III SA/Po 1319/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-05-21

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która wykazuje stratę za poprzedni rok obrotowy i posiada zadłużenie, ale jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje przychody, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Spółka, która wykazuje stratę za poprzedni rok obrotowy i posiada zadłużenie, ale jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą, uzyskuje przychody i utrzymuje płynność finansową, nie może automatycznie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Brak dostatecznych środków należy utożsamiać z brakiem realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, a sama strata nie uzasadnia oceny, że spółka nie posiada środków na prowadzenie bieżącej działalności. Niewyjaśnienie rzeczywistej sytuacji finansowej spółki, w tym brak przedstawienia wszystkich rachunków bankowych i ostatecznych wersji bilansu oraz rachunku zysków i strat, uniemożliwia ocenę jej majątkowej strony.
Stan faktyczny
Strona skarżąca (osoba prawna) złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka posiada środki finansowe na bieżącą działalność, mimo straty za poprzedni rok. Strona wniosła sprzeciw, podnosząc, że jej działalność jest deficytowa i nie posiada środków na opłacenie wpisów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 rok postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 5.846,00 zł R złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy osobom prawnym (PPPr) w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 20 marca 2013 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy, bowiem uznał, że spółka utrzymuje płynność finansową. Okresowo jest w posiadaniu środków finansowych, które umożliwiają regulowanie jej zobowiązań. Spółka posiada niewątpliwie zadłużenie i wykazuje stratę za zeszły rok, jednak zdaniem referendarza wykazana starta nie uzasadnia oceny, że spółka nie posiada środków na prowadzenie bieżącej działalności. W dniu 5 kwietnia 2013 r. wpłynął do Sądu sprzeciw od postanowienia z dnia 20 marca 2013 r. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w okresie ostatnich 6 miesięcy nie zatrudnia nikogo na umowę o pracę. , prowadzi działalność gospodarczą, która jest deficytowa. Spółka podkreśliła, że nie posiada środków na opłacenie wpisów od trzech toczących się przed Sądem spraw, w łącznej wysokości 26.429 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 - ,dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tegoż wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Skutkiem sprzeciwu, wniesionego przez skarżącego jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. We wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka wskazała, że kapitał własny spółki wynosi - 376.509,27 zł, wartość środków trwałych wynosi 4.468.073,93 zł, wysokość straty wynosi 256.628,40 zł, a na rachunku spółki znajduje się debet w wysokości 36,33 zł. Z zeznania CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. wynika, że spółka uzyskała przychody w wysokości 421.029,07 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 644.183,47 zł, a strata wyniosła 233.154,40 zł. Natomiast w 2011 r. spółka uzyskała przychód w wysokości 380.571,20 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 182.636,63 zł, a dochód spółki wyniósł 197.934,57 zł. Z deklaracji VAT-7 dla podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące wynika, że spółka uzyskała w poszczególnych miesiącach następujące przychody (w sierpniu 2012 r. 0 zł, we wrześniu 33.395,00 zł, w październiku 2012 r. 24.000,00 zł, w listopadzie 2012 r. 0 zł, w grudniu 2012 r. 24.300,00 zł, w styczniu 2013 r. 11.600,00 zł). Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego spółki w BZ WBK za okres od września 2012 r. do lutego 2013 r. wynika, że uzyskała ona w tym okresie środki finansowe z ARiMR w wysokości 13.277,32 zł, które przeznaczyła na realizację zobowiązań z tytułu najmu (1.383,75 zł) oraz zobowiązań względem Urzędu Skarbowego (11.377,91 zł). Z zestawienia przychodów i kosztów za okres od 1.08.2012 r. do 31.01.2013 r. wynika, że spółka uzyskała przychody w wysokości 106.695,74 zł i poniosła koszty uzyskania przychodu w wysokości 146.168,34 zł. Zdaniem Sądu przyznania prawa pomocy nie uzasadniają same zadeklarowane trudności finansowe spółki, szczególnie, że pozostają one elementem nieodzownie związanym z kalkulacją prowadzenia działalności gospodarczej. W świetle cytowanego wcześniej art. art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. brak dostatecznych środków należy utożsamiać z brakiem realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych. Na tym tle zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej stanowi instytucję, która może znaleźć zastosowanie jedynie wtedy, gdy strona rzeczywiście nie posiada żadnych możliwości finansowych uiszczenia opłaty sądowej. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą oraz uzyskuje przychody, utrzymuje płynność finansową. Choć spółka posiada zadłużenie i wykazuje stratę za zeszły rok., to jednak zdaniem Sądu wykazana starta nie uzasadnia oceny, że spółka nie posiada środków na prowadzenie bieżącej działalności. Należy podkreślić, że spółka przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego, który nie koresponduje z przychodami spółki zadeklarowanymi w miesięcznych zeznaniach podatkowych. Na wezwanie do przedstawienia rzeczywistej sytuacji spółki nie wyjaśniła ona czy posiada inne rachunki bankowe, których stan mógłby odzwierciedlać rzeczywiste obroty finansowe spółki. Ponadto nie przedłożyła ostatecznych wersji bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2012 r. Przedłożyła jedynie zestawienie wysokości przychodów oraz wydatków spółki za ostatnie sześć miesięcy, pomimo, że została wezwania do ich udokumentowania. Reasumując należy przyjąć, że przedłożony w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy nie pozwalał na ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej strony wnioskującej o prawo pomocy. Nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło