III SA/Po 131/10

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział z dnia [...] stycznia 2010r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne; postanawia 1. ustanowić dla A. O. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. /-/ S. Michalski Skarżąca A. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na podstawie oświadczenia majątkowego Skarżącej oraz dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych (w tym dokumentacji fotograficznej) ustalono, że Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, a na ich utrzymaniu pozostaje trzech synów w wieku 14, 16 i 17 lat. Dochód pięcioosobowej rodziny wynosi 1.650zł. Mąż skarżącej z prac dorywczych uzyskuje około 1.200zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku i pobiera zasiłek rodzinny w wysokości 450zł miesięcznie. Rodzina Skarżącej zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym (88m²); zaległości czynszowe wynoszą 3.640zł. Wnioskodawczyni nie posiada nieruchomości, wartościowych przedmiotów, czy oszczędności. Wyjaśnić należy, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stwierdzić należy, że na Wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek uiszczania kosztów sądowych – art. 239 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). W tej części, tj. w zakresie zwolnienia od opłat sądowych i wydatków (art. 211-art. 213 p.p.s.a.), żądanie wniosku jest bezprzedmiotowe; strona nie ma interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy. Dlatego, bez względu na sytuację majątkową i rodzinną Wnioskodawczyni, należało odmówić jej zwolnienia od kosztów sądowych (art. 258 §2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a.). Stosowanie do art. 245 §3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Sytuacja majątkowa i rodzinna Skarżącej usprawiedliwia twierdzenie, iż należy ona do grona osób najuboższych. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną i nie osiąga żadnych dochodów; nie posiada także majątku. Środki finansowe pozostające w dyspozycji Wnioskodawczyni (około 330zł przeliczeniu na jedna osobę), wedle zasad doświadczenia życiowego, nie przewyższają kosztów miesięcznego utrzymania koniecznego dla pięcioosobowej rodziny. Wysokość osiąganych dochodów uzasadnia także ocenę, że Skarżąca nie ma realnych możliwości wsparcia się pożyczką lub kredytem w celu pokrycia kosztów postępowania sądowego. W konsekwencji pokrycie kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru nie jest możliwe bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Tym samym, dla zapewnienia realizacji prawa do sądu, konieczne okazało się uwzględnienie żądania w zakresie ustanowienia adwokata. Stwierdzając, że odmowa przyznania prawa pomocy spowodowałby ograniczenia w realizacji prawa do sądu, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z 239 §pkt 1 lit. e ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ S. Michalski