III SA/Po 1345/13

Dnia 12 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek ( spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi D na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 rok oddala skargę W dniu [...] maja 2011 r. K. M., reprezentujący firmę "D" Sp. z o. o., zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 25 października 2012r., poz. 1164, ze zm.) złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2011. Do wniosku dołączono m.in. oświadczenie o przeznaczeniu upraw roślin zadeklarowanych na działkach rolnych "A", "B", "C", "D", "E", "F", "G", "H", "l", "J", "K", "L" na materiał siewny kategorii elitarny i kwalifikowany i objęciu ich ocena polową, o której mowa w przepisach o nasiennictwie. W dniu [...] maja 2011 roku do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynęło pismo, w którym wskazano, iż na terenie Z. N. R. Ł. wystąpiły szkody spowodowane przez opady gradu. Następnie w dniu 15 czerwca 2011 r. złożono do siedziby biura umowę kontraktacji buraków cukrowych Nr [...], Nr [...], Nr [...] na dostawy w kampanii cukrowniczej na 2006 rok zawartą przez "P" Ł. Grupa S.; "S". Sp. z o.o., S. "M" Grupa S. W dniu 17 czerwca 2011 roku do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął "wniosek o wypłatę płatności cukrowej w przypadku następstwa prawnego" na rok 2011 dotyczący "S". Sp. z o.o. wraz z kopią Aktu Notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] listopada 2009r. Z kolei w dniu 20 czerwca 2011 roku do biura wpłynęły wnioski o "wypłatę płatności cukrowej w przypadku następstwa prawnego" na rok 2011 dotyczący "P" Ł. Grupa S. oraz "M" Grupa S. wraz z kopią Aktu Notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] listopada 2009r. Z załączonego aktu wynika, iż z dniem 1 grudnia 2009 roku doszło do połączenia czterech spółek należących do ANR, poprzez przejęcie przez "D" Sp. z o. o. w C. całego majątku spółek. Jednocześnie w dniu 17 czerwca 2011 r. K. M. reprezentujący "D" Sp. z o. o. złożył prośbę o przywrócenie terminu dotyczącego złożenia przez "D", jako następcy prawnego, wniosku o wypłatę płatności cukrowej. W dniu 22 czerwca 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do dokonania ww. czynności. Dalej, w dniu 27 lipca 2011 r. do biura wpłynęły oświadczenie o nabyciu gruntów rolnych od "S". Sp. z o.o., "P" Ł. Grupa S. oraz "M" Grupa S, które to podmioty wcześniej otrzymały płatność zwierzęcą. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. w dniu [...] czerwca 2012r. wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Płatność została naliczona do powierzchni: [...] ha w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej, [...] ha w ramach Uzupełniającej Płatności Obszarowej oraz [...] ha w ramach płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce); [...] ha w ramach Specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych. Kwota płatności cukrowej udzielona została do wielkości [...] ton, co ustalone zostało na podstawie umowy dostawy buraków cukrowych Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku, Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku, Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku. "D" skorzystała z prawa wniesienia odwołania. W dniu 31 lipca 2013 roku, Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...], w której wskazał, iż podstawowe warunki przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zawarte są w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, gdzie zgodnie z art. 7 ust. 1 rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr [...], jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym, że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Jednocześnie Dyrektor ARiMR wskazał, że płatność cukrową przyznawana jest zgodnie z art. 24 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi, który spełnił warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, w danym roku i który złożył wniosek o przyznanie tej płatności oraz który zawarł; 1) na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru umowę dostawy buraków cukrowych zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006) albo 2) na rok gospodarczy 2005/2006 umowę dostawy buraków cukrowych z producentem cukru, który zrzekł się w roku gospodarczym 2006/2007 kwoty zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 42) - przysługuje płatność cukrowa. Ponadto rolnicy ubiegający się o oddzielną płatność z tytułu cukru składają wnioski o przyznanie pomocy zawierające wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy, a w szczególności tożsamość rolnika; oświadczenie rolnika, że jest świadomy warunków przedmiotowej pomocy. Wniosek o pomoc dla producentów buraków cukrowych i trzciny zawiera również kopię umowy dostawy, o których mowa w art. 94 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Organ ustalił, iż ilość kwotowa buraków cukrowych będąca przedmiotem umów w 2006 roku wyniosła [...] ton i do takiej też ilości przyznano płatność cukrową na mocy decyzji Nr [...]. W związku przyznaniem przez Kierownika Biura Powiatowego płatności cukrowej dla spółki "D" do kwotowej ilości buraków cukrowych wynoszącej [...] ton. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego wyjaśnił, iż ustawa z dnia 4 lutego 2011 roku o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011, Nr 54, poz. 278), znowelizowany został art. 24 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w taki sposób, że w art. 24 ust. la po pkt 2 dodano pkt 2a. Ustawa z dnia 4 lutego 2011 roku o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw -zgodnie 2 jej art. 6 - weszła w życie w dniu 15 marca 2011 r. Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z nowym brzmieniem ww. przepisu płatność cukrowa przysługuje również w przypadku, gdy buraki cukrowe były objęte umową dostawy zawartą z poprzednikiem rolnika wnioskującego o płatność cukrową, który stał się jego następcą prawnym w wyniku rozwiązania albo przekształcenia albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1. Zgodnie z art. 4 powyższej ustawy do postępowań w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 1 wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem: 1) art. 20 ust, 2 ustawy zmienianej w art. 1, który stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą: 2) art,7 ust. 3d, art. 22a, art. 26 oraz art. 27 ust. la, ust. 4 pkt 2 i 3, ust. 4a 4c, ust. 5a i 7 ustawy zmienianej w art, 1, które, w przypadku postępowań w sprawach dotyczących tych płatności lub tego wsparcia na 20I0r. stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że w przypadku wystąpienia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne, termin określony w art. 22a ust. 3 oraz w art. 27 ust. 4b ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, wynosi 2 miesiące od dnia jej wejścia w życie, 3) Zatem z przepisów przejściowych zawartych w art. 4 ustawy wynikało, że do spraw obszarowych wszczętych na podstawie wniosków złożonych w 2010 roku, przepisy znowelizowanej ustawy stosuje się wyłącznie pod warunkiem, że zostały one wymienione jako wyjątki w art. 4 pkt 1) oraz pkt 2). Zasadą jest natomiast, że do postępowań w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ zwrócił uwagę, że art. 24 ust. la) pkt 2a) nie został wymieniony w art. 4 pkt 1) oraz pkt 2) ustawy, a zatem przepis ten ma zastosowanie dopiero do postępowań wszczętych na podstawie wniosków złożonych w 2011 roku, co wykluczało możliwość przyznania płatności cukrowej w sytuacji wskazanej w przepisie art. 24 ust. la) pkt 2a) w przypadku spółki "D" w roku 2010. Ponadto, na mocy ustawy z dnia 4 lutego 2011 roku o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw, znowelizowano również ustawę o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez dodanie do niej art. 22a. Zgodnie z wymienionym przepisem, w przypadku rozwiązania albo przekształcenia rolnika lub wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistniało następstwo prawne, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1, w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub wsparcia specjalnego do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności, płatności przysługują następcy prawnemu, jeżeli: a) grunty rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub specjalnej płatności obszarowej lub zwierzęta, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności do krów i owiec, były w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek, w posiadaniu rolnika lub następcy prawnego; b) spełnia on warunki do przyznania danej płatności lub wsparcia, z tym, że w przypadku płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją i płatności zwierzęcej, płatności te przysługują o ile rolnik spełniał lub następca prawny spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o wstąpienie odpowiednio do postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub wsparcia specjalnego. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał również, że zgodnie z nowym brzmieniem art. 26 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku wystąpienia następstwa prawnego w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności cukrowej lub płatności do pomidorów do dnia poprzedzającego dzień doręczenia decyzji w sprawie ich przyznania, płatności te przyznaje się z urzędu następcy prawnemu, któremu przyznano jednolitą płatność obszarową. Zarówno przepis art. 22a jak i art. 26 odnosi się wyłącznie do sytuacji, w której następstwo prawne wystąpiło pomiędzy dniem złożenia wniosku o przyznanie płatności w danym roku kalendarzowy, a dniem wydania decyzji w sprawie. Innymi słowy, aby móc skorzystać z powyższego przepisu, następstwo prawne musi nastąpić niejako w toku prowadzonego postępowania i dotyczy wniosku tego podmiotu, który został przejęty przez podmiot wnioskujący o płatność na podstawie art. 2a, czy art. 26 ustawy. Na podstawie złożonych w Biurze Powiatowym dokumentów wynikało, iż na mocy Uchwały Nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 5 listopada 2009 roku, z dniem 1 grudnia 2009 roku doszło do połączenia czterech spółek należących do "X", poprzez przejęcie przez "D" Sp. z o. o. w C. całego majątku ww. trzech spółek. Firma "D" występując w 2011 roku z wnioskiem o przyznanie płatności, zawarła w nim powierzchnię gruntów rolnych należącą wcześniej do trzech przejętych spółek i złożyła jeden wniosek o płatność. W niniejszej sprawie nie wystąpiła zatem sytuacja, w której doszło do zmiany podmiotu wnioskującego o płatność w toku prowadzonego postępowania. W związku z powyższym, mając na uwadze brzmienie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, organ odwoławczy wskazał, iż wysokość płatności cukrowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn ilości buraków cukrowych objętych umową dostawy, o której mowa w ust. 1 i la, przeznaczonych do wyprodukowania cukru kwotowego w rozumieniu art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz. Urz. L 299 z 16.11.2007, str. 1) i stawki tej płatności na 1 tonę buraków cukrowych, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka wniosła o uchylenie decyzji obu instancji zarzucając im naruszenie art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zasady zaufania do organów oraz art. 12 kpa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje : Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga okazała się nieuzasadniona. Firma "D" występując w 2011 roku z wnioskiem o przyznanie płatności, zawarła w nim powierzchnię gruntów rolnych należącą wcześniej do trzech przejętych spółek i złożyła jeden wniosek o płatność. W niniejszej sprawie nie wystąpiła zatem sytuacja, w której doszło do zmiany podmiotu wnioskującego o płatność w toku prowadzonego postępowania. W związku z powyższym, mając na uwadze brzmienie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, organ odwoławczy słusznie wskazał, iż wysokość płatności cukrowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn ilości buraków cukrowych objętych umową dostawy, o której mowa w ust. 1 i la, przeznaczonych do wyprodukowania cukru kwotowego w rozumieniu art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku, Dz. Urz. L 299 z 16.11.2007, str. 1) i stawki tej płatności na 1 tonę buraków cukrowych, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. Z akt sprawy wynika, iż z treści umowy dostawy buraków cukrowych Nr [....] z dnia [...] kwietnia 2006 roku, Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku, Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku oraz Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku wynikało, że warunek określony w art. 2 pkt. 9 oraz załączniku I pkt 1 lit b Rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006, spełniony został w niniejszej sprawie na 2011 rok w odniesieniu do ilości [...] ton buraków cukrowych, na co organ trafnie wskazał w swojej decyzji. Ponadto zgodnie z § 11 ust. 5a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, Jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010 r., Nr 39, poz. 215 ze zm..), do wniosku dołącza się dokument potwierdzający zaistnienie następstwa prawnego. Umowa dostawy buraków cukrowych, jak i dokument potwierdzający zaistnienie następstwa prawnego powinny zostać dostarczone wraz z wnioskiem o przyznanie płatności cukrowej, ponieważ ww. przepis prawny znajduje także zastosowanie do dokumentów, umów stanowiących o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. Prawodawca dopuścił natomiast, że może nastąpić opóźnienie w ich złożeniu, które nie może przekroczyć 25 dni kalendarzowych po 15 maja co oznacza, że w kampanii 2011 ostatecznym terminem na dokonanie tych czynności był dzień 10 czerwca 2011r. Na podstawie zebranej dokumentacji organ II instancji ustalił, że dodatkowe umowy dostawy buraków cukrowych (vide: Nr [...], Nr [...], Nr [...] na dostawy w kampanii cukrowniczej na 2006 rok zawarte przez "P" Ł. Grupa S.; "S". Sp. z o.o.; "M" Grupa S. oraz dokument stanowiący o połączeniu spółek (vide: Akt Notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] listopada 2009r. "Protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników") wpłynęły do Biura Powiatowego ARiMR w K. po 10 czerwca 2011 r., bowiem dopiero w dniach 15, 17, 20 czerwca 2011r. W związku z tym, że skarżący w ww. terminie, nie złożył stosownych dokumentów, wniosek o przyznanie płatności organ zasadnie rozpatrzył w oparciu o dane w nim zadeklarowane. Dostarczenie bowiem niezbędnych dokumentów po dacie określonej w ww. rozporządzeniu powoduje, że uprawnienie do żądania przyznania tejże płatności wygasa. Za pozbawione podstaw należało uznać również zarzuty naruszenia prawa procesowego, w szczególności art. 9 k.p.a. Obowiązki informacyjne ciążące na organie administracji nie mogą być utożsamiane z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej, udzielania porad prawnych bądź instruowania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania. Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dokonał szczegółowej analizy przedmiotowej sprawy i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wydał decyzję. Na zakończenie warto podkreślić, że przynależność producenta rolnego do określonych programów pomocowych nie jest obligatoryjna. Uczestnictwo w omawianych programach wymaga bowiem zawsze akceptacji i czynnego udziału ze strony zainteresowanego producenta rolnego. Może to nastąpić w formie, czy to poprzez złożenie przez rolnika odpowiedniego wniosku, czy też dokumentów, spełnienie określonych warunków. Jeżeli producent rolny zdecydował się być uczestnikiem wybranego programu pomocowego, jego prawa i obowiązki normują obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego i prawa krajowego. Biorąc pod uwagę wskazane wyższej okoliczności Sąd uznał, iż decyzja Dyrektora ARiMR oraz organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem. Tak więc zarzuty formułowane w skardze o naruszeniu przez organ administracyjny zasad: praworządności, zaufania stron do organów, współdziałania i szybkiego działania, są nietrafne, nie znajdują uzasadnienia w dokonanej przez Sąd ocenie działania organów w zakresie objętym kontrolowaną decyzją. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.