III SA/Po 1346/14

Dnia 2 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Szymon Widłak ( spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: Ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. przyznaje adwokatowi [...] od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę [...],- ([...]) złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., powołując się na art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy, nałożył na M. S. (dalej: "strona"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą X, karę pieniężna w wysokości 8.000 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu [...] września 2013 r., w miejscowości P., ul. [...], zatrzymano do kontroli pojazd marki M., o numerze rejestracyjnym [...], którym kierowała strona. Przeprowadzona kontrola drogowa ujawniła, że pojazd ten spełniał wszystkie wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia dla taksówki. Podczas kontroli okazanych dokumentów stwierdzono, że strona posługuje się licencją nr [...], wystawioną na wskazany powyżej numer rejestracyjny pojazdu. Jednocześnie, jak stwierdził organ I instancji, na podstawie informacji udzielonej przez pracownika Urzędu Miasta P. stwierdzono, że strona wykonując transport drogowy osób posługiwała się licencją, która została cofnięta. W toku wszczętego z urzędu postępowania, strona przedstawiła licencję nr [...], ważną od dnia [...] października 2013 r., stwierdzając, że nie wiedziała o fakcie zawieszenia ważności licencji przez Urząd Miasta P. Organ I instancji uzyskał z kolei informację z Urzędu Miasta P., że strona na dzień [...] września 2013 r. nie posiadała licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Licencja ta została cofnięta decyzją Prezydenta Miasta P. w dniu [...] stycznia 2010 r. W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona wniosła o anulowanie nałożonej kary pieniężnej. W ocenie odwołującego miał on prawo do uzupełnienia dokumentów, w tym przypadku licencji, w terminie 14 dni. Odwołujący podkreślił przy tym, że nie był świadom, że jego licencja została unieważniona. Niezwłocznie po kontroli drogowej, na skutek której dowiedział się o tym fakcie, odwołujący udał się do Urzędu Miasta i otrzymał licencję nr [...]. Odwołujący zawsze, od [...] r., prowadził działalność zgodnie z przepisami. Natomiast błąd popełnił Urząd Miasta, który nie poinformował go (skutecznie) o cofnięciu licencji. Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, podał, że zgodnie z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym karą pieniężną w wysokości 8.000 zł sankcjonuje się wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Z kolei zgodnie z art. 5b ust. 1 ustawy podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Zdaniem organu odwoławczego w dniu kontroli strona wykonywała transport drogowy taksówką, pomimo nie posiadania licencji. Licencja okazana podczas kontroli nr [...] została cofnięta w dniu [...] stycznia 2010 r. Organ odwoławczy nie dał przy tym wiary wyjaśnieniom strony, że nie wiedziała ona o tym, iż udzielona jej licencja została cofnięta. W dniu kontroli strona zeznała bowiem pod rygorem odpowiedzialności karnej, jak w dalszej kolejności wskazał ten organ, że nie posada licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Ponadto w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. Urząd Miasta P. poinformował organ, że strona była informowana o wszelkich czynnościach podejmowanych w toku postępowania w sprawie cofnięcia licencji, a także była wzywana do złożenia wyjaśnień. W związku z tym fakt nieodebrania przez stronę decyzji cofającej licencję nie może, zdaniem organu odwoławczego, być podstawą do uchylenia decyzji o nałożeniu kary pieniężnej przewidzianej w przepisach ustawy. Strona miała wiedzę o toczącym się wobec niej postępowaniu, w związku z tym mogła przypuszczać, że licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką została jej odebrana i nie jest uprawniona do wykonywania tego rodzaju działalności. W ocenie organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Wręcz przeciwnie strona miała wpływ na powstałe naruszenie, gdyż winna wiedzieć, że nie posiada licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Ponadto nie przedstawiła ona w toku postępowania faktów i dokumentów wskazujących na ewentualne okoliczności, których nie mogła przewidzieć. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podniosła, że jest ona jednostronna i w świetle prawa niewłaściwa. Opiera się na starej ustawie, a tymczasem według nowej ustawy taksówkarz nie musi posiadać licencji. Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2015 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego, wyznaczony z urzędu, podtrzymał twierdzenia zawarte w skardze, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W piśmie tym zawarto zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Słuszne są zarzuty strony co do naruszenia przepisów wyznaczających zasady ogólne przeprowadzania postępowania administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie podstawą wymierzenia kary za wykonywanie przewozów bez wymaganej licencji może być wyłącznie istniejąca w obrocie prawnym decyzja o cofnięciu skarżącemu wcześniej udzielonej licencji. W orzecznictwie sądowym wskazuje się m.in., że: dopóki decyzja nie zostanie doręczona stronie w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, nie wchodzi ona do obrotu prawnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 października 2012 r., sygn. I SA/G1706/11) oraz, że skuteczne prawnie doręczenie decyzji, wywołuje skutki prawne wynikające z obowiązujących przepisów. W dacie doręczenia decyzji - wchodzi ona do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. I SA/Łd 1112/10). Tym samym dopiero jednoznaczne stwierdzenie przez organ, że decyzja o cofnięciu licencji weszła do obrotu prawnego daje podstawę nałożenia kary na skarżącego za prowadzenie przewozów bez licencji. W tej konkretnej sprawie skarżący kwestionował nie tylko, że decyzja została mu doręczona, lecz także, że w ogóle wiedział o toczącym się postępowaniu. Nakłada to na organ obowiązek zbadania podnoszonej przez stronę okoliczności i wyjaśnienia jej w zakresie niezbędnym dla potrzeb prowadzonego postępowania. Tymczasem w niniejszej sprawie organ nie wezwał nawet Prezydenta P. o nadesłanie akt dotyczących cofnięcia uprawnień i nie analizował ich pod kątem przedstawionych przez stronę zarzutów. Oparł się jedynie na lakonicznym piśmie Prezydenta z [...] kwietnia 2014 r., z którego nie można nawet wywnioskować, że skarżący faktycznie otrzymał jakiekolwiek pismo w tamtej sprawie. Tym samym Inspektor Transportu Drogowego w sposób wyczerpujący nie odniósł się do stanowiska skarżącego ograniczając polemikę do stwierdzenia, że M. S. z pewnością wiedział o przeprowadzonym postępowaniu i wydanej decyzji. Oczywiście należy przyznać rację organowi, że samo nieodebranie decyzji nie może być okolicznością do odstąpienia od nałożenia kary. Także – co oczywiste - nie ten organ jest adresatem argumentów podlegających ocenie pod kątem ewentualnie wdrożenia trybów nadzwyczajnych w postępowaniu administracyjnym. Tym niemniej stanowisko przedstawione przez organ musi poprzedzać analiza akt sprawy dotyczącej cofnięcia licencji w celu dokonania suwerennej, lecz popartej właściwą, jak też osadzoną na zasadach doświadczenia życiowego i logiki oceną, czy decyzja o pozbawieniu licencji weszła do obrotu prawnego. Może się to odbyć poprzez ocenę udziału w tym postępowaniu strony jak też i samych okoliczności związanych z doręczeniem decyzji. Dopiero wówczas stanowisko organu winno mieć wyraz we właściwej argumentacji przedstawionej w rozstrzygnięciu. W tym miejscu należy spostrzec, że organy stwierdziły w decyzji, że w składanych zeznaniach skarżący oświadczył (a więc wiedział), iż nie posiada licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (trzeci i drugi wers od dołu na stronie 3 decyzji II-ej instancji). Tymczasem z protokołu zeznań złożonych w dniu [...] września 2013 r. wynika, że M.S. zeznał, że nie posiada innej licencji na przewóz drogowy taksówką. W żaden sposób nie można wywnioskować z tej wypowiedzi, że skarżący miał wiedzę, że przedłożona przez niego licencja została cofnięta. Tym samym stanowisko organu oparte jedynie na tej wypowiedzi nie można uznać za przekonujące. Podkreślić należy, że wobec konieczności uzupełnienia postępowania, jak też argumentacji samego uzasadnienia decyzji przedwczesne jest merytoryczne rozstrzyganie o prawidłowości nałożonej kary. Organy po uwzględnieniu wyżej opisanych uwag ponownie ocenią materiał dowodowy uwzględniając w decyzji swe ustalenia. W rezultacie należy stwierdzić, że postępowanie zostało przeprowadzone wadliwie, w wyniku czego naruszono zasady określone w art. 7, 8, 11 Kpa, w konsekwencji zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zasad określonych w art. 107 § 1 Kpa. Wobec stwierdzonych naruszeń przepisów prawa orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd oparł o przepis art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania orzekł stosownie do treści art. 200 tejże ustawy.