III SA/Po 13/21

Dnia 22 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w sprawie niezgłoszenia zbycia pojazdu i umorzenia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2020r. nr [...] Decyzją z [...] września 2020 r. Starosta K. orzekł o nałożeniu na P. D. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niezgłoszenie zbycia wymienionego w decyzji pojazdu w terminie 30 dni. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 140n, art. 78 ust. 2 pkt 1 i art. 140mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110), dalej: "Prawo o ruchu drogowym". Strona wniosła odwołanie. Decyzją z [...] października 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a.", orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzeniu postępowania przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, że skoro strona zbyła pojazd [...] lutego 2020 r. i później nie była już jego właścicielem, nie była zobowiązana do zgłoszenia jego zbycia, który to obowiązek ciąży jedynie na właścicielu pojazdu (art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym), wskutek czego niezasadnie nałożono na stronę karę pieniężną (art. 140mb pkt 2 Prawa o ruchu drogowym). Z akt administracyjnych wynika, że strona zawiadomiła starostę o zbyciu pojazdu [...] lipca 2020 r. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł Prokurator Rejonowy [...] zarzucając naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 1 i art. 140mb pkt 2 Prawa o ruchu drogowym przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązek zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu nie dotyczy dotychczasowego właściciela - zbywcy pojazdu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, gdyż narusza wskazane w skardze przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Odnośnie naruszenia przepisów prawa materialnego Sąd podziela stanowisko skarżącego, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 78 ust. 2 pkt 1 i art. 140mb pkt 2 Prawa o ruchu drogowym polegającej na przyjęciu, że obowiązek zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu nie dotyczy dotychczasowego właściciela - zbywcy pojazdu. Przepisy powyższe stanowią, co następuje. Właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu (art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym). Kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1 000 zł (art. 140mb pkt 2 Prawa o ruchu drogowym). Pojęcie właściciel pojazdu zarejestrowanego oznacza zarówno zbywcę, jak i nabywcę pojazdu. Inna wykładnia jest nie do przyjęcia, gdyż nabywca pojazdu nie może zawiadomić starosty o jego zbyciu, a jedynie o jego nabyciu. O zbyciu pojazdu może zawiadomić jedynie zbywca - jego dotychczasowy właściciel. Tak rozumiany art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym skorelowany jest z § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2355) stanowiącym, że w przypadku zawiadomienia o zbyciu pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel pojazdu do zawiadomienia dołącza kopię dokumentu, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu (por.: wyrok o sygn. akt VII SA/Wa 1970/20 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). To zbywca jest zatem zobowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o zbyciu pojazdu (art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym). Organ odwoławczy naruszył zatem wskazane w skardze przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji uwzględni powyższą wykładnię art. 78 ust. 2 pkt 1 i art. 140mb pkt 2 Prawa o ruchu drogowym polegającą na przyjęciu, że obowiązek zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu dotyczy również dotychczasowego właściciela - zbywcy pojazdu. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Skoro skarżący miał obowiązek zawiadomienia starosty w terminie nieprzekraczającym 30 dni o zbyciu pojazdu (art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym), to istotne dla rozstrzygnięcia jest, czy zawiadomienia tego dokonał w terminie. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji ustali i uzasadni, czy zawiadomienia dokonano w terminie, biorąc pod uwagę art. 15zzr ust. 1 lub ust. 5 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), dalej: "ustawa covidowa". Zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 2 i pkt 5 ustawy covidowej w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki lub terminów zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jeżeli organ pierwszej instancji uzna, że zawiadomienia dokonano po terminie, w uzasadnieniu swej decyzji odniesie się do ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W związku z tym bowiem, że przepisy odrębne (tu: Prawa o ruchu drogowym i - przez odpowiednie stosowanie w rozumieniu art. 140n ust. 6 Prawa o ruchu drogowym - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) nie regulują przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, w świetle reguły kolizyjnej z art. 189a § 2 K.p.a. stosuje się art. 189f K.p.a., przewidujący możliwość odstąpienia od jej nałożenia (por. powołany wyżej wyrok o sygn. akt VII SA/Wa 1970/20 i wyrok o sygn. akt II SA/Go 216/21 - dostępne w CBOSA). Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji uzasadni - w przypadku ustalenia, że zawiadomienia dokonano po terminie - czy i dlaczego istnieją albo nie istnieją przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f K.p.a., a w szczególności - czy waga naruszenia przez zbywcę pojazdu przepisów prawa materialnego była znikoma. Wobec tego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu pierwszej instancji.