktywnie uczestniczyła w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych. Tym samym, mimo że nie była bezpośrednim operatorem automatu, mogła być uznana za 'urządzającego gry' w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o wymierzeniu M. M. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Ustalono, że w sklepie prowadzonym przez M. M. znajdował się automat do gry, który w drodze eksperymentu i ekspertyzy uznano za automat do gier hazardowych. M. M. zawarł umowę współpracy z firmą, na mocy której udostępnił lokal na automat, zobowiązując się do zapewnienia energii elektrycznej i ochrony. M. M. zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. bezpodstawne uznanie go za urządzającego gry, naruszenie przepisów o kontroli, niezawieszenie postępowania oraz niezgodność przepisów ustawy o grach hazardowych z prawem unijnym i Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] listopada 2016r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), zwanej dalej "O.p.", w zw. z art. 2 ust. 3-5, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471), zwanej dalej "u.g.h.", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...] czerwca 2016 r. nr [...] o wymierzeniu M. M. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie do gry poza kasynem gry. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne. W dniu 3 listopada 2014 r. w toku kontroli ustalono, że sklepie spożywczym [...] w S., w którym działalność gospodarczą prowadzi M. M., znajduje się automat do gry [...]. Podstawą kontroli był art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o służbie celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990), zwanej dalej "u.s.c.". W drodze eksperymentu, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 13 u.s.c. ustalono, że gry oferowane na przedmiotowym urządzeniu są grami na automatach w rozumieniu u.g.h., urządzanymi z naruszeniem jej przepisów. Miały one bowiem charakter losowy i były urządzane w celach komercyjnych, gdyż w celu rozpoczęcia gry trzeba było dokonać zasilenia automatu środkami pieniężnymi. Przedmiotowy automat umożliwiał bezpośrednią wypłatę wygranych pieniężnych, przeliczając na pieniądze odpowiednią ilość posiadanych punktów kredytowych, uzyskanych za wpłacone środki oraz zdobytych jako wygrane podczas gier. Ustalenia poczynione w drodze eksperymentu o losowym i komercyjnym charakterze gry oferowanej na przedmiotowym automacie potwierdziła ekspertyza biegłego sądowego z 20 czerwca 2015 r. Gry losowe mogą odbywać się wyłącznie na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Brak koncesji stanowi podstawę do wymierzenia udostępniającemu lokal kary pieniężnej. Podlega jej urządzający gry na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.) i wynosi ona 12 000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.). Strona na podstawie umowy o współpracy z 1 grudnia 2013 r. miała otrzymywać od K. sp. z o. o. w G. miesięczne ryczałtowe wynagrodzenie, obejmujące również koszty dostarczania energii elektrycznej pozwalającej na niezakłóconą pracę automatu oraz koszty ochrony automatu przed uszkodzeniem lub zniszczeniem. Czynsz miał ulec zmniejszeniu proporcjonalnie do okresu, w którym automat nie jest eksploatowany z przyczyn nie leżących po stronie spółki. Strona miała też obowiązek umożliwienia spółce i klientom swobodnego dostępu do automatu w godzinach otwarcia lokalu oraz informowania spółki o wszelkich awariach i nieprawidłowościach. Powyższe umożliwia korzystanie z urządzeń, stąd stronę uznano za urządzającego gry. Organ wskazał, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 (dostępna na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"): 1. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37 ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h., a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 u.g.h.; 2. urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Organ podniósł, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 marca 2015 r. o sygn. akt P 4/14 orzekł o zgodności art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), zwanej dalej "Konstytucją". W skardze strona zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie: 1. art. 187 § 1, art. 191, art. 192 w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 91 u.g.h. przez bezpodstawne uznanie, że skarżący urządzał gry podlegające u.g.h.; materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie takiego ustalenia, gdyż - zgodnie z umową najmu powierzchni użytkowej - skarżący nie był uprawniony do dysponowania automatem do gry ani do urządzania na nim gier; urządzającym gry była spółka będąca drugą stroną umowy; 2. art. 216 w zw. z art. 180 § 1 i art. 181 w zw. z art. 284a § 2 i 3 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art. 91 u.g.h. oraz art. 36 ust. 5, art. 54 i art. 55 u.s.c. w zw. z art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807) przez dokonanie ustaleń na podstawie pochodzących z nielegalnego źródła materiałów kontroli z 3 listopada 2014 r., jako że dokonano jej w sytuacji innej niż niecierpiąca zwłoki; 3. art. 120 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 i art. 235 O.p. w zw. z art. 91 i art. 2 ust. 6 u.g.h. przez niezawieszenie postępowania administracyjnego, podczas gdy rozpatrzenie sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych; 4. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 90 ust. 1 i art. 91 u.g.h. przez ich zastosowanie, gdyż projekty tych przepisów, jak i art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h. - wbrew art. 8 ust. 1 i art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady - nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej; 5. art. 2 w zw. z art. 1 Konstytucji w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przez wydanie zaskarżonej decyzji, podczas gdy art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest sprzeczny z powyższymi przepisami Konstytucji; 6. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przez wydanie zaskarżonej decyzji wobec osoby fizycznej, a nie podmiotu wymienionego w art. 6 ust. 4 u.g.h., urządzającego gry na automatach bez koncesji lub zezwolenia poza kasynem gry. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji, a ewentualnie o ich uchylenie w całości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd w całości podziela stanowisko zaprezentowane przez organ w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do najpierw do zarzutu skargi (pkt 3) dotyczącego niezawieszenia postępowania administracyjnego należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 6 u.g.h. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Tryb ten ma jednak zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy postępowanie wszczynane jest na wniosek przedsiębiorcy, chcącego uzyskać wiążącą decyzję rozstrzygającą, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w art. 2 ust. 1-5 u.g.h. są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Inicjatywa w tym zakresie przysługuje zainteresowanemu podmiotowi (przedsiębiorcy), w którego potencjalnym interesie jest uzyskanie urzędowego potwierdzenia zgodności z prawem prowadzonej reglamentowanej działalności gospodarczej. Nie oznacza to wszakże, że w sytuacji, gdy podmiot ten nie wystąpi o taki certyfikat organy celne nie mogą skutecznie wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego o wymierzenie kary za urządzanie gry na automacie poza kasynem gry. Organy celne na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h. uzyskały uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w danej sprawie przesłanek wymierzenia kary za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry, i to także wobec podmiotu nie mogącego uzyskać koncesji na prowadzenie tego rodzaju działalności, lecz faktycznie urządzającego gry na automatach poza kasynem gry. W ramach tychże ustaleń wspomniane organy mają prawo dokonywać samodzielnej oceny charakteru gry, gdyż mają ustawowy obowiązek i odpowiadające mu uprawnienie do wymierzenia kar administracyjnych za stwierdzone naruszenia (por.: wyrok NSA o sygn. akt II GSK 1040/13 - dostępny w CBOSA). Rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji nie jest więc uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (art. 201 § 1 pkt 2 O.p.) przez ministra właściwego do finansów publicznych w trybie art. 2 ust. 6 u.g.h., stąd brak było podstaw do zawieszenia postępowania. Nie naruszono tym samym przepisów art. 120 O.p. (obowiązek działania organu na podstawie przepisów prawa), art. 235 O.p. (odpowiednie stosowanie w postępowaniu odwoławczym przepisów o postępowaniu w pierwszej instancji) ani art. 91 u.g.h. (stosowanie do kar pieniężnych odpowiednio przepisów O.p.). Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut dotyczący legalności kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celnej (zarzut 2). Zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 pkt 3 u.s.c. (obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) kontrola wykonywana przez Służbę Celną polega na sprawdzeniu prawidłowości przestrzegania przepisów prawa m. in. przez zobowiązane do tego osoby fizyczne, w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w u.g.h. Funkcjonariusze wykonujący kontrole są uprawnieni do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie (art. 32 ust. 1 pkt 13 u.g.h.). Z przeprowadzonych czynności kontrolnych funkcjonariusz sporządza protokoły, w szczególności z zabezpieczenia dowodów i przesłuchania świadków (art. 40 ust. 1 u.s.c.). Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli doręczono skarżącemu w trybie art. 36 ust. 1 u.s.c. (por. k. 14 akt adm.), stąd nie miał zastosowania art. 36 ust. 5 u.s.c., dotyczący niezwłocznego przeprowadzenia kontroli wyłącznie na podstawie legitymacji służbowej oraz nie naruszono tym samym art. 54 u.s.c. w zw. z art. 284a § 2 O.p. dotyczącego obowiązku doręczenia upoważnienia do kontroli. Nie naruszono w związku z tym przepisów wyłączających uznanie za dowodów dokumentów uzyskanych z naruszeniem obowiązku doręczenia upoważnienia do kontroli (art. 54 u.s.c. w zw. z art. 284a § 2 O.p. oraz art. 55 u.s.c. w zw. z art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W tym kontekście na naruszono także art. 216 O.p. (w toku postępowania organ wydaje postanowienia), art. 180 § 1 O.p. (jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem) ani art. 181 O.p. (dowodami mogą być materiały zgromadzone w toku kontroli). Działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.). Urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry (art. 14 ust. 1 u.g.h.). Grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (art. 2 ust. 3 u.g.h.). Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (art. 2 ust. 5 u.g.h.). Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Na podstawie art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w tym przypadku wynosi 12 000 zł od każdego automatu. Skarżący nie legitymował się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jego działania (art. 6 i 7 u.g.h.), a jednocześnie nie wykazał, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczynił obowiązkowi jego rejestracji stosownie do art. 23a u.g.h. Nie ulega zaś wątpliwości, że skontrolowany automat był automatem do gry w rozumieniu u.g.h., na co wskazuje eksperyment oraz oględziny. Odnosząc się do kolejnego spornego zagadnienia (zarzut skargi pkt 4), czy art. 89 u.g.h., stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE należy wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA o sygn. akt II GPS 1/16. W uchwale tej stwierdzono, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy. Wbrew zatem zarzutom skargi przepis ten może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h. Dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w omawianym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 u.g.h. Powołana uchwała wiąże w niniejszej sprawie, zgodnie bowiem z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela tezy powołanej uchwały i nie znajduje podstaw do odstąpienia od stanowiska w niej wyrażonego. W świetle wiążących w niniejszej sprawie rozważań NSA zawartych w omówionej powyżej uchwale bezzasadne są zarzuty bezpodstawnego wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej mimo braku notyfikacji projektu wskazanych w zarzucie skargi przepisów u.g.h. Wbrew wywodom skargi nie stanowią one przepisów technicznych objętych wynikającym z dyrektywy 98/34/WE obowiązkiem notyfikacji ich projektu. W rezultacie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z 14 ust. 1 u.g.h. przez jego zastosowanie. W związku z tym nie został również naruszony art. 2 w zw. z art. 1 Konstytucji, określające Rzeczpospolitą Polską demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2), będącą dobrem wspólnym wszystkich obywateli (art. 1). W wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 4/14 orzeczono o zgodności art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. z art. 2 Konstytucji. Jak już bowiem wskazano, stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., wbrew zarzutom skargi, nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "urządzającego gry" w celu identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za delikt polegający na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. Nie ma przy tym istotnego znaczenia, czy podmiot ten legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna, która nie posiada osobowości prawnej, ani też osoba prawna, która nie działa w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Oznacza to, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia - od 14 lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować, zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, PWN, Warszawa 1994). Według Słownika Języka Polskiego pod red. M. Szymczaka (PWN, Warszawa 1981) urządzić to m. in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., to podmiot realizujący te działania. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie, ale także inne zachowania aktywne, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Uznanie danego podmiotu za "urządzającego gry" w rozumieniu analizowanego przepisu każdorazowo wymaga uwzględnienia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, w tym ustalenia, czy osoba taka lub podmiot podejmował czynności, polegające m. in. na opisanych wyżej aktywnych działaniach, wskazujących na istotny udział w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych. Zdaniem Sądu takie działania podjął skarżący, który zawarł 1 grudnia 2013 r. umowę o współpracy z K. sp. z o. o. w G. Zgodnie z § 1 ust. 2 umowy strona umożliwia spółce urządzanie i prowadzenie gier na automatach w przedmiotowym lokalu. Stosownie do § 3 ust. 3 umowy strona zobowiązuje się do stałego dostarczania energii elektrycznej pozwalającego na niezakłóconą pracę automatów, ich ochrony przed uszkodzeniem lub zniszczeniem, umożliwienia spółce swobodnego dostępu do automatów, a klientom lokalu swobodnego dostępu do automatów w godzinach otwarcia lokalu, powiadamiania spółki o istotnych zmianach godzin otwarcia lokalu i o zamiarze przerwania pracy lokalu, niezwłocznego zawiadamiania o wszelkich awariach, uszkodzeniach i nieprawidłowościach w pracy automatów, próbach ingerencji w ich konstrukcję przez osoby nieupoważnione. Zgodnie z § 4 ust. 3 umowy wysokość wynagrodzenia ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do okresu, w którym automaty nie są eksploatowane w lokalu z przyczyn nie leżących po stronie spółki. Stosownie do § 5 ust. 4 umowy spółka uprawniona jest do rozwiązania umowy bez okresu wypowiedzenia w przypadku naruszenia jej postanowień przez stronę oraz gdy eksploatacja automatu nie przynosi w okresie jednego miesiąca przychodu wyższego niż wynagrodzenie z tytułu umowy. Oznacza to, że rola skarżącego nie ograniczała się do udostępnienia powierzchni pod lokalizację urządzenia do gry, ale również uczestniczył on aktywnie w eksploatacji automatu. Organy celne nie naruszyły więc przepisów prawa materialnego przez zastosowanie wobec skarżącego art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Za nietrafny Sąd uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 120, art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 192 O.p. Organy celne nie naruszyły ustawowych reguł prowadzenia postępowania, prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy, pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia. Podjęły wszelkie niezbędne czynności mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia reguł oceny dowodów. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena dowodów, jakiej dokonano w tej sprawie nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Dokonano jej z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego oraz poparto ją przekonującą argumentacją. Dokonanie ustaleń faktycznych w sposób odbiegający od oczekiwań strony nie może być automatycznie utożsamiane z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej. Organy celne uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania urządzeń w lokalu skarżącego za automaty do gier w rozumieniu u.g.h., uzasadniły je obszernie. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło