III SA/Po 1348/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2022 r. sprawy ze skargi R. R. Sp. k. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] lutego do [...] lutego 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] IIISA/Po 1348/21 UZASADNIENIE R. Sp. komandytowa w dniu [...] marca 2021 r. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia [...] lutego 2021 r. do dnia [...] lutego 2021r. Decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. , wskazując na art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm., dalej: ustawa COVID-19) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020r., poz. 266 ze zm., dalej: usus) odmówił wnioskodawcy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że złożonego wniosku wynika, że wnioskodawca zwrócił się o zwolnienie z obowiązku opłacenia należnych składek za miesiąc luty, jak płatnik składek prowadzący na dzień 30 listopada 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 , jako rodzaj przeważającej działalności – działalność fizjoterapeutyczna 86.90.A..Jak wyjaśnił organ, prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek przysługuje płatnikowi za wskazany we wniosku okres, jeżeli przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych, uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Ze złożonego wniosku, jak wskazał organ, wynika, że przychód z działalności uzyskany w miesiącu lutym 2021 r. był niższy o co najmniej 40 % w porównaniu do przychodu uzyskanego w lutym 2020 r. Jednakże w wyniku analizy danych zawartych w bazie Regon oraz w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego KRS ustalono, że wnioskodawca nie prowadził działalności fizjoterapeutycznej oznaczonej kodem PKD 86.90.A w lutym 2020 r. ( zgłoszona przerwa w okresie od 01.10.2017 do 31.07.2020 ) , zatem nie ma możliwości ustalenia obniżenia przychodów. R. Sp. komandytowa we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucił , że organ błędnie ustalił, że wnioskodawca w lutym 2020 r. nie prowadził działalności fizjoterapeutycznej. W rzeczywistości w tym czasie ww. przedmiot działalności wpisany był w KRS jako pozostała działalność gospodarcza przedsiębiorcy, a nie działalność przeważająca. Natomiast jako przeważająca działalność gospodarcza, prowadzona wówczas przez spółkę, w KRS wpisana była działalność obiektów służących poprawie kondycji fizycznej oznaczona według PKD 93.13.Z a więc działalność która zaliczona została jako jeden z rodzajów działalności gospodarczej kwalifikującej się do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za luty 2021r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...], wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 31 zq ust. 8 ustawy COVID-19, utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie dokumentów zgłoszeniowych i wyrejestrowujących ZUS ZPA i ZUS ZWPA zaksięgowanych na koncie płatnika składek stwierdzono, że obowiązek opłacenia składek powstał w okresie od [...] października 2007 r. do 30 września 2017 r. ( wyrejestrowanie z ubezpieczeń ostatniej osoby za którą płatnik miał obowiązek rozliczać i opłacać składki i ponownie od 1 sierpnia 2020 r. Jak stwierdził organ, nie potwierdzono na koncie płatnika okresu obowiązku opłacania składek , obejmującego co najmniej jeden dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu. Tym samym decyzja z 20 maja 2021 r. została wydana zgodnie ze stanem prawnym na dzień jej wydania. R. Sp. komandytowa wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej, zarzucono sprzeczność dokonanych w sprawie ustaleń z zebranym materiałem dowodowym poprzez błędne przyjęcie, że nie potwierdzono na koncie płatnika obowiązku opłacania składek, obejmującego co najmniej jeden dzień miesiąca w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu oraz naruszenie § 10 ust 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2021 r. poprzez błędne przyjęcie, że stronie skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek W odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola, według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ja poprzedzająca zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego w stopniu obligującym do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 31zo ust.10 ustawy COVID-19, w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku, zgodnie z którym na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Kwestią sporną w niniejszej sprawie, w świetle uzasadnienia decyzji organu z 20 maja 2021 r., jest spełnienie przez stronę skarżącą przesłanki zmniejszenia o 40% przychodów osiągniętych w lutym 2021 r. w porównaniu do przychodu uzyskanego w lutym 2020 r. Jak wskazano w ww. decyzji i co podnosi skarżąca w skardze wniesionej do Sądu, ze złożonego wniosku wynika, że przychód z działalności uzyskany w miesiącu lutym 2021 r. był niższy o co najmniej 40 % w porównaniu do przychodu uzyskanego w lutym 2020 r. jednakże w wyniku analizy danych zawartych w bazie Regon oraz w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego KRS ustalono, że wnioskodawca nie prowadził działalności fizjoterapeutycznej oznaczonej kodem PKD 86.90.A w lutym 2020 r. ( zgłoszona przerwa w okresie od 01.10.2017 do 31.07.2020 ) , zatem nie ma możliwości ustalenia obniżenia przychodów. Powyższe ustalenia skarżąca zakwestionowała we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, że organ błędnie ustalił, że wnioskodawca w lutym 2020 r. nie prowadził działalności fizjoterapeutycznej. W rzeczywistości w tym czasie ww. przedmiot działalności wpisany był w KRS jako pozostała działalność gospodarcza przedsiębiorcy, a nie działalność przeważająca. Natomiast, jako przeważająca działalność gospodarcza, prowadzona wówczas przez spółkę, w KRS wpisana była działalność obiektów służących poprawie kondycji fizycznej oznaczona według PKD 93.13.Z a więc działalność która zaliczona została jako jeden z rodzajów działalności gospodarczej kwalifikującej się do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za luty 2021r. W ocenie organu przedstawionej w decyzji z dnia 16 lipca 2021 r., na podstawie dokumentów zgłoszeniowych i wyrejestrowujących ZUS ZPA i ZUS ZWPA zaksięgowanych na koncie płatnika składek stwierdzono, że obowiązek opłacenia składek powstał w okresie od 1 października 2007 r. do 30 września 2017 r. ( wyrejestrowanie z ubezpieczeń ostatniej osoby za którą płatnik miał obowiązek rozliczać i opłacać składki i ponownie od 1 sierpnia 2020 r. Jak stwierdził organ, nie potwierdzono na koncie płatnika okresu obowiązku opłacania składek, obejmującego co najmniej jeden dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu. W świetle zarzutów przedstawionych w skardze, z których wynika, że skarżąca kwestionuje ocenę organu, co do braku prowadzenia działalności w lutym 2020 r., brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, poczynionych i wskazanych w uzasadnieniach obu decyzji, jak również brak jakiegokolwiek materiału dowodowego w aktach sprawy, powoduje, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie poddają się kontroli Sądu. Niezależnie od powyższego, należy wskazać, że z brzmienia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. W analizowanym przepisie jest bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność". Wśród wymienionych w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 przesłanek nie uregulowano obowiązku legitymowania się przez wnioskodawcę odpowiednim wpisem w rejestrze REGON. Natomiast w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma nastąpić ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku dokonuje się na podstawie").Polska Klasyfikacja Działalności została unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007r. Nr 251 poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 443 ze zm., dalej: usp). W załączniku do tej ustawy, zatyt. "Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji (pkt 7) wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana". Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 usp wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 2 ustawy o CEIDG zadaniem CEIDG jest: 1)ewidencjonowanie przedsiębiorców będących osobami fizycznymi; 2)udostępnianie informacji o przedsiębiorcach i innych podmiotach w zakresie wskazanym w ustawie; 3)udostępnianie informacji o zakresie i terminie zmian we wpisach do CEIDG oraz w informacjach i danych udostępnianych w CEIDG, a także o wprowadzającym te zmiany podmiocie; 4)umożliwienie wglądu do danych bezpłatnie udostępnianych przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego; 5) udostępnianie informacji o ustanowionym pełnomocniku lub prokurencie, w tym o zakresie udzielonego pełnomocnictwa lub o rodzaju i sposobie wykonywania prokury. W ocenie Sądu, zarówno wpis do REGON, jak i do CEIDG należy traktować jako pewnego rodzaju domniemanie, które można obalić stosownymi dowodami wskazującymi na to jaka faktyczna działalność jest prowadzona. Zauważyć należy, iż zwolnienie przewidziane w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wraz innymi zwolnieniami przewidzianymi w tej ustawie i w przepisach wykonawczych do tej ustawy zalicza się do pakietu aktów prawnych nazywanych powszechnie "Tarczą Antykryzysową". Regulacje wchodzące w skład tego pakietu opierają się pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza Antykryzysowa (w tym Tarcza 6.0.) ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego, a przepisy pomocowe mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Pakiet ten pozostaje w istotnym związku z wprowadzonymi przez władze publiczne daleko idącymi ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej i możliwości zarobkowania. Samo rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 przewidziało różnego rodzaje wsparcia, począwszy od świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, przez ponowne świadczenia postojowe, dotacje na pokrycie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, aż wreszcie zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych. Wskazane instrumenty wsparcia państwa mają na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19. W kontekście celów i całego systemu wsparcia w okresie epidemii COVID-19 należy uznać, że narzędzie, jakim jest klasyfikacja statystyczna PKD, może być wykorzystywane w systemie organizowania pomocy dla przedsiębiorców poszkodowanych pandemią, ale nie może być samoistną przesłanką jej przyznawania. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela prezentowane na tym tle w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, zgodnie z którym odwołanie do klasyfikacji PKD w treści art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 – w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że widniejący w systemach ewidencyjnych lub statystycznych kod PKD "przeważającej działalności" przedsiębiorcy odpowiada stanowi rzeczywistemu (por. orzecznictwo wymienione w wyroku WSA w Poznaniu z 20 października 2021 r., III SA/Po 769/21; orzeczenie dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Domniemanie to można obalić stosownymi dowodami wskazującymi na to, jaka faktyczna działalność jest prowadzona. Należy mieć przy tym na względzie cel regulacji zawartej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, którym jest wsparcie uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. Wsparcie to powinno zatem zostać udzielone tym przedsiębiorcom, którzy faktycznie na dzień 30 września 2020 r. prowadzili jako przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem wymienionym w tym przepisie. Sama zatem treść rejestru REGON, ani CEIDG nie może przesądzać o przeważającej działalności wykonywanej przez przedsiębiorcę. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy, należy wskazać, że strona skarżąca podnosi, że organ błędnie ustalił, że wnioskodawca w lutym 2020 r. nie prowadził działalności fizjoterapeutycznej. W rzeczywistości bowiem w tym czasie ww. przedmiot działalności wpisany był w KRS, jako pozostała działalność gospodarcza przedsiębiorcy, a nie działalność przeważająca. Natomiast jako przeważająca działalność gospodarcza, prowadzona wówczas przez spółkę, w KRS wpisana była działalność obiektów służących poprawie kondycji fizycznej oznaczona według PKD 93.13.Z a więc działalność która zaliczona została jako jeden z rodzajów działalności gospodarczej kwalifikującej się do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za luty 2021r. W kontrolowanej sprawie, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, poza koniecznością dokonania ustaleń w zakresie wyżej przedstawionym, ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego odnosi się również do ustalenia, jaką faktycznie strona skarżąca prowadziła działalność, z której uzyskiwała dochody, w okresie wskazanym w decyzji. Przy czym, organ będzie miał na uwadze wynikający z przepisów art. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą wydano z naruszeniem przepisów postępowania (art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.