III SA/Po 1325/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-03-10
Skład orzekający: Marek Sachajko, Walentyna Długaszewska, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie środka ochrony roślin trzykrotnie w sezonie wegetacyjnym, mimo że etykieta dopuszcza maksymalnie dwa zabiegi, stanowi naruszenie zasad wzajemnej zgodności, uzasadniające zmniejszenie płatności rolnych, nawet jeśli nie przekroczono maksymalnej dopuszczalnej dawki środka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stosowanie środków ochrony roślin jest ściśle regulowane, a etykieta produktu stanowi jedyne wiążące źródło informacji o warunkach jego użycia, w tym maksymalnej liczbie zabiegów. Trzykrotne zastosowanie środka ochrony roślin, mimo że nie przekroczono dopuszczalnej dawki, stanowi naruszenie zasad wzajemnej zgodności, ponieważ przekroczono maksymalną liczbę zabiegów dopuszczoną przez etykietę. W związku z tym organy prawidłowo zastosowały zmniejszenie płatności.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi. W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości w stosowaniu środków ochrony roślin, polegające na trzykrotnym zastosowaniu preparatu, podczas gdy etykieta dopuszczała maksymalnie dwa zabiegi. Pomimo nieprzekroczenia maksymalnej dawki, organy administracji uznały to za naruszenie zasad wzajemnej zgodności i pomniejszyły należną płatność. Rolnik wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując zasadność zastosowanej sankcji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu [...] marca 2022 roku sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2020 oddala skargę
W dniu 10 czerwca 2020 roku B. P. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2020 do którego dołączył Oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych, deklarację o wspólnej realizacji praktyki utrzymania obszarów proekologicznych oraz umowę kontraktacji buraków cukrowych. Łączna powierzchnia zadeklarowanych do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła 187,04 ha w ramach płatności ONW przejściowa strefa nizinna.
W dniu 11 września 2020 roku która została przeprowadzona metodą inspekcji terenowej kontrola gospodarstwa rolnego B. P. w zakresie kwalifikowalności powierzchni obejmując również kontrolę elementów EFA. Po jej przeprowadzeniu został sporządzony raport z czynności kontrolnych nr [...], zgodnie z którym stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na wysokość przyznanych płatności. W ich wyniku powierzchnia elementów EFA deklarowanych i dodatkowych, po zastosowaniu współczynnika przekształcenia i ważenia wyniosła 109346 ha.
W dniu 3 lipca 2020 roku w gospodarstwie B. P. przeprowadzono kontrolę w zakresie stosowania środków ochrony roślin z uwzględnieniem realizacji zasad integrowanej ochrony roślin.
W dnia [...] listopada 2020 roku zatwierdzono raport z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr [...], w którym stwierdzono naruszenie wymogu:
- W. 10.1.2 - stwierdzono, stosowanie środków ochrony roślin niezgodnie z etykietą lub w sposób zagrażający zdrowiu ludzi, zwierząt łub środowisku. Oceniono wagi stwierdzonych niezgodności: zasięg - 3 punkty, dotkliwość - 5 punktów, trwałość - 5 punktów.
- W.4.5.3 - stwierdzono, stosowanie środków ochrony roślin niezgodnie z oznakowaniem lub etykietą. Oceniono wagi stwierdzonych niezgodności: zasięg - 3 punkty, dotkliwość - 5 punktów, trwałość - 5 punktów.
W dniu 24 listopada 2020 roku raport został przekazany B. P., który złożył do niego zastrzeżenia.
Pismem z dnia 8 grudnia 2020 roku B. P. wniósł zastrzeżenia do protokołu z kontroli przyznając, że z uwagi na względy ekonomiczne i środowiskowe w uprawie buraka cukrowego zastosował środek [...] w trzech dawkach dzielonych podczas gdy zgodnie z etykietą może być on stosowany maksymalnie dwa razy w sezonie wegetacyjnym, ale zastrzegł, że ten sam producent zezwala przy preparacie [...] na trzykrotne zastosowanie produktu.
W dniu 16 grudnia 2020 roku Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. wyjaśnił B. P., że "Po zweryfikowaniu nadesłanej ewidencji stosowania środków ochrony roślin ustalono, że w dniach 23.04.2020, 01.05.2020 oraz 08.05.2020 roku na uprawę buraka cukrowego zastosowano środek [...]. W etykiecie dostępnej na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi znajduje się informacja, iż maksymalna liczba zabiegów w sezonie wegetacyjnym środka [...] dla uprawy buraka wynosi dwa. Na podstawie przedłożonej ewidencji SOR oraz zapisów wynikających z wyżej wymienionego środka stwierdzono niezgodność. Odnosząc się do porównania środka [...] ze środkiem [...] organ poinformował, iż oba środki różnią się zawartością substancji czynnej etofumesat, co przekłada się na maksymalna dawkę dla jednorazowego zastosowania oraz wpływa na liczbę zabiegów stosowania w/w środków na uprawę buraka. Ponadto środek [...] zawiera w swoim składzie również metamitron, substancje czynną należącą do grupy związków Cl. Połączenie tych dwóch substancji czynnych zmienia właściwości danego środka ochrony roślin, w związku z czym nie ma podstaw do zestawienia ze sobą środka [...] ze środkiem [...]".
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. przyznał B. P. płatność ONW na rok 2020 w łącznej wysokości 4.737,71 zł wynikającą z pomniejszenia o kwotę w wysokości 249,35 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.
W uzasadnieniu organ uwzględnił wyniki przeprowadzonej w dniach od 3 lipca do 22 października 2020 roku kontroli w gospodarstwie rolnym B. P. stwierdzające nieprawidłowości [W.4.5.3.] oraz [W.10.1.2], które stanowiły podstawę do określenia procentowego zmniejszenia kwoty płatności wynosząca 5 %. W związku z powyższymi kontrolami oraz dokonanymi w ich następstwie ustaleniami kwota płatności przejściowej ONW strefa nizinna została pomniejszona o kwotę w wysokości 249,35 zł.
W dniu 14 kwietnia 2021 roku B. P. złożył odwołanie, w którym wskazał, że nie wyjaśniono na czym polegało błędne zastosowanie środka ochrony roślin, które skutkowało zastosowaniem kary administracyjnej.
Decyzją z dnia 20 lipca 2021 roku, nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia 31 marca 2021 roku, nr [...] w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW znak sprawy nr [...].
W uzasadnieniu organ przywołał obowiązujące przepisy, które miały zastosowanie w sprawie oraz odniósł je do stwierdzonych nieprawidłowości w trakcie kontroli w gospodarstwie rolnym B. P. w zakresie trzykrotnego zastosowania preparatu ochrony roślin [...] niezgodnie z etykietą przewidującą jego stosowanie. Organ podkreślił, że obowiązkiem producenta rolnego stosującego środki ochrony roślin jest ich stosowanie zgodnie z zasadami wskazanymi w etykiecie danego środka ochrony roślin. W kwestii zastosowania przez wnioskodawcę podzielonej dawki środków ochrony roślin organ wyjaśnił, że profesjonalny użytkownik nie można dowolnie interpretować zapisów zawartych w etykietach, bowiem informacje w niej zawarte stanowią odwzorowanie zasad dopuszczania tych środków do obrotu. W efekcie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w kwestii przyznania punktów zgodnie z oceną wagi stwierdzonych niezgodności i podtrzymał rozstrzygnięcie w kwestii pomniejszenia wysokości przyznanych płatności.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 roku pełnomocnik B. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. nr [...] z dnia [...] lipca 2021 roku utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia 31 marca 202l roku, Nr [...] w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) za rok 2020. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego w zakresie:
- wadliwą subsumcję i wykładnia przepisu art. 55 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009r., w związku z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Komisji (UE) nr 547/2011 z dnia 08 czerwca 2011 roku w związku z art. 1 pkt. 18) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 roku oraz w związku z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE z dnia 21 października 2009 roku ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów - Artykuł 14 integrowana ochrona roślin i Załącznik nr III art. 1 pkt. 6) - Ogólne zasady integrowanej ochrony roślin - poprzez uznanie, iż jakiekolwiek odstępstwa od stosowania środków ochrony roślin niezgodnie z zatwierdzoną przez kraj członkowski etykietą dla danego SOR, stanowi naruszenie wyżej przywołanych przepisów, a w szczególności art. 55 w związku z art. 31 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009;
- naruszenie w związku z powyższym art. 39 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 poprzez zastosowanie sankcji wynikających z tego przepisu oraz zastosowanie przepisu art. 97 i art. 99 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1306/2013 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/200 - tj. w zakresie określenia zasad nakładania sankcji oraz ich wysokości.
W konsekwencji pełnomocnik strony skarżącej wniósł o:
1) uchylenie przedmiotowej decyzji oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego w S. z dnia 31 marca 202l roku i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji - Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w S.
2) przeprowadzenie, stosownie do dyspozycji art. 106 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dowodu z załączonej do skargi opinii naukowej Instytutu Ochrony Roślin w P. - A. P. i K. A. - w zakresie dotyczącym technologii odchwaszczania buraków - na okoliczność naukowych podstaw stosowania dawek podzielnych i wpływu zmian technologii w tym zakresie na środowisko;
3) zasądzenie od ARiMR kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W skardze powielono zarzuty podniesione wcześniej w odwołaniu podkreślając, że nie przekroczono zalecanej dawki stosowanego środka i nie doszło do naruszenia przepisów skutkujących zastosowaniem sankcji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 roku, poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej jako p.p.s.a, stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonych w przedmiotowej sprawie decyzji, w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 20 lipca 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] marca 2021 r. wydaną w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia dla obszarów z ograniczonymi naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2020, którą przyznano B. P. w pomniejszonej kwocie. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organy w przedmiotowej sprawie, w wyniku kontroli wniosku, w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, złożonego przez skarżącego B. P. w dniu 10 czerwca 2020 roku o przyznanie płatności w ramach systemów ONW na rok 2020, udokumentowanej raportem [...], stwierdzono naruszenie wymogu:
- W. 10.1.2 - stwierdzono, stosowanie środków ochrony roślin niezgodnie z etykietą lub w sposób zagrażający zdrowiu ludzi, zwierząt łub środowisku. Oceniono wagi stwierdzonych niezgodności: zasięg - 3 punkty, dotkliwość - 5 punktów, trwałość - 5 punktów.
- W.4.5.3 - stwierdzono, stosowanie środków ochrony roślin niezgodnie z oznakowaniem lub etykietą. Oceniono wagi stwierdzonych niezgodności: zasięg - 3 punkty, dotkliwość - 5 punktów, trwałość - 5 punktów.
Warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm., dalej: ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. W ramach takiej właśnie kontroli ujawnione zostały w niniejszej sprawie przedmiotowe nieprawidłowości. Z uwagi na stwierdzone naruszenia w zakresie wzajemnej zgodności, przyznano skarżącemu płatności w wysokości pomniejszonej o kwotę 249,25 zł.
Strona skarżąca nie kwestionowała ustaleń organów, które dotyczyły zastosowania środka ochrony roślin trzy razy, co nie było dopuszczalne zgodnie z etykietą. W ocenie strony jednak środek ten został zastosowany prawidłowo w trzech dawkach dzielonych zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej mimo że zgodnie z etykietą mógł być stosowany maksymalnie dwa razy w sezonie wegetacyjnym. W ramach przedmiotowej sprawy stwierdzono wprawdzie zwiększenie liczby zastosowanych zabiegów z dwóch do trzech, ale nie przekroczono dopuszczalnej dawki, przekroczono jednak dopuszczalną maksymalną liczbę zabiegów. W rezultacie zdaniem skarżącego brak było podstaw do zastosowania kary administracyjnej i zmniejszenia kwoty płatności o 5 %.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadzona została do tego, czy w sposób prawidłowy organ przyjął, że skarżący zastosował ww. środek ochrony roślin z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów, co uzasadniało pomniejszenie wypłaconej płatności.
Skarżący w kwestii stwierdzonych nieprawidłowości wskazał na wadliwą subsumpcję następujących przepisów:
- artykułu 55 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz.U.UE. z 2009 r., L 309, s.1) zgodnie z którym Właściwe stosowanie obejmuje stosowanie zasad dobrej praktyki ochrony roślin i spełnianie warunków ustanowionych zgodnie z art. 31 i podanymi w etykietach. Musi być ono również zgodne z przepisami dyrektywy 2009/128/WE, a w szczególności z ogólnymi zasadami integrowanej ochrony roślin, o których mowa w art. 14 tej dyrektywy oraz w załączniku III do niej, które będą stosowane najpóźniej dnia 1 stycznia 2014 r.
- artykuł 31 rozporządzenia nr 1107/2009 zgodnie z którym Zezwolenie określa rośliny lub produkty roślinne i obszary niezwiązane z rolnictwem (na przykład koleje, tereny publiczne, magazyny), na które lub na których środek ochrony roślin może być stosowany, oraz cele, do jakich może być stosowany (ust.1). Zezwolenie określa wymogi związane z wprowadzaniem do obrotu oraz stosowaniem środka ochrony roślin. Wymogi te obejmują przynajmniej warunki stosowania niezbędne w celu zapewnienia zgodności z warunkami i wymogami przewidzianymi w rozporządzeniu zatwierdzającym substancje czynne, sejfnery i synergetyki. Zezwolenie obejmuje klasyfikację środków ochrony roślin do celów dyrektywy 1999/45/WE. Państwa członkowskie mogą zadecydować, że posiadacze zezwoleń zobowiązani są do niezwłocznego sklasyfikowania lub uaktualnienia etykiety po każdorazowej zmianie klasyfikacji i etykietowania produktu ochrony roślin zgodnie z dyrektywą 1999/45/WE. W takim przypadku niezwłocznie informują o tym właściwy organ (ust. 2.). W stosownych przypadkach wymogi, o których mowa w ust. 2, obejmują również: a) maksymalną dawkę na hektar dla każdorazowego zastosowania; b) okres pomiędzy ostatnim zastosowaniem a zbiorem; c) maksymalną liczbę zastosowań rocznie (ust. 3). Wymogi, o których mowa w ust. 2, mogą zawierać: a) ograniczenie dystrybucji i stosowania środka ochrony roślin w celu ochrony zdrowia dystrybutorów, użytkowników, osób postronnych, mieszkańców, konsumentów lub pracowników, których to dotyczy, albo środowiska, uwzględniające wymogi nałożone na mocy innych przepisów wspólnotowych; takie ograniczenie oznaczane jest w etykiecie; b) obowiązek poinformowania przed użyciem środka wszystkich sąsiadów, którzy mogą być narażeni na znoszenie cieczy roboczej i którzy zwrócili się o taką informację; c) wskazówki dotyczące prawidłowego stosowania zgodnie z zasadami integrowanej ochrony roślin, o których mowa w art. 14 i w załączniku III do dyrektywy 2009/128/WE; d) wskazanie kategorii użytkowników, takich jak użytkownicy profesjonalni i nieprofesjonalni; e) zatwierdzoną etykietę; f) odstęp czasu między poszczególnymi zastosowaniami; g) okres między ostatnim zastosowaniem środka a konsumpcją danego produktu roślinnego, w stosownych przypadkach; h) okres między zastosowaniem środka a wejściem na obszar, na którym zastosowano środek ochrony roślin; i) rozmiar opakowania i materiał, z jakiego zostało wykonane (ust. 4).
- art. 3 pkt 18) rozporządzenia nr 1107/2009 zgodnie z którym "dobra praktyka ochrony roślin" oznacza praktykę, w której zabiegi z użyciem środków ochrony roślin stosowanych do danych roślin lub produktów roślinnych, zgodnie z warunkami dozwolonego stosowania, są wybierane, dawkowane i planowane tak, aby zapewnić akceptowalną skuteczność przy minimalnej niezbędnej ilości, z właściwym uwzględnieniem miejscowych warunków oraz możliwości zwalczania metodami mechanicznymi i biologicznymi;
- załącznik nr I określający wymogi w zakresie etykietowania, o których mowa w art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) NR 547/2011 z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów w zakresie etykietowania środków ochrony roślin (Dz.U.UE. z 2011 r., L 155.176 );
- artykuł 14 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów (Dz.U.UE. z 2009 r., L 309, s.71) zgodnie z którym Państwa członkowskie podejmują wszelkie konieczne środki w celu zachęcania do stosowania ochrony roślin o niskim zużyciu pestycydów, przyznając zawsze, gdy to możliwe, pierwszeństwo metodom niechemicznym, aby profesjonalni użytkownicy pestycydów przechodzili na stosowanie dostępnych praktyk i produktów do walki z danym organizmem szkodliwym, które stwarzają najmniejsze zagrożenie dla zdrowia ludzi i dla środowiska. Ochrona roślin o niskim zużyciu pestycydów obejmuje integrowaną ochronę roślin oraz rolnictwo ekologiczne zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych 30 (ust.1.); Państwa członkowskie ustanawiają lub wspierają ustanowienie wszelkich warunków niezbędnych do wdrożenia integrowanej ochrony roślin. W szczególności zapewniają one, aby użytkownicy profesjonalni mieli do dyspozycji informacje i narzędzia do monitorowania organizmów szkodliwych i podejmowania odpowiednich decyzji, jak również usługi doradcze w zakresie integrowanej ochrony roślin (ust. 2); Do dnia 30 czerwca 2013 r. państwa członkowskie składają Komisji sprawozdanie dotyczące wdrożenia ust. 1 i 2, a w szczególności dotyczące tego, czy stworzono warunki niezbędne do wdrożenia integrowanej ochrony roślin (ust 3.); Państwa członkowskie opisują w krajowych planach działania, w jaki sposób zapewniają, by ogólne zasady integrowanej ochrony roślin przedstawione w załączniku III zostały wdrożone przez wszystkich profesjonalnych użytkowników do dnia 1 stycznia 2014 r. Komisja jest uprawniona do przyjmowania, zgodnie z art. 20a, aktów delegowanych zmieniających załącznik III w celu uwzględnienia postępu naukowo-technicznego (ust. 4); Państwa członkowskie wprowadzają odpowiednie zachęty, by skłaniać użytkowników profesjonalnych do dobrowolnego wdrażania wytycznych w zakresie integrowanej ochrony roślin dla poszczególnych upraw lub sektorów. Wytyczne takie mogą zostać opracowane przez władze publiczne lub organizacje reprezentujące określonych użytkowników profesjonalnych. W krajowych planach działania państwa członkowskie odnoszą się do tych wytycznych, które uznają za adekwatne i właściwe (ust. 5),
- art. 1 pkt 6 załącznika III dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE zgodnie z którym Użytkownik profesjonalny powinien ograniczać stosowanie pestycydów i inne formy interwencji do niezbędnego poziomu, np. poprzez zredukowanie dawek, ograniczenie ilości wykonywanych zabiegów lub stosowanie dawek dzielonych, biorąc pod uwagę, czy można zaakceptować dany poziom zagrożenia roślin i czy interwencje te nie zwiększają ryzyka rozwoju odporności organizmów szkodliwych,
- art. 97 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20 ) zgodnie z którym Karę administracyjną przewidzianą w art. 91 nakłada się w przypadku nieprzestrzegania zasady wzajemnej zgodności w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego ("dany rok kalendarzowy"), oraz w przypadku gdy taką niezgodność można bezpośrednio przypisać beneficjentowi, który złożył w danym roku kalendarzowym wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność. Akapit pierwszy stosuje się odpowiednio do beneficjentów, w przypadku których stwierdzono nieprzestrzeganie zasady wzajemnej zgodności, w jakimkolwiek momencie w okresie trzech lat od dnia 1 stycznia roku następującego po roku kalendarzowym, w którym przyznano pierwszą płatność w ramach programów wsparcia w zakresie restrukturyzacji i przekształcenia, lub w jakimkolwiek momencie w ciągu jednego roku od dnia 1 stycznia roku następującego po roku kalendarzowym, w którym przyznano płatność w ramach programów wsparcia w zakresie zielonych zbiorów, o których mowa w rozporządzeniu (UE) nr 1308/2013 ("dane lata") ( ust. 1); W przypadkach, w których grunt zostaje przekazany podczas danego roku kalendarzowego lub danych lat, ust. 1 stosuje się również w przypadku gdy dana niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać osobie, której przekazano grunty rolne lub która dokonała przekazania gruntów rolnych. W drodze odstępstwa od zdania pierwszego, w przypadku gdy osoba, której można przypisać bezpośrednio działanie lub zaniechanie, złożyła wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność w danym roku kalendarzowym lub w danych latach, karę administracyjną nakłada się na podstawie całkowitej kwoty płatności, o których mowa w art. 92, która została lub zostanie przyznana tej osobie. Do celów niniejszego ustępu "przekazanie" oznacza każdy rodzaj transakcji, w wyniku której grunt rolny przestaje być w posiadaniu osoby przekazującej (ust 2.); Niezależnie od ust. 1 oraz z zastrzeżeniem przepisów, jakie mają zostać przyjęte na podstawie art. 101, państwa członkowskie mogą zadecydować o niestosowaniu kary administracyjnej gdy wynosi ona 100 EUR lub mniej na beneficjenta na rok kalendarzowy. W przypadku gdy państwo członkowskie decyduje o skorzystaniu z możliwości przewidzianej w akapicie pierwszym, w następnym roku właściwy organ podejmuje działania w odniesieniu do próby beneficjentów w celu weryfikacji, czy beneficjent usunął stwierdzone niezgodności. Beneficjent jest powiadamiany o stwierdzeniu niezgodności i o obowiązku podjęcia działania naprawczego (ust. 3.); Nałożenie kary administracyjnej nie ma wpływu na zgodność z prawem i prawidłowość płatności, do których się stosuje ( ust. 4).
- art. 99 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 Karę administracyjną przewidzianą w art. 91 stosuje się w drodze zmniejszenia całkowitej kwoty płatności lub wykluczenia z płatności wymienionych w art. 92, które zostały lub mają zostać przyznane danemu beneficjentowi w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy, które złożył lub złoży w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono nieprawidłowość. W celu obliczenia zmniejszeń i wykluczeń uwzględnia się dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność stwierdzonej niezgodności, jak również kryteria określone w ust. 2, 3 i 4 (ust. 1); W przypadku niezgodności wynikającej z zaniedbania wielkość procentowa zmniejszenia nie może przekraczać 5 %, a w przypadku powtarzalności - 15 %. Państwa członkowskie mogą stworzyć system wczesnego ostrzegania stosowany w przypadkach niezgodności, które z uwagi na swoją nieznaczną dotkliwość, zasięg i trwałość w należycie uzasadnionych przypadkach nie prowadzą do zmniejszenia lub wykluczenia. W przypadku gdy państwo członkowskie zadecyduje o skorzystaniu z tej możliwości, właściwy organ przesyła beneficjentowi wczesne ostrzeżenie, w którym powiadamia go o stwierdzeniu niezgodności i o obowiązku podjęcia działania naprawczego. W przypadku gdy kolejna kontrola wykaże, że niezgodności nie naprawiono, zmniejszenie zgodne z akapitem pierwszym stosuje się z mocą wsteczną. Jednakże przypadki niezgodności stanowiące bezpośrednie ryzyko dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt zawsze prowadzą do zmniejszenia lub wykluczenia. Państwa członkowskie mogą zapewnić pierwszeństwo dostępu do systemu doradztwa rolniczego beneficjentom, którzy po raz pierwszy otrzymali wczesne ostrzeżenie (ust. 2.); W przypadku umyślnej niezgodności wielkość procentowa zmniejszenia co do zasady wynosi nie mniej niż 20 %, a nawet może prowadzić do całkowitego wykluczenia z jednego lub kilku systemów pomocy i może być stosowana przez jeden rok kalendarzowy lub przez większą liczbę lat kalendarzowych (ust.3). W każdym przypadku całkowita kwota zmniejszeń i wykluczeń w odniesieniu do jednego roku kalendarzowego nie może być wyższa niż całkowita kwota, o której mowa w ust. 1 akapit pierwszy. W celu obliczenia zmniejszeń i wykluczeń uwzględnia się dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność stwierdzonej niezgodności, jak również kryteria określone w ust. 2, 3 i 4. Stosownie do ust. 2 w przypadku niezgodności wynikającej z zaniedbania wielkość procentowa zmniejszenia nie może przekraczać 5 %, a w przypadku powtarzalności - 15 %. Państwa członkowskie mogą stworzyć system wczesnego ostrzegania stosowany w przypadkach niezgodności, które z uwagi na swoją nieznaczną dotkliwość, zasięg i trwałość w należycie uzasadnionych przypadkach nie prowadzą do zmniejszenia lub wykluczenia. W przypadku gdy państwo członkowskie zadecyduje o skorzystaniu z tej możliwości, właściwy organ przesyła beneficjentowi wczesne ostrzeżenie, w którym powiadamia go o stwierdzeniu niezgodności i o obowiązku podjęcia działania naprawczego. W przypadku gdy kolejna kontrola wykaże, że niezgodności nie naprawiono, zmniejszenie zgodne z akapitem pierwszym stosuje się z mocą wsteczną. Jednakże przypadki niezgodności stanowiące bezpośrednie ryzyko dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt zawsze prowadzą do zmniejszenia lub wykluczenia. Zgodnie z ust. 3 w przypadku umyślnej niezgodności wielkość procentowa zmniejszenia co do zasady wynosi nie mniej niż 20 %, a nawet może prowadzić do całkowitego wykluczenia z jednego lub kilku systemów pomocy i może być stosowana przez jeden rok kalendarzowy lub przez większą liczbę lat kalendarzowych. W myśl ust. 4 w każdym przypadku całkowita kwota zmniejszeń i wykluczeń w odniesieniu do jednego roku kalendarzowego nie może być wyższa niż całkowita kwota, o której mowa w ust. 1 akapit pierwszy (ust. 4);
- art. 39 ust. 1 zdanie 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności Dz.U.UE.L.2014.181.48 z dnia 20.06.2014) zgodnie z którym Bez uszczerbku dla przypadków umyślnej niezgodności, zmniejszenie stosowane zgodnie z ust. 1 w przypadku pierwszego powtórzenia tej samej niezgodności mnoży się przez trzy. W przypadku kolejnych powtórzeń przez trzy mnoży się za każdym razem zmniejszenie ustalone w przypadku wcześniejszych powtórzeń. Maksymalna wysokość zmniejszenia nie może jednak przekroczyć 15 % łącznej kwoty, o której mowa w ust. 1. Po osiągnięciu maksymalnej wysokości 15 % agencja płatnicza informuje danego beneficjenta, że w przypadku stwierdzenia tej samej niezgodności po raz kolejny, jego czyn zostanie uznany za umyślny w rozumieniu art. 40.
W ocenie składu orzekającego tak obszerne regulacje prawa unijnego, które zostały zakwestionowane w przedmiotowej sprawie przez stronę skarżącą, nie zostały jednak naruszone przez organy administracji w rozpoznanym przypadku przy przyznawaniu skarżącemu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). Organy prawidłowo bowiem dokonały wykładni wspomnianych przepisów. Producenci rolni stosujący środki ochrony roślin zobowiązani są do ich stosowania zgodnie z etykietą produktu, która jest źródłem informacji gdzie, kiedy, w jakiej dawce i w jakich warunkach można stosować dany środek ochrony roślin o czym stanowi art. 55 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG, zgodnie z którym właściwe stosowanie obejmuje stosowanie zasad dobrej praktyki ochrony roślin i spełnianie warunków ustanowionych zgodnie z art. 31 i podanymi w etykietach. W tym względzie nie ma wątpliwości, że to etykieta jest jedynym sposobem informowania konsumentów, a sposób użycia środka ochrony roślin jego dawkowanie i liczbę zabiegów należy stosować wprost. Nie można było traktować informacji zawartych w etykietach jedynie jako niewiążącą wskazówkę i dowolnie zwiększać liczbę zabiegów, dozwoloną dawkę, roślinę na którą można stosować dany środek, czy też okres w którym może zostać zastosowany środek ochrony roślin. W treści skargi strona sama też przyznała, że Etykieta stanowi informacje o maksymalnych dopuszczonych warunkach stosowania celem osiągnięcia zamierzonego skutku w postaci likwidacji czynnika zmniejszającego plon uprawy, a jednocześnie na warunkach zachowania bezpieczeństwa, zdrowia i życia ludzi oraz innych organizmów w środowisku naturalnym, które nie powodują niszczenia uprawianych roślin.
W rozpoznawanej sprawie nie można było stwierdzić wadliwej subsumpcji obowiązujących przepisów prawa. Stosowanie środków ochrony roślin jest bowiem ograniczone prawem, a w przypadku stwierdzenia niezgodności w ich stosowaniu przez producentów rolnych, mają zastosowanie kary administracyjne. Zgodnie z wynikami raportu z czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym stwierdzono naruszenie w obszarze zdrowie publiczne, zdrowie roślin, a mianowicie niezgodność z wymogiem podstawowym w zakresie zarządzania polegającą na nieprawidłowym zastosowaniu środka ochrony roślin [...], który wykorzystano niezgodnie z etykietą, co skutkowało zastosowaniem norm sankcjonujących i w efekcie obniżeniem płatności bezpośrednich. Wszystkie możliwie warianty stosowania danego środka były zawarte w etykietach. Nie można było dowolnie interpretować zapisów zawartych w etykietach, gdyż informacje w nich zawarte odwzorowują zasady dopuszczania tych środków do obrotu. Jeśli jakiegoś przypadku nie wskazano w etykiecie to znaczy, że danego środka nie można było w taki sposób stosować. Zwiększenie maksymalnej liczby zabiegów danym środkiem ochrony roślin nie mogło zostać zatem uznane za zachowanie warunków jego stosowania, gdyż nie zostało dopuszczone w etykiecie produktu. W przypadku dopuszczalnej możliwości stosowania danego środka ochrony roślin w dawkach dzielonych informacja powinna znajdować się w treści etykiety stosowanego środka. Maksymalna liczba zabiegów wprost wynika również z zezwolenia dopuszczenia środków ochrony roślin do sprzedaży i ich liczba nie może być większa niż wynika to z maksymalnej liczby zabiegów wskazanej w etykiecie. W rozpoznawanym przypadku organy zasadnie zakwestionowały zastosowanie środka [...] trzykrotnie w sezonie wegetacyjnym mimo, że nie przekroczono w ten sposób maksymalnej dopuszczonej dawki tego środka, co zostało wyczerpująco wyjaśnione w zaskarżonej decyzji. W szczególności organ odniósł się do przedstawionych zastrzeżeń co do raportu z przeprowadzonej kontroli i wyjaśnił dlaczego nie uznał argumentacji strony skarżącej względem dopuszczalności zastosowania środka ochrony roślin częściej niż wynikało to z etykiety, nawet jeżeli miało to miejsce przy użyciu preparatu w mniejszym stężeniu. Organ odwoławczy uwzględnił również wcześniejsze porównanie etykiety zastosowanego przez stronę skarżącą środka ochrony roślin z etykietą innego środka ochrony roślin, na którą powoływała się strona skarżąca ([...]). Wyczerpująco wyjaśniono w tym względzie różnice w składzie chemicznym obu preparatów, które miały wpływ na inny zakres dopuszczalnego zastosowania preparatu. W tym zakresie strona skarżąca powinna stosować się do etykiety tego środka, którego użyła, gdyż brzmieniem tej etykiety była związana. W efekcie na podstawie wyników przeprowadzonej kontroli organy prawidłowo uznały, że strona skarżąca zastosowała środek ochrony roślin w sposób sprzeczny z etykietą i słusznie na podstawie wskazanych wyżej przepisów zastosowały zmniejszenie płatności.
W ocenie sądu w rozpoznawanej nie było również podstaw do uwzględnienia wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. dowodu z załączonej do skargi opinii naukowej Instytutu Ochrony Roślin w P. sporządzonej przez A. P. oraz K. A., jako podstawy do stwierdzenia, że zastosowanie środka ochrony roślin [...] w sposób przekraczający maksymalną dopuszczoną liczbę zabiegów jest postępowaniem właściwym. Taka opinia nie mogła bowiem stanowić podstawy do skutecznego zakwestionowania wytycznych producenta środka ochrony roślin, który zobowiązał każdego z użytkowników preparatu do zachowania określonych warunków celu uzyskania pożądanego efektu ochronnego.
W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy należycie przedstawił stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo przywołał przepisy prawa materialnego, które znajdują zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, szczegółowo wyjaśniając przy tym powody utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji.
W konsekwencji nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło