III SA/Po 131/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Asesor sąd. Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi F.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymeldowania. o d d a l a s k a r g ę /-/Sz. Widłak /-/B. Sokołowska /-/M. Kwiecińska Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu F.J. z pobytu stałego przy ul. L. [...] w P.. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tj. Dz. U. 2001 Nr 87 poz. 960 ze zm.) W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał iż z wnioskiem o wymeldowanie F.J. z lokalu przy ul. L. [...], zwrócił się jego brat Z.J. (najemca przedmiotowego lokalu ) wskazując iż F.J. w lokalu tym nie przebywa od [...] r., mieszka natomiast w lokalu przy ul. R. S. [...] w P.. Organ I instancji wszczął postępowanie, o czym zawiadomił zainteresowanych pismem z dnia [...] r., i w trakcie tego postępowania przesłuchał dwukrotnie stronę F.J. oraz wnioskodawcę Z.J. Przesłuchane zostało również pozostałe rodzeństwo F. i Z., a mianowicie T. J., B. J. i W. L.. W dniu [...] r. przeprowadzono wizję lokalną w mieszkaniu przy ul. L. [...], o czym powiadomiono zainteresowane strony w tym F.J., który nie wziął jednak udziału w wizji lokalnej. Organ I instancji, zgromadził również dowody w postaci zawiadomienia Administracji Osiedla "J." z dnia [...] r., potwierdzającego, że F.J. przebywa w mieszkaniu przy ul. R. S. [...] oraz pisma strony z dnia 7[...] r. skierowanego do Administracji Domów Osiedla B., w którym F.J. informuje, że przebywa w lokalu przy ul. R. S. [...] w P.. Oceniając zebrany w ten sposób materiał dowodowy organ I instancji ustalił, że F.J. od 20 lat tj.: od 1983 nie mieszka w lokalu przy ul. L. [...]. Potwierdziły to zarówno jego zeznania jak i skierowane do Urzędu Miasta jego pismo z dnia [...] r., a także zeznania wnioskodawcy i przesłuchanych w charakterze świadków pozostałych braci oraz siostry F. i Z.J.. Rozbieżności w zeznaniach stron dotyczą czasu i okoliczności opuszczenia mieszkania, ale organ odstąpił od ich dalszego wyjaśniania, bowiem w konsekwencji okoliczności te nie miały znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W dniu [...] r. F.J. złożył w Sądzie Okręgowym pozew o przywrócenie utraconego posiadania ( sygn. akt [...] ), ale pozwu tego nie opłacił, w związku z czym Sąd Okręgowy w dniu [...] r. zarządził zwrot tego pozwu. Organ I instancji wskazał, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają charakter porządkowy, a ich zadaniem jest między innymi zapobieganie fikcji meldunkowej. Temu celowi służy między innymi art. 15 ust. 2 ustawy który stwarza możliwość wymeldowania osoby która faktycznie opuściła lokal w którym była zameldowana i niedopełniała obowiązku wymeldowania z pobytu stałego. Miejscem stałego pobytu będzie zaś jedynie taki lokal który stanowi dla osoby w nim przebywającej wyłączne centrum życiowe, a więc miejsce gdzie koncentrują się jej wszystkie codzienne sprawy - gdzie przebywa, prowadzi gospodarstwo domowe itp. Takim lokalem dla F.J. nie był lokal położony w budynku przy ul. L.[...], co uzasadniło wydanie decyzji o wymeldowaniu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy. Od powyższej decyzji [...] złożył odwołanie pismem z dnia [...] r. do Wojewody. Zarzucił iż organ I instancji bezzasadnie dał wiarę zeznaniom jego rodzeństwa, natomiast jego zeznań nie uznał za wiarygodne, zarzucił również naruszenie przepisu art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, skoro nie została spełniona wskazana w tym przepisie przesłanka, w myśl której wymeldowanie w drodze decyzji administracyjnej podlegać może jedynie taka osoba która nie tylko opuściła miejsce stałego pobytu ale równocześnie nie można ustalić jej aktualnego miejsca pobytu. Ta ostatnia zaś przesłanka nie zachodzi w przypadku skarżącego. Podniósł ponadto, że wnioskodawca Z.J. uniemożliwia mu przebywanie w spornym lokalu, gdyż nie udostępnia mu kluczy do mieszkania. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powtórzył argumenty prawne i faktyczne zawarte w decyzji Prezydenta Miasta. Wskazał, że nawet gdyby przyjąć iż opuszczenie lokalu przez skarżącego nie było dobrowolne ( zmiana zamków w drzwiach, nieudostępnienie kluczy), to i tak należy uznać iż skarżący z taką sytuacją się godził, skoro nie podjął prawem przewidzianych kroków i nie wniósł pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania zgodnie z art. 344 Kodeksu Cywilnego. Powołał się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust.2 cytowanej ustawy, uznać należy nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w których osoba usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Zarzuty powołane w odwołaniu dotyczące oceny materiału dowodowego, organ II instancji uznał za nieuzasadnione, stwierdzając, że analiza tych dowodów, zwłaszcza w aspekcie oświadczenia samej strony, uprawniała do przyjęcia konkluzji, że skarżący opuścił lokal w którym zameldowany był na pobyt stały i w lokalu tym nie przebywa. Postępowanie dowodowe ograniczone było do ustalenia czy zostały kumulatywnie spełnione przesłanki zawarte w art. 15 ust.2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, i oceniając zebrany materiał dowodowy organ II instancji podtrzymał stanowisko organu I instancji, że w niniejszym przypadku te przesłanki, a mianowicie faktyczne opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania z pobytu stałego zostały spełnione. Od decyzji Wojewody F.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze zarzucił, że zarówno organ I jak i II instancji nie uwzględnił jego prawa do zajmowania lokalu przy ul. L. [...] w P., zgodnie z decyzją [...] Urzędu Miasta z dnia [...]r., jak również tego, że uniemożliwiono mu dostęp do spornego lokalu. Powołał się również na prasową informację o wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn.akt SA/BK 334/95, w którym wskazano przesłanki uniemożliwiające wydanie decyzji o wymeldowaniu, a mianowicie; utrata uprawnień do przebywania w lokalu oraz opuszczenie lokalu bez wymeldowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sąd nie stwierdza w zaskarżonej decyzji kwalifikowanych naruszeń prawamaterialnego lub procesowego tj. takich, które miały wpływ lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Organ administracji prawidłowo zebrał w niniejszej sprawie materiał dowodowy, zapewniając przy tym stronie udział w postępowaniu na każdym jego etapie. Prawidłowo ten materiał ocenił i wyprowadził na jego podstawie wnioski, które uznać należy za uprawnione. W szczególności, należy wskazać, że przeprowadzone w toku postępowania dowody dawały podstawę do przyjęcia iż F.J. w mieszkaniu przy ul. L.[...] w P. nie przebywa i lokal ten nie stanowi jego centrum życiowego, gdyż opuścił go w latach osiemdziesiątych. Skarżący zresztą ten fakt sam kilkakrotnie potwierdził. Co zaś się tyczy podniesionej w skardze kwestii uprawnień skarżącego do zajmowania lokalu przy ul. L. [...], należy wskazać, iż w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn.akt K 20/01 ( Dz. U. 2002 r. Nr 78 poz. 716) utracił moc obowiązującą art. 9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a w ślad za tym uległa również zmianie treść art. 15 ust.2 tej ustawy. Zaistniałe zmiany w stanie prawnym, spowodowały, że kwestia uprawnienia do lokalu stała się nieistotna z punktu widzenia przepisów meldunkowych zawartych w tej ustawie , które w tych warunkach nabrały charakteru przepisów wyłącznie rejestrowych, porządkowych. Te okoliczności powołał organ administracji w decyzjach obu instancji, prawidłowo wskazując, iż w obecnym stanie prawnym winien ustalić jedynie kumulatywne istnienie dwóch przesłanek uzasadniających wydanie decyzji o wymeldowaniu zgodnie a treścią art. 15 ust.2 ustawy tzn: faktyczne opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania z pobytu stałego. Prawidłowo też organ administracji przyjął, iż w niniejszym przypadku przesłanki te zachodziły. Wprawdzie istotnie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym, opuszczenie lokalu przez osobę podlegającą wymeldowaniu winno być dobrowolne, jednakże równocześnie przyjmuje się, że dobrowolność zachodzi również wówczas gdy osoba usunięta z lokalu lub do niego nie dopuszczona, nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Gdyby bowiem nawet przyjąć, że skarżący istotnie nie został dopuszczony do lokalu przy ul. L.[...] względnie został z niego usunięty, to równocześnie wskazać należy, iż zrezygnował on z podjęcia prawem przewidzianych środków, w szczególności z wytoczenia powództwa o przywrócenie utraconego posiadania, nie opłacił bowiem wniesionego w tej sprawie do sądu powszechnego pozwu, co skutkowało jego zwrotem. Mając powyższe na uwadze skargę w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 stycznia 2002 prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, Sąd nie stwierdził bowiem by zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. /-/Sz.Widłak /-/ M.Kwiecińska /-/B.Sokołowska