III SA/Po 137/23

Dnia 21 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Marzenna Kosewska (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: sekretarz sądowy Ewa Chybowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 24 listopada 2022 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. w [...] działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138§ 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku ( t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 2000) – k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dróg Miejskich w P. w przedmiocie nałożenia na spółkę kary pieniężnej w kwocie 4979,00 złotych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne. Spółka złożyła wniosek do ZDM o wydanie zezwolenia na ustawienie rusztowania od 22 lipca 2021roku do 5 sierpnia 2021 roku w pasie drogi ulicy [...] w P. (wniosek wpłynął do organu 20 lipca 2021 roku). W dniu 22 lipca 2021 roku spółka zgłosiła awarię gzymsu kamienicy na elewacji frontowej i poinformowała o rozpoczęciu prac z dniem 23 lipca 2021 roku. O zakończeniu 13 sierpnia 2021 roku prac związanych z remontem elewacji i izolacji budynku spółka poinformowała ZDM pismem z 14 sierpnia 2021 roku. Decyzją z 29 listopada 2021 roku strona otrzymała pozwolenie na zajęcie pasa drogowego na okres od 27 lipca 2021 roku do 5 sierpnia 2021 roku. Organ ustalił, że spółka nie posiadała zezwolenia w następujących okresach: 23-27 lipca 2021 roku i 6 -13 sierpnia 2021 roku. Zgodnie z oświadczenie strony z dnia 11 stycznia 2022 roku prace na rusztowaniu trwały do 5 sierpnia 2021 roku, prace związane z izolacją fundamentów do 13 sierpnia 2021 roku. Organ odstąpił od nałożenia kary za okres 23-27 lipca 2021 roku. Kara pieniężna została naliczona za 8 dni zajęcia pasa drogowego (chodnika) przez postawienie rusztowania o wymiarach 15,56 metra kwadratowego, za okres 6-13 sierpnia 2021 roku. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że w aktach sprawy jest zgłoszenie strony o wprowadzenie zmian w organizacji ruch na czas od 29 lipca 2021 roku do 15 sierpnia 2021 roku, jednak brak na nim pieczątki wpływu do organu, strona nie uiściła stosownej opłaty, a ZDM na powyższy okres nie wydał zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Kolegium podniosło, że zajęcie pasa drogowego na cele związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej – art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 470) – u.d.p. Zgodnie z ust. 12 art.40 ustawy za zajęcie pasa drogi bez zezwolenia zarządcy drogi- zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10- krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust.4-5. Nałożona na stronę kara w wysokości 4979,00 złotych uwzględnia zapisy uchwały nr. [...] Rady Miasta P. z 25 maja 2024 roku w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta P. ( Dz. Urzęd. Woj. Wlkp. z 2021 po. 1376 z zm.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i zasądzenie na swoją rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77§ 1 k.pa. w zw. z art. 80 k.p.a , art. 8 k.p.a., art. 77§4 k.p.a. i art. 64§ 2 k.p.a. Zdaniem skarżącej organ nie dopełnił obowiązku pełnego wyjaśnienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym, dokonał dowolnej oceny dowodów, w szczególności pominął fakt dokonania przez spółkę zgłoszenia o wprowadzenie zmiany w organizacji ruchu papierowo w sposób ustalony przez organ pierwszej instancji ,poprzez wrzucenie zgłoszenie do skrzynki podawczej. Strona korzystając z skrzynki podawczej działała w zaufaniu do organu władzy publicznej dokonując zgłoszenia do zmian w organizacji ruchu, albowiem takie rozwiązanie przyjmowania korespondencji w okresie pandemii Covid przyjął sam organ. Nie został przez organ w trybie art. 64§ 2 k.p.a. wezwana o uzupełnienie braków zgłoszenia o wprowadzenie zmiany w organizacji ruchu. Zdaniem skarżącej w takiej sytuacji należy uznać, że zgłoszenie zmian w organizacji ruch należy uznać za skuteczne wobec organu I instancji. Do skargi skarżącą przedłożyła potwierdzenie przyjęcia awaryjnego zajęcia pas drogi z 22 lipca 2021 roku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawą do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest przepis ar. 40 ust 12 u.d.p. Zgodnie z art. 39 u.d.p. ustawodawca wprowadza generalną zasadę zakazu dokonywania w pasie drogowym czynności nie związanych z ruchem drogowym w tym lokalizowania obiektów i urządzeń nie związanych z ruchem drogowym. Wyjątek od tej zasady został ustanowiony w art. 40 ust. 1 u.d.p. który stanowi, że zajęcie pasa drogowego na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej . Zezwolenie, o który mowa w ust. 1 dotyczy: 1. prowadzenie robót w pasie drogowym, 2. umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, 3. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, 4. zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt. 1-3. Wyjątek od obowiązku uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest przewidziany art.40 ust. 14 u.d.p., który stanowi, że przepisu ust. 1 nie stosuje się w razie konieczności usunięcia awarii urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a znajdujących się w pasie drogowym. Po zlokalizowaniu awarii prowadzący roboty niezwłocznie zawiadamia o tym zarządcę drogi i w porozumieniu z nim określa termin i powierzchnię zajętego pasa drogowego. Urządzeniami nie związanymi z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego znajdującymi się w pasie drogowym w rozumieniu art. 40.ust. 14 u.d.p. są umieszczone w pasie drogowym urządzenia infrastruktury technicznej, niezwiązane z drogą, w szczególności linie energetyczne, linie telekomunikacyjne, przewody kanalizacyjne służące do odwadniania drogi, gazowe, ciepłownicze, wodociągowe. Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi – art. 40 ust 12 pkt. 1 u.d.p. - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10- krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust 4-6. W rozpatrywanej sprawie okolicznościami bezspornymi jest ,że skarżąca spółka na wskutek jej wniosku uzyskała zezwolenie na zajęcie 15, 57 metra kwadratowego pasa drogowego w celu prowadzenia robót przy ul. [...] w P. od 27 lipca 2021 roku do 5 sierpnia 2021 roku. Dnia 14 sierpnia 2021 roku do organu wpłynęło pismo, którym spółka poinformowała o zakończeniu prac 13 sierpnia 2021 roku. Przedmiotem sporu jest zasadność nałożenia na skarżąca kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od 6 sierpnia 2021 roku do 13 sierpnia 2012 roku. Strona skarżącą przyznaje w piśmie z dnia 11 stycznia 2022 roku, że w dniu 6 sierpnia 2021 roku dokonała rozbiórki rusztowania, w dniach 9-13 sierpnia 2021 roku wykonano izolację fundamentów i 13 sierpnia 2021 roku zakończono prace łącznie z przywróceniem do stanu nawierzchni. Zdaniem strony skarżącej nie zasadnie została obciążona karą za zajęcie pasa drogi bez zezwolenia zarządcy drogi albowiem 22 lipca 2021 roku dokonała zgłoszenia wprowadzenia zmiany w zatwierdzonej czasowej organizacji ruchu od 29 lipca 20121 roku do 15 sierpnia 2021 roku – zawiadomienie o wprowadzeniu zmiany organizacji ruchu w trybie awaryjnym z rozpoczęciem prac na 23 lipca 2021 roku z uwagi na awarię – naderwanie gzymsu elewacji frontowej. Sąd podziela zarzut skargi ,że organ błędnie przyjął, że brak pieczęci organu na powyższych zawiadomieniach nie pozwala na przyjęcie ,że wpłynęły one do organu. W sytuacji zorganizowania przez organ przyjmowania korespondencji od wnioskodawców poprzez wrzucenie do skrzynki podawczej w siedzibie organu w okresie pandemii Covid, brak pieczęci wpływu jest oczywisty. Jednocześnie Sąd zauważa, że korespondencja ta dotyczy zgłoszenia wprowadzenie zmian do zatwierdzonej czasowej organizacji ruchu i nie stanowi wniosku strony skarżącej o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego od 6 sierpnia do 13 sierpnia 2021 roku. Zatem błędne ustalenia organu w tym zakresie nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Zgłoszenia te nie mogą zastępować wniosku strony o udzielenie pozwolenia na zajęcie pasa drogowego. Strona skarżąca powinna wystąpić do zarządcy drogi z kolejnym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w okresie od 6 sierpnia 2021 roku do 13 sierpnia 2021 roku, czego nie uczyniła. Jednocześnie spółka nie została obciążona kara pieniężną za zajęcie pasa drogowego w okresie od 23 lipca 2021 roku do 27 lipca 2021 roku ponieważ poinformował o oderwaniu gzymsu kamienicy na elewacji frontowej i o rozpoczęciu prac z tym związanych. Zdaniem Sądu należy podkreślić ,że zajęcie pasa drogowego podlega reglamentacji, a naruszenie tego obowiązku jest sankcjonowane karą pieniężną. W obu przypadkach zajęcie stanowiska przez organ wymaga wydania decyzji administracyjnej. Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego jest udzielane na konkretny okres i dotyczy wyznaczonej powierzchni, a każdy dalszy okres zajęcia pasa drogowego wymaga nowego zezwolenia. Zezwolenia na zajęcia pasa drogowego są zezwoleniami czasowymi . Zatem kontynuacja zajęcia pasa drogowego po okresie, na który została udzielona zgoda uzależniona jest od wydania zezwolenia na następny okres. Upływ terminu wywołuje bowiem skutek prawny polegający na wygaśnięciu prawa i obowiązków materialnych. Dzień złożenia wniosku nie skutkuje z tą chwilą uzyskania zezwolenia i nie legalizuje zajęcia. Nie stanowi braku formalnego zgłoszenia zmian do zatwierdzonej organizacji ruch wniosek o udzielenie zgody na zajęcie pasa drogowego . Kara pieniężna jest sankcją za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia albo niezgodnie z określonymi w zezwoleniu warunkami. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany, a ustawową przesłanką nałożenia kary jest zajęcie pasa drogowego. Dla powstania odpowiedzialności z tego tytułu niezbędna jest jedynie wykazanie zaistnienia określonych znamion działania lub zaniechania przez sprawcę deliktu administracyjnego. Z art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. nie wynikają jakiekolwiek dodatkowe warunki nałożenia kary, oprócz stwierdzenia, że pas drogowy był zajmowany bez zezwolenia. Okolicznościami istotnymi w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia są: ustalenie faktu zajęcia pasa drogowego przez dany obiekt, podmiotu który dokonał zajęcia, brak stosownego zezwolenia oraz powierzchnia zajętego pas i liczba dni zajmowania pasa bez zezwolenia. W ocenie Sądu wbrew zarzutom skargi organy administracji rozpatrzyły całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego i oceniły go prawidłowo w kontekście przesłanek nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pas drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.